Internet Kullaniminda Psikolojik Davranis
Eskisehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Egitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danismanlik Anabilim Dali Dr. Ögretim Üyesi Muhammet Fatih Yilmaz, öznel iyi olusun haz odakli kullanima, psikolojik iyi olusun ise uzun vadeli mutluluk olusturan kullanima karsilik geldigini söyleyerek saglikli internet kullaniminin önemine dikkat çekti.

Internet bagimliligi hakkinda konusmasini sürdüren Yilmaz, “Problemli internet kullanimina sahip bireyler; diger bir deyisle internet bagimlilari internet kullanimi esnasinda yaptiklari eylemden keyif almakta, gündelik yasamin sorumluluklarindan kaçma davranisi sergilemektedirler. O esnada pozitif duygulanimi artan, negatif duygulanimi azalan birey yaptigi eylemden bir doyum elde etmektedir. Ancak psikolojik saglik açisindan büyük resme bakmak gerekir. Söyle bir örnek verelim: Bir gece boyunca oyun oynamis bir birey ya da geceden sabaha kadar bir dizinin bir sezonunu bitirmis bir birey ertesi gün nasil olmaktadir? Gündelik yasamindaki sorumluluklari yerine getirebilmekte midir? Uyku ile nasil basa çikmaktadir? Erteleme davranisi mi sergilemektedir? Burada karsimiza iki farkli iyi olus kavrami çikiyor; bunlardan bir tanesi psikolojik iyi olus, digeri ise öznel iyi olustur. Bireyin sagliksiz internet kullanimi esnasinda yaptigi eylemden keyif alisi, gündelik yasamindaki sorumluluklarindan kaçisi öznel iyi olusa isaret eder. Öznel iyi olus dedigimiz sey bireyin mutlulugu, haz verici eylemi o anda tercih etmesidir. Fakat bunu yaparken yasamindaki diger sorumluluklardan kaçiyor kaçiniyor olabilir. Örnegin yetistirmesi gereken bir ödev var. Bu ödevi yapmak yerine gece boyu oyun oynuyor, o esnada keyif aliyor fakat ertesi gün ödevi yapmis olmamanin gerçekligiyle yüzlestiginde duygu durumu olumsuz yöne dönüsüyor.”
“Psikolojik iyi olus insana olumlu yönüne isaret eden kavramlardan olusur”
“Psikolojik iyi olus ise daha uzun vadedeki bireyin mutluluk ya da mutsuzluk düzeyi ile iliskilendirilebilir” diyen Muhammet Fatih Yilmaz, “Psikolojik iyi olus, bireyin gündelik yasamdaki sorumluluklarini yerine getirmesi, yasaminin amacini bulmasi, yasam amaçlari dogrultusunda hareket etmesi, diger bireylerle olumlu iletisimler kurmasi gibi çesitli boyutlardan olusan çati bir kavramdir. Psikolojik iyi olusun alti alt boyutu bulunmaktadir. Bu boyutlar yasam amaçlari, digerleri ile olumlu iliskiler, öz kabul, özerklik, çevresel hâkimiyet ve bireysel gelisimdir. Bu kavramlara baktigimizda hepsinin insan psikolojisinin ya da insan dogasinin olumlu yönüne isaret eden kavramlar oldugunu görüyoruz” ifade etti.
“Farkindalik çok önemli”
Internetin insan üzerindeki davranis degisiklikleri hakkinda konusmasini sürdüren Yilmaz, su ifadelere yer verdi:
“Interneti problemli bir sekilde kullanan bireylerin bu psikolojik iyi olus boyutlarindan biri ya da birkaç tanesinde zorlandigini ifade edebilmek mümkündür. Çünkü bu kavramlarda bireysel gelisim, bireyin kendi gelisimini devam ettirebilmesi, yasam amaçlari, yasam amaçlari dogrultusunda sorumluluklarini yerine getirebilmesi, çevresindeki bireylerle olumlu iliskiler kurabilmesi gibi gündelik yasamindaki sorumluluklari, psiko-sosyal gelisim açisindan içinde bulundugu gelisim döneminin gelisim ödevlerini yerine getirmesi gibi durumlar söz konusudur. Problemli internet kullanimina baktigimiz zaman ise bireyin buradaki sorumluluklardan kaçmasi, kaçinmasi bunun yerine konfor alanindan çikmadan, kendini zorlamadan, kisa vadede haz verici, mutluluk verici eylemde bulunmasi söz konusudur. Interneti problemli bir biçimde kullanan bireyler açisindan internet kullanimi kisa vadede mutluluk verici, keyif verici bir eylem olsa da uzun vadede bireylerin psikolojik sagliklarini olumsuz yönde etkileyen bir durum söz konusudur. Bu bireyler için aslinda en önemli sey, içinde bulunduklari internet kullanim davranisinin onlarin psikolojik sagliklarina olumsuz etkilerinin farkina varmalari olacaktir. Buradaki farkindalik çok önemlidir. Bunu fark ettikten sonra birey ancak kendi içinden gelerek, içinde bulundugu durumdan çikmak için bir eylemde bulunmaya yönelecek ve disaridan bir etki ile bunu yapmaktansa, kendi içinden gelerek bu internet kullanim davranisini saglikli internet kullanimina dönüstürmesi en saglikli yol olacaktir.”
