Biden Ve Xi Telefonda Görüstü

ABD Baskani Joe Biden ve Çin Devlet Baskani Xi Jinping, ekonomik ve jeopolitik gerilimler de dahil olmak üzere ikili iliskileri ele almak üzere bir telefon görüsmesi gerçeklestirdi. Besinci kez telefonda görüsen Biden ve Xi’nin görüsmesi 2 saatten fazla sürdü. Beyaz Saray, görüsmenin yerel saatle sabah 08.33’te basladigini ve 10.50’de sona erdigini aktardi. Beyaz Saray tarafindan yapilan yazili açiklamada, görüsmenin ABD ve Çin arasindaki iletisim hatlarini sürdürme ve derinlestirme, farkliliklari sorumlu bir sekilde yönetme ve iki ülkenin çikarlarinin örtüstügü yerlerde birlikte çalisma çabalarinin bir parçasi oldugu aktarildi. Açiklamada, Biden ve XI’nin ikili iliskiler ile diger bölgesel ve küresel meseleleri ele aldiklari aktarilarak, iklim degisikligi ve saglik güvenligini ele almak için kendi ekiplerini görevlendirdigi ifade edildi.

Açiklamda, Tayvan konusunda Baskan Biden’in ABD politikasinin degismedigini, ABD’nin statükoyu degistirmeye veya Tayvan Bogazi’ndaki baris ve istikrari baltalamaya yönelik tek tarafli çabalara siddetle karsi çiktigini vurguladigi belirtildi.

Biden ve Xi en son geçtigimi mart ayinda konusmustu

En son geçtigimiz mart ayinda Rusya’nin Ukrayna’yi isgalinden kisa bir süre sonra bir araya gelen Biden ve Xi’nin bugünkü görüsmesi, Çin’in Tayvan üzerinde tehdit olusturmasi, Rusya’nin Ukrayna’yi isgaline yanit olarak Çin’in Rusya’yi kinamamasi ve ekonomik rekabet gibi gerilimlerin mevcut oldugu konular etrafinda yapildi. Biden, mart ayinda Xi ile yaptigi son görüsmede Çin’in Rusya’nin savasina maddi destek vermesinin "sonuçlari" olacagi konusunda uyarida bulunmustu.

"Biden, Çin ile temasta kalmak istiyor"

ABD’li yetkililer, Baskan Biden’in Çinli mevkidasiyla görüsmesinin Tayvan üzerindeki gerilimi düsürmeye yardimci olacagini ifade etti.

ABD Ulusal Güvenlik Sözcüsü John Kirby dün yaptigi açiklamada, Biden ve Xi’nin düzenli olarak temas etmesinin önemli oldugunu söylemisti. Kirby, "Baskan Biden, sadece o bölgede degil, tüm dünyada sahip oldugumuz en önemli ikili iliskilerden biri olan Çin’in devlet baskani ile iletisim hatlarinin açik kalmasini saglamak istiyor. Çin ile isbirligi yapabilecegimiz konular oldugu gibi açikçasi sürtüsme ve gerilimin oldugu konular da var. Bu, her iki ülkenin de ötesinde sonuçlari olan, dünyadaki en önemli ikili iliskilerden biridir” dedi.

Kirby, bugünkü görüsmenin bir parçasinin Tayvan üzerindeki gerilimler, ekonomik iliskiler ve Çin’in Rusya’nin Ukrayna’daki savasina tepkisi olacagini söylemisti.

ABD’den Tayvan’a ziyaret krizi

ABD Temsilciler Meclisi Baskani Nancy Pelosi’nin Çin’in üzerinde hak iddia ettigi Tayvan’a muhtemel ziyaretiyle ilgili endiselerin artmasi üzerine Çin bu konuda sert yanit vermisti. Pelosi’nin ABD’den gayriresmi savunma destegi alan ancak Çin’in kendi topraklarinin bir parçasi olarak gördügü Tayvan’a ziyareti durumunda Çin böyle bir geziyi bir provokasyon olarak görecegini söyledi.

Çin Disisleri Bakanligi Sözcüsü Zhao Lijian, "ABD kendi yolunda gitmekte ve Çin’e meydan okumakta israr ederse kesinlikle güçlü tepkilerle karsilasacaktir" demisti.

Pelosi, Tayvan’a seyahat ederse en son 1997’de o zamanin ABD Temsilciler Meclisi Baskani Newt Gingrich tarafindan ziyaret edilen Tayvan’a seyahat eden en üst düzey ABD yetkilisi olacak. Biden, geçen hafta yaptigi bir açiklamada ise ABD yetkililerinin su anda Tayvan’i ziyaret etmesinin "iyi bir fikir olmadigini" söylemisti.

Çin ve ABD arasindaki gerilimler

Çin ve ABD arasindaki gerilimler, iki ülkenin küresel saglik, ekonomi politikasi, insan haklari konusundaki farkli bakis açilari da dahil olmak üzere Çin’in Rusya’nin Ukrayna’yi isgalini kinamayi reddetmesiyle birlikte uzun süredir devam ediyor. ABD’li kaynaklara göre, ABD ve Çin’in diger gerginlik noktalari arasinda ise ABD’nin soykirim olarak ilan ettigi Çin’in Uygur Türklerine yönelik muamelesi, Güney Çin Denizi’ndeki militarizasyonu, küresel ekonomik ve siyasi casusluk kampanyasi gibi konular yer aliyor.