Gribi Hafife Almayin

En önemli enfeksiyonlardan biri

Acibadem Kent Hastanesi Iç Hastaliklari Uzmani Dr. Necdet Yetim, okullarin açilmasinin, mevsim itibariyle daha fazla kapali ortamlarda bulunmanin önemli bir bulasi ortami hazirladigi enfeksiyon hastaliklari hakkinda bilgi verdi. Viral enfeksiyonlarin en önemlisinin grip adi verilen enfeksiyon oldugunu kaydeden Dr. Yetim, sunlari söyledi:

“Viral infeksiyonlara örnek olarak çiçek, suçiçegi, kizamik, kizamikçik, hepatitler, kuduz ve tabi ki AIDS sayilabilir. Virüsler, bedenimize baska bir hastadan bulasarak ya da asi ile girerler. Asi, hastalik yapma özelligi yok edilmis virüsün vücuda verilmesidir. Bulasma ya da asi ile vücuda giren virüslere karsi bagisiklik sistemi antikor denen maddeler üretir. Her virüsün antikoru ayridir. Örnegin suçiçegi virüsüne karsi olan antikor, suçiçegi virüsü tekrar vücudumuza girdiginde virüsü hemen yok ederek hastaligin ikinci kez olusmasini engeller. Bu duruma, o hastaliga karsi bagisiklik olusmasi denir. Antikorlar birçok viral hastalikta hayat boyu vücutta kalarak o hastaliktan vücudu korurlar. Yani, suçiçegi gibi hastaliklari insan sadece bir kez geçirir. Günümüzde, bu hastaliklarin çogunun asisi vardir ve küçük yaslarda bu asilar yapildigi için artik bu hastaliklar sik görülmez hale gelmistir. Ancak gripte durum farklidir. Grip yapan birçok çesit virüs vardir ve zaman içinde yeni tipler meydana gelmektedir. Bu nedenle bir virüsle grip olan kisi, bir süre sonra baska tip bir virüsle yeniden grip olabilir, önceki virüslere karsi üretilen asilar yeni olusan tiplere karsi etkisiz oldugu için grip asilarinin koruma süresi kisadir, ortalama 1 yildir. O nedenle gripten korunmak için her yil asi yaptirmak gerekir.”

Komplikasyonlari da önemli

Gribin viral enfeksiyonlar arasinda en sik görülen hastalik oldugunu da vurgulayan Dr. Yetim, “Ortalama herkesin yilda bir kez grip olmasi, bazen salginlar halinde olmasi, bazen ölüm dahil çesitli komplikasyonlar yapmasi, tedavi giderlerinin çoklugu ve is gücü kaybi gribin önemini arttirmaktadir” diye konustu.



“Grip baska hastaliklara da yol açabilir”

Dr. Yetim son yillarda kus gribi, domuz gribi, Covid-19 salginlarinin oldugunu, bu tip griplerin çok bulasici ve daha siddetli olma egiliminde olduklarini vurguladi. Grip hastaliginin genellikle sonbaharda baslayip kis aylarinda zirve yaptigini, ilkbaharda azalan bir seyir gösterdigini kaydeden Dr. Yetim, salginlar konusunda da su bilgileri verdi:

“Salginlar genellikle 1-2 aylik devreler halinde olur. Salginlarda toplumun yüzde 10-20’si, siddetli olanlarda yüzde 30-40’i etkilenir. Dogal olarak okullar, kalabalik is yerleri ve kapali ortamlarda bulasma riski yüksektir. Hastalarin solunum yollarinda üreyen virüsler solunum, öksürük, aksirik ile damlacik yoluyla disari atilir ve havaya karisirlar, virüslü havanin solunmasiyla ya da salgilarin direkt temasi ile baskasina bulasirlar. Salgilarla kirlenmis esyalarda ya da ortamlarda bulunan virüsler ortalama 8 saat canli kalabilirler. Bulasmayi kismen azaltmak için ortamin havasini sik sik degistirmek, maske kullanmak ve özellikle el temizligi çok önemlidir. Alkol, kolonya gibi dezenfektanlarla ya da bol sabun ve su kullanarak el temizligi yapilmalidir. Solunum sistemi üst bölgelerine giren virüsler hizla çogalir ve doku tahribati yaparlar. Iyilesme yaklasik 1 hafta içinde olur ve sonrasinda birkaç hafta da toparlanma yani nekahet devresi vardir. Yani bir hastaligin tamamen iyilesmesi 3-4 haftada ancak olur. Bu devrede o bölgenin direnci kismen azaldigi için daha kolay yeni enfeksiyonlar meydana gelebilir. Tüm grip tipleri yaklasik 3-5 gün kadar aktif bir seyir gösterir. Bu devrede kisiden kisiye degisen tablolar olur. En çok burun geniz akintisi, bas ve bogaz agrisi, öksürük, aksirik, halsizlik, tüm bedende sizilar, üsüme-ates gibi belirtiler meydan gelir. Bu dönemde bulasma riski fazladir. Hastalik çocuklarda, yaslilarda, kronik hastaligi olanlarda kismen daha agir seyreder. Grip baska hastaliklara da yol açabilir. Bronsit, pnömoni, orta kulak iltihabi, sinüzit, menenjit gibi hastaliklar gribin yaptigi en önemli komplikasyonlardir.”

“Korunmayi da bulastirmamayi da bilelim”

Öte yandan Dr. Yetim, grip hastaliginin hafife alinacak bir hastalik olmadigini belirterek, hem hastalanmamak hem bulastirmamak için alinacak önlemler oldugunu söyledi.

Yetim sözlerini söyle tamamladi:

“Gripten korunmak için önceden deginilen temizlik kurallarina önem vermek, bol vitamin ve proteinli beslenmek, yeterli dinlenmek ve günde en az 8 saat uyumak, bol sivi almak ve bedenin isisini korumak, yani üsütmemek gerekir. Gripten korunmada en etkili yöntem grip asisi yaptirmaktir. Sonbahar baslangicinda yapilan asi ortalama 1 yil korunma saglar. Asi ile korunma ancak yüzde 80 oranindadir. Asili kimseler grip olsalar bile kismen daha hafif geçirmektedirler. Özellikle yaslilar, kronik hastaligi olanlar, anemik, zayif, bagisiklik sistemi zayif olanlar, onkolojik tedavi görenler, kalabalik ortamlarda çalisanlar, sik sik seyahat edenler ve saglik çalisanlari asilanmalidir.”