Tarimsal Maliyetlerde Artis Hiz Kesti

Tarim-GFE’nin aylik yüzde 0,72, yillik 103,4 ilan edildigini belirten Çandir, "Bu rakam, son 4 yilin en düsük Aralik ayi enflasyonu oldu. Yillikta ise 103,14 olarak ilan edilen Aralik ayi rakami, hala son 8 yilin en yüksek rakami olmustur. Geçtigimiz Mart ayinda yüzde 105,70 ile üç haneli olarak açiklanmaya baslanan yillik tarimsal girdi maliyetleri enflasyonu, o tarihten bu yana artarken Aralik ayi itibariyla yüzde 103,14 ile geçen aya göre düsüs göstermistir" degerlendirmesinde bulundu.

Çandir, tarimsal maliyetlerin yillik düzeyde geçmise göre hala rekor seviyede oldugunu söylerken, "Bu durumun en az önümüzdeki Mart ayina kadar devam edecegi beklenmelidir" dedi.



"Yillikta en çok enerji maliyeti yükseldi"

Tarim-GFE’nin alt kalemlerine bakildiginda, tarimda kullanilan mal ve hizmetlerin fiyatlarinda aylik yüzde 0,33 ve yillik yüzde 104,42’lik artis oldugunu kaydeden Çandir, tohumda aylik yüzde 2,22, enerjide yüzde eksi 8,19, gübrede yüzde eksi 1,87, ilaçta yüzde 2,16, veteriner hizmetlerinde yüzde eksi 1,58, yemde yüzde 3,41 ve diger kalemlerde ise yüzde 3,33 degisimler ilan edildigini belirtti.

Çandir, ayni kalemlerin Aralik ayindaki yillik degisimlere bakildiginda tohumda yüzde 89,29, enerjide yüzde 115,87, gübrede yüzde 101,48, ilaçta yüzde 96,11, veteriner hizmetlerinde yüzde 33,98, yemde yüzde 117,81 ve diger kalemlerde ise yüzde 69,41 artis ilan edildigini kaydetti.

Çandir, tarimsal yatirima katki saglayan mal ve hizmetlerin fiyatlarinda aylik yüzde 3,64 ve yillik yüzde 94,35’lik artis ilan edildigine dikkat çekti.

TÜIK’in Aralik ayi tarimsal üretici fiyat endeksinin (Tarim-ÜFE) aylik yüzde 4,82, yillik yüzde 151,03 olarak ilan edildigini hatirlatan Baskan Ali Çandir, "Tarimsal faaliyetlerde bulunanlar açisindan son bir yillik egilim sürekli sektörün aleyhine seyrederken Nisan, Mayis ve Temmuz aylarinda üretici lehine bir durum yasanmisti. Aralik ayinda makas, yine üretici lehine dönmüstür. Önümüzdeki aylarda bu egilimin devam etmesi, üretici kesim için birikmis zararlari kapatmak açisindan olumlu beklentidir" diye konustu.

Yurt içi ve yurt disi üretici enflasyonlarinin tarim sektörünü dolayli etkisine dikkat çeken Çandir, sunlari kaydetti:

"Aralik ayinda açiklanan aylik yüzde 2,77 ve yillik yüzde 49,90’lik yurt disi üretici enflasyonu (YD-ÜFE) ile aylik yüzde eksi 0,24 ve yillik yüzde 97,72’lik yurt içi üretici enflasyonunun (YI-ÜFE) genel olarak sektörün geçmisten gelen maliyet yükünü gelecekte de tasimaya devam edecegini göstermektedir. Ancak bu ay özellikle YD-ÜFE rakaminin geçen aya göre düsük artisla ilan edilmesi, tarimsal girdi fiyatlari üzerinde olumlu etki yapabilecektir."

YI-ÜFE içindeki gida imalatinin aylik yüzde 3,33, yillik 105,31 artis gösterdigine isaret eden Çandir, "Gida imalati enflasyonu, aylikta ve yillikta Tarim-GFE’den yüksek iken Tarim-ÜFE’den ise aylikta ve yillikta düsük seyretmistir. Bu enflasyonlar, gida imalati maliyetleri açisindan yükseltici etki yapmaya devam etmistir" seklinde konustu.



"Üretici maliyet artisinin üçte birini tüketiciye yansitabiliyor"

Aralik ayinda tüketici enflasyonu TÜFE’nin aylik yüzde 1,18 ve yillik yüzde 64,27 olarak ilan edildigini hatirlatan Baskan Çandir, "Tüketici taraftaki gida enflasyonu aylik yüzde 1,86 ve yillik yüzde 77,87 olmustu. Islenmemis gida enflasyonu ise Aralik’ta aylik yüzde 1,42 ve yillik yüzde 73,25 ilan edilmisti. Yas meyve sebze enflasyonu ise aylik yüzde eksi 3,30 ve yillik 78,54 ilan edilmisti. Tüketici taraftaki bu rakamlar, üreticilerin maruz kaldigi maliyet artislarini yaklasik üçte birini tüketiciye yansitabildigini göstermektedir" ifadelerini kullandi.