Uzmanindan Gölet Uyarisi

Anadolu Su Alti Arastirmalari ve Sporlari Dernegi (ASAD) Kurucusu Prof. Dr. Mehmet Cihan Aydin, bölgede sayisiz örnegi olan göletlerin olusturdugu risklere dikkat çekti.

Uzmanindan Gölet Uyarisi
Bitlis merkeze bagli Yolalan beldesinde belde belediyesi ile halk tarafindan imece usulüyle yapilan sulama göleti dün gece patladi. Göletin patlamasi üzerine yasanan su baskininda beldenin Düzköy Mahallesi sular altinda kaldi. Birçok evde maddi hasar meydana gelirken, bazi ahirlarin da su altinda kalmasi ile çok sayida büyükbas hayvanin telef oldugu ögrenildi. Ilk incelemelere göre 50 milyon liralik maddi hasarin meydana geldigi beldede adeta faciadan dönüldü. AFAD Bitlis Il Müdürlügü, su baskinin ardindan bölgeye giden ekiplerin hasar tespiti için çalisma baslattigini duyurdu.

“Bölgede sayisiz örnegi var, büyük can ve mal kaybina sebep olabilir”

Yasanan olay sonrasi açiklamalarda bulunan ASAD Dernegi Kurucusu Prof. Dr. Mehmet Cihan Aydin, göletlerin olusturdugu risklere dikkat çekti. Prof. Dr. Aydin, bölgede sayisiz örnegi olan göletlerin ilgili kurumlarin gözetiminde bilimsel ilkelere göre hazirlanmis projelere uygun yapilmasi gerektigini söyledi.

Ayni zamanda hidrolik ve hidroloji alaninda uzman olan ve bu alanlarda çalisma yürüten Prof. Dr. Mehmet Cihan Aydin, küçük göletle büyük barajlar arasinda yapisal olarak fark olmadigini söyleyerek, “Göletler yüksekligi 15 metreyi bulan, genelde sulama ihtiyacini karsilamak için insa edilen küçük baraj yapilaridir. Büyüklüklüleri ne olursa olsun bir gölet insaatinin prensip olarak büyük bir baraj yapisindan pek bir farki yoktur. Ekonomik nedenlerle insa edilen toprak dolgu setler, mühendislik hizmeti almadan gerekli önlemler alinarak insa edilmezse büyük can ve mal kaybina neden olabilir. Bu nedenle özellikle toprak dolgu göletlerde (barajlarda) geçirimsiz kil kullanilmali, dolgu malzeme silindirle çok iyi sikistirilmali ve gövde içindeki suyu drene edecek kum filtre yerlestirilmelidir. Ayrica gelen fazla su gövde üzerinden kontrolsüz asmasin diye bir emniyet yapisi olan ‘dolusavak’ teskil edilmesi sarttir. Bu tür su yapilari büyük bir emniyetle yapilmazsa çok büyük riskler tasirlar. Uygun sartlar saglanmazsa basinç altinda gövde içinden suyun sizmasi veya gövde üzerinden suyun asmasi sonucu gövde yikilarak göletin mansabindaki bölgeler büyük bir yikima maruz kalabilir. Bu tür sorunlarla karsilasmamak için bu tür su yapilarinin DSI gibi ilgili kurumlarin gözetiminde ve ileri düzey mühendislik hizmeti alarak projelendirilmek suretiyle insa edilmesi gerekmektedir. Aksi durumda büyük felaketler kaçinilmaz olur” dedi.

Kaynak: İHA