Bursa'dan Bakanliga Çagri

Yanik, "Türkiye’de sifir araba var mi? Geliyor mu? Gelmiyor mu? Bunun açiklanmasi gerekiyor. Bayi, sifir gelen arabalari galerilere neden satiyor? Neden vatandasa satmiyor? Acaba galeriye mi veriyor? Yoksa bir alt sirketi olan galeriye verip de sifir araba almaya gidene, ‘Bizde sifir yok ama plakali sifirlar var. Alirsaniz da su fiyat eger üç ay beklerseniz de su fiyat olacak’ deyip de satis mi yapiyorlar? Bunlari incelemek, irdelemek lazim. Burada vergisini ödeyen bir esnaf grubunun günah keçisi olarak gösteriliyor" dedi.

Ticaret Bakanligi tarafindan hazirlanan ‘Ikinci El Motorlu Kara Tasitlarinin Ticareti Hakkinda Yönetmelikte Degisiklik Yapilmasina Dair Yönetmelik’in Resmi Gazete’de yayimlanarak yürürlüge girmesini kimileri olumlu karsilarken kimileri ise eksikliklerin oldugu dile getirildi.

Ikinci el kara tasiti ticaretiyle ugrasanlar, otomobil ve arazi tasitlarinin pazarlanmasini veya satisini ilk tescil tarihinden itibaren 6 ay ve 6 bin kilometre geçmedikçe 1 Temmuz 2023’ten önce dogrudan veya dolayli olarak yapamayacak olmasinin eksikliklerini açiklayan Bursa Oto Galericiler Odasi Baskani Hakan Yanik, Bakanligi ve yetkilileri göreve davet etti. Yanik, eksiklikleri su cümlelerle dile getirdi:

“6 ay ve 6 bin kilometre ile ilgili yönetmelik, sifir oto alim satimlarinda fiyatlarin önüne geçmek için çikartilmis bir yönetmelik olarak açiklandi. Ancak, birtakim gruplar tarafindan, sanki Türkiye’de sifir araçlarin fiyatlarini yükseltenler galericiler, sifir aracin alim satimini yapan galericiler pozisyonuna dönüstürülerek, birtakim hedef alinan gruplar tarafindan bizler neden hedef gösterildik. Sanki sifir araçlarin fiyatlarinin yükselmesinin tek sebebi galericilermis gibi gösteriliyor. Oysa bu yönetmelikte vergi levhasinda oto alim satim kodu eklenen bütün firmalar, sahislar, sirketler buna dahildir. Sirf galericiler olarak biz dahil degiliz. Bir diger konu, maalesef burada bir yönlendirme, bir günah keçisi aranmaktadir. Burada da biz galericiler hedef gösterilmistir. Biz sifir araba satmiyoruz. Tabii ki bayilerden gidip sifir araba alip satan belli bir grup vardir. Ancak bunu da yüzdeye vurdugumuzda, yüzde 1 veya 2 oranindadir. 6 ay 6 bin kilometreyle fiyatlarin düsmesine sebep olacagina biz inanmiyoruz.”

Bu yönetmelikte degisiklige gidilmeden önce bazi verilere bakilmasi gerektigini belirten Yanik, “Türkiye’de sifir araba var mi? Geliyor mu? Gelmiyor mu? Bunun açiklanmasi gerekiyor. Bayi, sifir gelen arabalari galerilere neden satiyor? Neden vatandasa satmiyor? Acaba galeriye mi veriyor? Yoksa bir alt sirketi olan galeriye verip de, sifir araba almaya gidene ‘Bizde sifir yok ama plakali sifirlar var. Alirsaniz da su fiyat eger üç ay beklerseniz de su fiyat olacak’ deyip de satis mi yapiyorlar? Bunlari incelemek, irdelemek lazim. Burada vergisini ödeyen bir esnaf grubunun günah keçisi olarak gösteriliyor. Nedense yurt disindan sifir araba getiren bayiler masum, hiçbir suçlari yokmus gibi kenarda duruyor. Son zamanlarda arabalarin fiyatlarin artisinin tek sebebi biz galericiler gösteriliyor. Daha düne kadar dövizden dolayi sifirlara yapilan zamlar unutuldu. Sanki zammi biz yapiyoruz devamli ve biz hedef aliniyoruz. Bu sebepten dolayi bu yönetmelige tepkimiz var. Yönetmelik çikartilirken gruplari, taraflari çagirip ilk önce sifir arabanin neden pahali satildigini karsilikli bir istisare yapsaydik hiç buna gerek kalmadan bu is çözülürdü. En basit çözüm, Bakanlik ‘Vergi levhasi olup vergi levhasinda oto alim satim yapan galericilere sifir araba satmayin’ dedigi zaman is çözülmüstü. Çok enteresan, vergi levhasinda oto alim satim olan sirketler kiralamalar, galericiler araba satamiyor. Ama kayit disi herkes araba satabiliyor. Geçen sene 9 milyona yakin Türkiye’de ikinci el araç piyasada el degistirdi. Buradaki oranlara ilanlara satanlara bakin. Kimin arabalarin fiyatlarini nasil artirdigini görülecektir. Simdi ben söylüyorum bir galerici olarak. Biz sifir araba satmayalim. Bayiler ikinci el araba satmasin. Ikinci el arabanin fiyatlarinin artisini nasil durduracagiz? Ortada bir fiyat artisi, bir yükselis varsa bu sekilde yönetmeliklerle fiyat artislarinin önüne geçmedigi gibi bana göre, Bursa esnafina göre birtakim büyük firmalarin ekmeklerini yag sürüldü bu yönetmelikle. Buna inaniyorum, buradan hükümetimizi yanlis yönlendirme ve bilgilendirme var” dedi.

Taraflarin bir araya getirilerek bu fiyatlarin önüne geçilebilecegini belirten Yanik, “Bayileri açiklasin, ‘yurt disindan araba gelmiyor’ diyen bayiler. Kaç tane siparis vermis? Bugüne kadar kaç tane siparis gelmis? Ay ay bakalim veya gün gün bakalim, kestikleri sifir arabalarin faturalarini, fiyat artislarinin nasil bu asamaya geldiginin önü gözükür. Ikinci el piyasasina dahi giren bayiler hem ikinci el satabiliyor hem sifir satabiliyor. Ama galeriye gelince de satamazsiniz. Galerici hiç kimseye zorla sifir araba satmiyor. Sunu da iddia ediyorum. Galericiler topladiginiz zaman Türkiye genelindeki galericileri öyle 100, 200, 300 tane stok yapabilecek galeri sayisi, bir elin parmaklarini geçmez. Çünkü bizim sermayemiz de küçüldü. Fiyat artislarinin en büyük muzdarip olan, darda kalan biziz. 1 trilyon sermayesi olan arkadasim 10 tane 100 binlik bandini araba alirken, bugün 1 trilyona 2 tane araba alir hale geldik. Fiyat artisindan en çok sikayet eden biziz” seklinde konustu.

Ikinci elin yükselisini nasil engelleyecegi konusunda da açiklamalarda bulunan Yanik, “Yurt disi menseili firmalarin piyasaya girip de milyon dolarlar basip da satilacak fiyatlarin üzerine ikinci el arabalari satin almalarina ne diyeceksiniz? Ilanlari var. ‘Araciniz degerinde alinir’ Ben araci degerini de alamiyorum. 100 bin liraya satilacak olan araci 100 bin liraya alirsam kaça satacagim? Ama büyük firmalar 100 bin liralik araci, 100 bin liraya aliyor masraf yapiyor, 150 bin lira yaziyor. Buyurun, ikinci elde fiyatlar yukari çikti. Ben 10 tane x arabanin ilanini giriyorum. O büyük firmalar 100 tane x arabanin fiyatini giriyor. Ben 100 bin lira yaziyorsam o 150 bin lira yaziyor. Ben elimdeki arabayi sattiktan sonra onlarin fiyatlarinin uymak zorunda kaliyorum. Çünkü algi o yöne dogru gidiyor. Yarin bir gün sifirlarda da iddia ediyorum. KDV ÖTV’nin indirilmesini bayiler isteyecek. Orada da devletin, vatandasin zarari var. 83 milyon ÖTV ve KDV indiriminden yararlanamiyor. Bunu da görmek lazim. Burada 300, 400 bin tane araba satilacak diye 83 milyon kisiye vergi ödetmenin de bir anlami yok. Bunlara da dikkat etmek lazim. Buradan tekrar sesleniyorum devletimize, hükümetimize bu yönetmelik lütfen sahada ve mutfakta olan insanlari bir araya getirerek, gümrükteki sifirlara bakarak, trafik tescili üzerinden yurt disindan gelen arabalarin kimlere nasil fatura edildigini bakarak stokçulugun önüne geçilmesi lazim. Galericiye, oto alim satimi yapanlara, kiralamalara, leasinglere, tur sirketlerine olsun, bunlara bu standardi getirmeyle, fiyatlarin önüne geçemezsiniz. Bir boya korumaya, sifir araba alirsan 12 bin lira yazan bayiye hesap sordunuz mu? ‘Dört tane de kis lastigi almak mecburiyetin var’ deyip 25 milyar fatura kesen 4 tane lastige, bayiye sordunuz mu? Sifir araba alirken bu sartlar var su anda ortada. Bu rakamlari örnek olarak söylüyorum, 500 bin lirayi banka havalesiyle, 50 bin lirayi açiktan alan sifir bayileri oldugu söyleniliyor piyasada. Vatandaslarin bize bu yönde ilettikleri sikayetler var. Bunlari iyice irdelemek lazim. Öbür türlü bu yönetmelikle ticaretin önüne geçmektir. Su anda piyasada konusulan, gross marketlerle bakkallarin çatismasinin aynisini biz Türkiye’de otomotiv sektöründe yasamaya basladik” seklinde konustu.

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Baskani Kemal Kiliçdaroglu’nun yapmis oldugu ‘2 el araba parasina sifir araba aldiracagim’ açiklamasina da deginen Yanik, “Bu açiklamanin ardindan piyasa duruyor. Nasil getireceksin abi? Bunun bir yolunu söyle biz de bilelim. Bu hükümet de ögrensin. Haberlere bakiyoruz. Piyasada ne oldugu bilinmeyen, araba almamis, araba satmamis ama bir galerinin önünde duran veyahut da orada 3 aylik bir müdürlük yapan bir adama ikinci el otomotiv sektörünü veya sifir sektörünün yorumu yaptiriliyor ve oradan yapilan yorumlar bizi etkiliyor. Adam üniversitede bilmem ne fakültesini okumus, otomotiv üzerinde durmadan köse yazisi yaziyor. Notere, araba pazarina, motor tamircisine, kaportaya gitmis mi? TÜIK’ten aldigi 3-4 tane bilgiler, birkaç yerden aldigi bilgilerle otomotiv sektöründe sözü dinlenir hale geliyor. Asil mutfaginda olan insanlar disarida duruyor ve toplum belli bir sekilde yönlendiriliyor. Az önceki örnek gibi sifir araba fiyatlarinin yükselmesinin tek suçlusu ‘oto galericiler’. Sifir getirenin, ithal edenin gümrüklerde depolarda bekletenin, getirip bana araba satanin hiçbir suçu yok. Arabayi ben aldim sattim suçluyum, evet suçluyum. Kes cezami, ama bunun ortaklarini da bul o zaman. Su anda Türkiye’de yuvarlak olarak 200 bin esnaf var, 200 bin kisiden 100 kisi yanlis islem yapiyor diye geri kalan büyük bir kismi suçlamak hedef haline koymak, arabalarinin fiyat artisini galericilermis gibi göstermek, takdir sizin bir sey diyemiyorum” seklinde konustu.