Afetzedelere Yaklasimda Dikkat
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tip Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dali Uzman Psikolog Serra Hacisalihoglu, yasanan afetlerin ardindan nasil davranilacaginin bilinmedigini belirterek, “Böyle bir durum yasayan kisilere dogru müdahaleyi bilemeyebiliyoruz. Yanlis seyler söyleyebiliyoruz. O yüzden herkesin bilmesinde fayda var. Söylenmemesi gereken cümleler var. Mesela, ‘bak iste hayatta kaldin sanslisin daha ne istiyorsun’ gibi bir cümlenin bir afetzedeye söylenmemesi gerekiyor. Hatta ilk asamalarda yapilmasi gereken tek sey sadece yaninda durmak ve dinlemek” dedi.
Prof. Dr. Osman Turan Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçeklestirilen panele KTÜ Tip Fakültesi Psikiyatri Ögretim Üyesi Dr. Evrim Özkorumak Karagüzel ve Uzman Psikolog Serra Hacisalihoglu ile AKUT Trabzon Lideri Köksal Ofluoglu konusmaci olarak katildi.
Panelin açilis konusmasini yapan Iktisadi ve Idari Bilimler Fakültesi Uluslararasi Iliskiler Doç. Dr. Ayça Eminoglu, afetlerin doganin bir gerçegi oldugunu belirterek, “Deprem ve sellerden sonra bir kez daha gördük ki afet kaçabilecegimiz bir sey degil. Doganin bir gerçegi. Bu konuda her zaman her yönüyle öncesi, afet sirasi ve sonrasinda bir sekilde tedbirli olmamiz gerekiyor. Yasadigimiz büyük afet bize sunu da gösterdi ki birçok konuda çok hazirliksiziz. Öncelikle koordinasyon, yardim, travma sonrasi ve sonraki süreç için bu yönde merkezimize gelen talepler ve bizimde gözlemledigimiz ihtiyaçlar dogrultusunda bu paneli olusturma ihtiyacini hissettik” ifadelerini kullandi.
“Profesyonellerden önce kisilerin aile ve sosyal desteklerinin saglanmasi önemli”
Panele konusmaci olarak katilan KTÜ Tip Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dali Ögretim Üyesi Dr. Evrim Özkorumak Karagüzel ise basin mensuplarina yaptigi açiklamada, “Aslinda psikolojik müdahale daha sonraki asamalarda gelen bir sey. Ilk olarak kisilerin sosyal ve fiziksel destegini saglanmasi önemli. Onun üzerine bu destek saglandiktan sonra psikolojik olarak kisilere destek verilebilir. Böyle bir afet sonrasinda bazi ruhsal belirtilerin ortaya çikmasi çok anormal, beklenmeyen bir durum olarak görülmüyor. Anormal bir durum karsisinda ortaya çikan normal tepkiler olarak kabul ediliyor. O nedenle müdahaleden çok ziyade takip öneriliyor. Ancak yüksek riskli gruplarimiz varsa veya belirti açisindan riskli gördügümüz gruplar varsa bunlarin takibi öneriliyor. Genel olarak afetten etkilenen kisilerle beraber olmak, dinlemek, anlamaya çalismak, duygularini paylasmasina izin vermek. Istedikleri miktarda anlatmalarini saglamak ve orada onlar için oldugumuzu vurgulamak bize düsen kisim. Profesyonellerden önce kisilerin aile ve sosyal desteklerinin saglanmasi önemli. Tüm bunlarin bir organizasyon seklinde planlanmasi gereken sey” seklinde konustu.
“Ilk asamalarda yapilmasi gereken tek sey sadece yaninda durmak, dinlemek”
KTÜ Tip Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dali Uzman Psikolog Serra Hacisalihoglu ise, psikolojik ilkyardimi herkesin uygulayabilecegini vurgulayarak, “Yani bu egitimi alan herkes uygulayabilir. Uzman veya doktor olmasi gerekmiyor. Gönüllü olmasi yeterli. Önemli olan ilk etapta afete ugrayan kisilerin yasamlari ile ilgili sorunlarla bas etmelerini saglamaya çalismak olmali. Ilk etaplardaki sorunlarda genellikle barinma, hayatta kalma bu alanlarda yasadiklari stresle, psikolojik sorunlarla bas etmelerini kolaylastirmaya çalismak, düzene koymaya çalismak” diye konustu.
Psikolojik ilkyardimi herkesin bilmesinde fayda olduguna dikkat çeken Hacisalihoglu, “Psikolojik ilkyardim bu dönemlerde daha revaçta. Bu egitimi artik derneklerde, kurumda veriyor. Bu kadar felaket yasanan bir ülkede mutlaka gerekli olan bir sey. Ilk etapta nasil davranacagimizi bilmiyoruz. Böyle bir durum yasayan kisilere dogru müdahaleyi bilemeyebiliyoruz. Yanlis seyler söyleyebiliyoruz. O yüzden herkesin bilmesinde fayda var. Söylenmemesi gereken cümleler var. Mesela, ‘bak iste hayatta kaldin sanslisin daha ne istiyorsun’ gibi bir cümlenin bir afetzedeye söylenmemesi gerekiyor. Hatta ilk asamalarda yapilmasi gereken tek sey sadece yaninda durmak, dinlemek. Çok müdahale etmek deyince çok fazla sey söylemek olarak algiliyoruz. Sadece o sirada dinlemek bile çok büyük bir destek aslinda. O esnada ihtiyaci su, yemek bulmaksa bu süreçte yanlarinda bulanmak. Dolayisiyla sadece yasamsal seyleri desteklemek bu süreçteki amaç olmali” ifadelerini kullandi.
“Arama kurtarma ekiplerinin çalisma sonrasi psikoterapi almalarinda fayda var”
AKUT Trabzon Lideri Köksal Ofluoglu da, arama kurtarma ekiplerinin de çalisma sonra psikoterapi almasi gerektiginin altini çizerek, “Arama kurtarma ekipleri de birer insan. Yaptiklari çalismalardan etkilenebiliyorlar. Çalisma sonrasinda mutlaka bir psikoterapi almalarinda fayda var. Bizde bunu bütün gönüllü arkadaslarimiza öneriyoruz. Kendimizde uyguluyoruz” dedi.