Asi Ile Önlenebilen Tek Kanser Türü

Acibadem Eskisehir Hastanesi Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Dr. Özlem Özgür Gürsoy rahim agzi (serviks) kanserinin, kadinlar arasinda en sik görülen kanser türlerinden biri olmasi nedeni ile ciddi bir halk sagligi sorunu olduguna dikkat çekti. Rahim agzi kanserinin Uluslararasi Kanser Arastirmalari Ajansi (IARC) 2020 yili verilerine göre; meme, akciger ve kolorektal kanserden sonra görülme sikligina göre dördüncü, jinekolojik kanser türleri arasinda ise ilk sirada yer aldigini aktaran Dr. Gürsoy, “Serviks kanseri gelisiminde Human Papilloma Virüs (HPV) enfeksiyonu rol oynamaktadir. HPV, en sik cinsel yolla bulasmaktadir. Bu nedenle ilk cinsel iliski yasi, partner sayisi ve sigara bu kanser tipinin gelisiminde önemli risk faktörleri olarak degerlendirilir” diye konustu.



“Erken tani ve tarama ile vakalarin üçte biri engellenebilir”

Uzun süre devam eden HPV enfeksiyonlarinin kansere ilerleme süreci oldukça uzun oldugu için tani ve tedavi için oldukça genis bir zaman araligi bulunduguna deginen Dr. Gürsoy, Dünya Saglik Örgütü’nün (DSÖ) erken tani ve tarama ile vakalarin üçte birinin engellenebilecegini bildirdigini hatirlatti. Dr. Gürsoy, bu nedenle DSÖ’nün 2020 yilinda ilk defa bir kanser için eliminasyon programi baslattigindan bahsederek “Belirlenen hedef, 2030 yilinda 15 yasina gelmis kiz çocuklarinin yüzde 90’i HPV asisini yaptirmis, 35-45 yas arasindaki kadinlarin yüzde 70’ine tarama yapilmis ve servikal hastalik tanisi almis kadinlarin yüzde 90’inin tedaviye ve bakima ulasabiliyor olmasidir” dedi.



“Asilar 9 ile 45 yas arasinda uygulanabiliyor”

Servikal kanser için asi gelistirilmesinin bu mücadelede çok önemli bir gelisme oldugunu vurgulayan Dr. Gürsoy, “DSÖ’ye göre ilk asi 9-15 yaslarinda yapilmali ve iki doz (0, 6-12 aylik program) uygulanmalidir. 15 yasindan sonra asilama üç doz (0, 1-2, 6 aylik program) olarak planlanmalidir. Asilarin daha önce iliskiye girmemis kisilere uygulanmasi önerilir. Çünkü bireylerde ilk kez cinsel iliskiye girdigi anda HPV enfeksiyon riski bulunmaktadir. 2019’da eriskinlerin de asilanmasi gerekliligi ortaya konmus ve asi için yas araligi 9-45 yas olarak genisletilmistir. Ancak 45 yas üzerinde kullanim için henüz ruhsatli degildir” ifadelerini kullandi.

“30-65 yas araliginda 5 yilda bir HPV testi yapilmali”

Dr. Gürsoy serviks kanserinin ‘korunmayla önlenebilecek’ kanserlere en iyi örnek oldugunun altini çizerek aktif tarama programlarinin uygulandigi toplumlarda kanserden kaynaklanan ölüm oranlarinin önemli ölçüde azaldigini dile getirdi. Tarama programlarinin etkin bir sekilde uygulanabilmesi için de toplumda farkindaligin arttirilmasi gerektigini belirten Dr. Gürsoy su ifadeleri kullandi:

“2014 yilindan itibaren ülkemizde ulusal serviks kanseri tarama programi yürürlüge konmustur. Serviks Kanseri Ulusal Tarama Standartlari’na göre: 30-65 yas grubundaki her kadinin 5 yilda bir HPV testi ile taranmasi, pozitif çikan olgularin smear ile tekrar degerlendirilmesi sonrasinda bes yillik araliklarla tekrarlanmasi ve son üç testi negatif olan 65 yasindaki kadinlarda taramaya son verilmesi planlanmistir.”