Bamya Üreticileri Aracilardan Dertli

Bamya ekiminin yogun oldugu Aydin’in Koçarli ve Efeler ilçelerinde bamya hasadi devam ediyor. Ilçedeki üreticilerin çogunlugu diger ürünlerin yaninda bamya üretimi de yaparken, agirlikli olarak kadinlarin çalistigi tarlalarda isçiler 40 derece sicak altinda bamya topluyor. Sabahin ilk isiklarinda tarlalara giren isçiler, günlük 150 lira yevmiye ile çalisiyorlar. Geçen seneye göre girdi maliyetlerinin ikiye katlandigini belirten tarla sahipleri de kendilerinden çok aracilarin para kazandigini belirterek bamya kooperatifi kurulmasini istiyorlar.

"Parayi aracilar kazaniyor"

Geçtigimiz seneden bu yana her seyin iki katina çiktigini ancak bamya fiyatlarinda çok fazla bir degisiklik olmadigini ifade eden bamya üreticisi Engin Mert, "Geçen sene bamya fiyatlarinin 7 liradan baslayarak 9-10 TL bandina kadar çikti. Bu yil da 12 TL’den çikti, 15-18 TL’ye kadar satiliyor. Fabrika alim fiyati ise 12-13 TL’den basladi.

Bunun komisyonu ve diger isler derken parayi fabrikalar ve aracilar kazaniyor. Bu paralar bizi kurtarmiyor. Bir isçinin yevmiyesi 150 TL. Neredeyse yevmiyeciler ve tarla sahipleri ortak gibi çalisiyor. Geçen seneye göre yapilan masraf daha yüksek. Her sey geçen senden bu yana 2 katina çikti. Bamya kolay toplanilmiyor, parasi kolay kazanilmiyor. Içine girip görmek lazim. Biz bamyayi paraya ihtiyacimiz oldugumuz için ekiyoruz. Bu bizim günlük harcamalarimizi karsiliyor. Yevmiyenin parasi, diger tarlalarin masraflari çikiyor. Ben tüm tarlaya bamya ekebilirdim ama amele bulmakta zorluk çekiyoruz, toplatacak insanimiz yok. Bugünkü asgari ücrete bakacak olursaniz aslinda yevmiye 150 TL olarak çok ucuz. Bu mal para etsin, biz de yevmiyeye gelen isçimizin hakkini verelim. Biz kendi hakkimizi alamiyoruz ki baskasinin hakkini verelim. Yevmiye isine de mahallemizde bosta olan insanlar ve ihtiyaci olan insanlar geliyor. Onlar yoksa baska insan da yok. Daha dogrusu bir insanin tabiatinda çalismak varsa gelip her türlü bu islerde çalisiyor yoksa evde yatiyor" dedi.



"En güzel çözüm kooperatiflesmek"

Bamya üreticilerinden Dudu Mert ise üreticinin bamyadan kazanabilmesinin en güzel ve en etkili çözümünün kooperatiflesmek oldugunu belirterek, "Bamyayi fabrikaya 10-12 TL arasi veriyoruz. Biz zaten 150 TL yevmiyeciye veriyoruz. Bir topladigimizda 100 kilogram, bir topladigimiz da 150 çikiyor, belki de daha az yada daha çok çikacak bilemiyoruz. Her topladigimizda farkli oluyor. Ne çikarsa bahtimiza diyoruz ama biz yevmiyecimize her zaman ayni parayi veriyoruz. Bamyanin pazarda satarken inis-çikislar oluyor. Bu iyi bir sey degil. Bir standart gelmesi lazim. Iri, orta ve küçük bamyalar su fiyattan satilacak denmeli ve öyle de olmali. Ama bunu demiyorlar. Bir manavdan 30-40 TL’den asagiya bamya alamazsiniz. Ben fabrikaya 12 TL’den veriyorum. Bu durumda araci parasina para katiyor, biz degil onlar kazaniyor. Çiftçinin hali perisan. En güzeli bir bamya kooperatifi olsa belli bir paradan alsalar bizler de rahat ederiz. Aslinda en güzel çözüm bu diye düsünüyorum" diye konustu.



Isçiler de üreticinin yüzünün gülmesini istiyor

Sabahin ilk isiklarinda tarlalara gelerek bamya toplayan isçiler de bamya toplamanin zor oldugunu belirterek, "Kendimizi muhafaza etmedigimiz zaman ellerimizi sisiriyor, vücudumuzu kasindiriyor. O yüzden biz de kat kat giyinerek gerekli önlemlerimizi aliyoruz. Tarlaya 5 buçuk 6 gibi giriyoruz. Çikis zamanimiz da tarlanin isinin bitmesine bagli. Çok fazla sicaga kalmadan tarlanin isi biter bitmez çikmak için canla basla çalisiyoruz. Üreticinin malinin para etmesini biz de istiyoruz. Onlarin yüzü güldügünde bizim de yüzümüz güler ama maalesef durum belli" ifadelerini kullandi.