'Abbara' Suriye Sinirindaki Kilis'e Deger Katiyor

Suriye sinirinda bulunan Kilis’te, kabalti ile konak kabaltilarin 6 tanesi bulunuyor. Kilis’te birçok sokakta rastlanan, genellikle 5-15 metre uzunlugunda, 1,5-2,5 metre genisliginde olan çikmaz sokaklar konumundaki kabaltilar, mahallenin ana yolundan ayrilarak daha da bir kisisellesmis özel yollar olarak degerlendiriliyor.

Güneydogu Anadolu Bölgesi illerinin en önemli tarih detaylarindan olan abbaralar günümüzde dimdik ayakta duruyor. Yüzlerce güzel ev ve sokaktan olusan dokunun önemli bir kisminin bozulmadan günümüze ulasmis olmasinin turizm açisindan büyük bir kazanç oldugu belirtiliyor. Mimari dokusunun önemli bir kismini koruyarak günümüze ulasmis ender sehirlerden biri olan Suriye sinirina sifir noktada bulunan Kilis’teki kabaltilar, kente gelen yerli ve yabanci turistlerin ilgisini çekiyor.

GAP çerçevesinde bulunan Kilis, Sanliurfa, Adiyaman, Batman, Diyarbakir, Gaziantep, Mardin, Siirt ve Sirnak’ta toplam 9 kabalti ve 5 konak kabalti olmak üzere toplam 14 kabalti, Kültür ve Turizm Bakanliginin mimarlik örnegi listesinde yer aliyor.

Tas yapi ustasi Mehmet Ali Katmer, Kabaltilari yapacak eski ustalarin kalmadigini ifade ederek, “Bu kabaltilar, kaliba alindiktan sonra üzerine bina insaat ediliyor. Eskiden Osmanli döneminde ve daha öncesinde ise toprak kalintisinin üzerine insaat edilirdi, daha sonra yapilan kabalti ve kemerin altindaki toprak alinarak, kabalti ortaya çikar, o toprak ile de bina insa edilirdi. Eski teknikleri kullanarak, yapacak usta günümüzde kalmadi diyebiliriz” dedi.



Abbara nedir

Güneydogu Anadolu Bölgesi’ndeki illerde örgü teknikleri kullanilarak insa edilmis, egrisel yüzey ya da yüzeylerden olusan mimari örgü ögesine abbara ya da kabalti deniyor. Abbaralar bazen sivri kemerli, basik kemerli veya yuvarlak kemerli olup, örgü sistemi besik tonoz, çapraz tonoz olarak karsimiza çikiyor. Evlere giriste yapilan sahanliklar, bazen sokak üstlerinde, altta bir geçit birakarak yapilmis odalar (abbaralar), ortak kullanim alanlari ile özel kullanim alanlarinin ara kesitlerinde nasil bir yapilanma içinde oldugunu gösteriyor. Abbaralarin alt kismi kamuya, üst kisminin ise mülk sahibinin mülkiyetinde oldugu belirtiliyor. Abbaralar, yazin sicaktan korurken, kisa bir an için de olsa serinliginden, gölgesinden faydalanilan, soluklanilan geçitler oldugu biliniyor.