Bursa'nin Yüzde 40 Için Acil Eylem Plani Sart

Yapi denetim uzmanliginin 1999 Marmara Depremi sonrasi alinan kararla faaliyete geçtigini belirtenYapi Denetim ve Deprem Mühendisleri Dernegi Bursa Temsilcisi Serkan Isik, Kahramanmaras merkezli depremlerin etkiledigi 11 ilde tartisma konusu olan yapi denetim sistemine dair önemli açiklamalarda bulundu. Isik, "Yapi denetim uzmanligi ilk olarak 2000 yilinda aralarinda Bursa’nin da oldugu 19 pilot ilde uygulanmaya baslanmisti. Daha sonra 2011 yilinda ise 81 ildeki yapilarda zorunlu kilindi. Yüzyilin felaketini yasayan 11 ilimizden sadece 3’ü 2011 öncesi yapi denetim sistemine tabi oldu. Bu iller Adana, Gaziantep ve Hatay. Yasadigimiz son felakette Hatay hariç diger illerimizde yapi denetime tabi olan binalarda can kaybinin neredeyse yok denecek seviyede oldugunu görüyoruz. Bunun nedeni Hatay’i inceledigimizde dogru planlama yapilmayan bir sehirle karsilasmamizdir. Imar planlarinin sehrin jeolojik yapisina göre düzenlenmesi gerekirken, Hatay’da tam tersine bir uygulama yapildigini gördük. Sunu net bir sekilde söyleyebilirim ki; bu yikimlarda yapi denetim uzmanlarinin sorumlulugu en az seviyededir. Burada asil sorumluluk, fay hatti üzerine planlari olusturan yerel yönetimler ve hazirlanan bu planlardaki fay hattini görmezden gelen jeoloji, jeofizik ve geoteknik uzmanlarinin verdigi raporlardir. Bu raporlar yikimin bas kaynagidir. Yapi denetim uzmanlari olarak bizler, sistemin zemin degerleriyle ilgili planlarin nerede ve ne sekilde yapilacagiyla alakali hiçbir karar mekanizmasinda yer almiyoruz. Ayrica bu konuda herhangi bir yaptirimda da bulunamiyoruz. Bizler denetimlere, mevcut planli alanlarda yapilar yükselirken basliyoruz" dedi.

Bursa’daki yapi stokuyla alakali da bilgiler veren Isik, "Bursa’da, denetime tabi olan 2000 yilindan sonra yapilmis ve yapi denetim sistemine kayitli resmi 106 milyon metrekare, isyeri ve konut bulunuyor. Bu yapilarin yüzde 40’i ticaret ve sanayi alani, geri kalan kisim da konut alanlarindan olusmaktadir. Bu rakamlar, Bursa’da su anda saglikli binalarda nüfusun yaklasik 1 milyon 800 bininin oturdugunu gösteriyor. Bu da Bursa nüfusunun yaklasik yüzde 60’ina tekabül etmektedir. Geriye kalan yüzde 40’inin güvenli yapi olmadigini hesaplarsak, Bursa’da acil bir eylem planinin hayata geçirilmesi gerektigi asikardir. 1960’li yillardan itibaren yogun göç alan Bursa’nin kentsel dönüsümü saglayabilmesi için devlet-vatandas ortakliginda bir çalisma yapilmasi gerekiyor. Bizler yapi denetim uzmanlari olarak, 2000’den sonraki denetime tabi olan her binanin zemin etüdü ve dogru projeyle tasarlanmasi durumunda, siddetli bir depremde can kaybina yol açmayacagini rahatlikla söyleyebiliriz" ifadelerini kullandi.

Yapi denetim uzmanlarinin çalisma sartlari ve sikintilarindan da bahseden Isik, "Her santiyede kagit üzerinde santiye sefi olsa da, insaatlarin yüzde 90’inda aktif santiye sefi görev yapmamaktadir. Santiye sefleri, yapilarin projelerine göre incelenmesiyle, bu incelenen projelerde dogru aplikasyonu yaptirmakla ve dogru malzemelerin kullanilmasini saglamakla mükelleftir. Bu uygulama sonunda olabilecekler veya eksikliklerin giderilmesi konusunda da yetkinlige sahiptir. Ama sahada santiye sefi yok ise bunlarin dogru bir sekilde sentezlenmesi mümkün degildir" dedi.

Açiklamalarini sürdüren Isik, "Insaatlarda çalisan ustalar veya isçilerin hiçbirinin yapi güvenligi konusunda yetkinligi yoktur. Yapi denetim uzmanlari olarak; bu yetkinlige sahip olmayan insanlarin eski aliskanliklarina dogru bilgiyle karsi çiktigimizda ise sahada çalisan personellerin kötü muamelelerine, küfürlerine hatta darp olaylarina maruz kalmaktayiz. Bunun haricinde, sadece parasi var diye müteahhitlik yapan ve insaatin sadece görselliginden anlayan kisilere de isin önemini anlatamiyoruz. Bu noktada müteahhitlerimizin de insan hayatini dikkate almasi ve yarin yasanacak deprem felaketinde binanin ayakta durmasini saglayacak yapi denetimcilerin islerini kolaylastirmasi gerekmektedir" diye konustu.