Üzerinde Yapi Olan Arsa Imara Kapanabilir

Büyük bölümü birinci derece deprem bölgesi olan Türkiye’de, kentsel dönüsüme olan talep deprem felaketiyle birlikte artti. Vatandaslar daha güvenli evlerde yasamak amaciyla kentsel dönüsüme yöneldi; ancak büyük kentlerdeki zemin sorunu, bazen yerinde dönüsüme engel olabiliyor. Yasar Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dr. Ögretim Üyesi Onur Kaplan, 6306 sayili Afet Riski Altindaki Alanlarin Dönüstürülmesi Hakkinda Kanun ile 6306 Sayili Kanun’un Uygulama Yönetmeligi çerçevesinde yürütülen kentsel dönüsüm faaliyetlerinde genel olarak riskli yapi tespiti sürecinden sonra yapinin yikimi ve yeniden yaptirilmasi süreçle ilgili önemli bilgiler verdi.

"Riskli yapi yikilir"

Kat maliklerinden birinin talebi üzerine Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakanliginin lisanslandirdigi yapi denetim kuruluslari veya yapinin bulundugu alanin riskli olarak tespit edilmesi sonucunda binanin ‘riskli yapi’ olarak nitelendirileceginin belirten Kaplan, “Bu durumda yapi güçlendirilemeyecek nitelikteyse veya kat malikleri tarafindan yeterli çogunluk saglanarak güçlendirme istenmemisse yikim sürecine girer. Binanin yikimi için kat maliklerine 60 günden az olmamak üzere süre verilir. Bina, bu sürede kat malikleri tarafindan yiktirilmazsa yetkili idari makamlarca yikilir. Kentsel dönüsüm faaliyeti çerçevesinde yikilan bina ile bu çerçevede yapilacak yeni yapi açisindan farkli durumlar ortaya çikabilir” seklinde konustu.

Yerinde dönüsümün her zaman mümkün olmadigini belirten Dr. Onur Kaplan, “Yapinin bulundugu alanlarin yerlesme açisindan uygun olmamasi ya da riskli alan olarak tespit edilmesi durumunda, burada yerinde dönüsüm saglanamayacaktir. Daha saglikli ve güvenli bir yasam alani olusturulmasi adina kat maliklerinin hakki, ilgili yapinin konumu ve diger özellikleri dikkate alinarak 6306 sayili Kanun çerçevesinde yetkili olan Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakanligi tarafindan belirlenen en yakin yerdeki rezerv yapi alanlarina aktarilir” diye konustu.



"Imar plani degisebilir"

Yikilan ya da kentsel dönüsüme girecek olan binalarin arsalari üzerinde bazi durumlarda ayni sartlarda yapi insa edilemeyecegini belirten Dr. Onur Kaplan, “Kat irtifaki kurulmus olan hallerde yapi yikildiginda zemin yapilasmaya elverisli olsa dahi, önceki özellikleri korunarak ayni sekilde yapinin insa edilmesi, imar durumu veya maliklerin imzalayacagi sözlesme çerçevesinde mümkün olmayabilir. Bu noktada eger yapida kaçak kat insasi varsa ve bu durum herhangi bir sekilde hukuka uygunluk kazanmamissa kentsel dönüsüm faaliyeti çerçevesinde yapilacak yeni yapida bu katin durumu, arsa payina dair belirlemede dikkate alinmayacaktir” dedi.

Depremde yikilan binalarin yerinde dönüsüm saglanamadigi durumlarda kat maliklerinin hakkinin menkullestirilerek yeni rezerv yapi alanina aktarilacagini belirten Kaplan, söyle devam etti:

“O zaman deger farki gündeme gelebilir. Bu konuda 6306 Sayili Kanunun Uygulama Yönetmeligi çerçevesinde, riskli alanda bulunan tasinmazlarin degeri yetkili kisi ve kurumlarca standartlarina uygun olarak tespit edilir. Uygulama alanindaki tasinmazin tespit edilen bedeli, malike verilecek konut veya is yerinin yapim maliyet bedelinden düsülmektedir. Yapilan hesaplama neticesinde tasinmaz malikinin dönüsümü gerçeklestiren kurumdan alacagi olursa, taraflar arasinda yapilacak anlasmaya göre nakdi olarak ya da baska bir uygun tasinmazin verilmesi biçiminde veya imar hakkinin baska bir alana aktarilmasi suretiyle ödenebilir. Sayet kisi ilgili kuruma borçlu duruma gelirse, bu defa hak sahibi kisi tarafindan ilgili kuruma taksitler halinde ödeme gerçeklestirebilir.”