Doç. Dr. Adem Palabiyik Açiklamasi

Doç. Dr. Adem Palabiyik, sürdürdügü saha çalismasina iliskin IHA’ya yaptigi açiklamada, dilenciligin yoksullukla iliskili olmadigini ve dilencilerin, dilenme olgusunu kolay para kazanmanin bir araci olarak gördüklerini ifade etti.

Palabiyik: “Dilenci, aslinda yoksul olmadigi halde kendisini yoksul göstererek ihtiyaç hissettiklerini elde etmek için veya dilenmeyi bir hayat tarzi olarak benimsedigi için söz, yazi veya davranislarla para veya esya isteyen kimsedir. Yani dilenci, talep eden kisidir ve dilenci ile yoksul arasindaki en temel fark da budur. Yoksul olan talep etmez lakin buna karsin dilenci günün her aninda bir seyler talep etmeye meyilli olan kisidir. Bu sebepten sadaka dilencilere degil yoksullara verilir. Dilencinin, dilenciligi bir meslek haline getirmesi, yani dilenciligin bir sektör konuma evirilmesi neticesinde edindigi yasam tarzi ile yoksullarin sahip oldugu muhtaçlik durumu, sektörlesen bir yapidan tamamen farklidir. Zengin insanlar yoksulu arayip bulur ama dilencinin güncel bir yasam içinde yer almasi, onun hayatinin aslinda modernligini de ortaya koymaktadir. Dilenci degisen toplumla birlikte sürekli kendini yeniler, daha fazla para kazanmak için yeni yöntemler kesfeder ve insanlarin vicdanina daha fazla nasil dokunabilecegi üzerinde kafa yorar, çünkü bu bir istir. Dilencilik, bir süre sonra, dilenmeyi gerçeklestirenler tarafindan bir is olarak algilanir, bir dilencinin diger dilenciye “isler nasildi bugün” diye sormasinin ardindan, aldigi “iyi degil, kesat” cevabi bunun en basit kanitidir. Isler nasildi sorusu aslinda esnaflarin kullandigi bir ifadedir ve bu söylem tarzinin esnaf yerine dilencilerin ifadelerinde yer bulmasi, dilenciligin de bir “is” kolu haline geldigini oraya koymaktadir. Arastirmamda, özellikle mübarek gün ve gecelerde piyasa sartlarina göre ortaya çikan dilencilerin diger günlerde nerelere kaybolduklarina bir türlü anlam veremiyordum. Persembe günleri, bayramlar, kandiller ve özellikle de Ramazan ayinda hemen hemen sehir merkezinin her yerinde görebildigimiz dilenciler, normal vakitlerde ortadan kaybolmaktaydilar. Arastirmama devam ettigim zaman, bu ortaya çikis ve kaybolusun esas nedeninin “mevsimlik dilenciler” oldugunu fark ettim, çünkü bu dilenciler özellikle sicak aylarda “transit” diye isimlendirilen minibüslerle gelip dilenen ve belirli bir zaman sonra geldikleri yere geri dönen dilencilerdi” dedi.

Dilenciligin de isçiler gibi mevsimlik hale geldigini sözlerine ekleyen Palabiyik, “Dilenciler, yilin sicak zamanlarinda özellikle dogu illerine gelerek dilenmelerine devam ediyorlar. Çünkü bu dilenciler, yili çesitli zaman araliklarina ayirarak bu isi sürdürüyorlar. Sicak zamanlar disinda ise bati illerini tercih ediyorlar çünkü dogu illerinin mevsimsel sartlari kazançlarini etkiliyor. Ayrica, dilencilerin çogunlugu dilenme alanlari olusturmus durumdalar. Mahalleler ve sokaklar, dilenciler arasinda paylasilmis gibi duruyor. Eger kendileri gidemezse akraba olan yada ailelerinden olan birilerini, gidemedikleri sokaklara yönlendiriyorlar. Tanimadiklari dilenciler kendi alanlarina girdikleri takdirde, toplu olarak tehdit unsuru olusturuyorlar ve yabanci dilencileri, kendilerine ait olarak kabul ettikleri alanlarin disina itiyorlar. Böylelikle, her dilenci grubu kendi alani olarak iddia ettikleri yerlerde dilenme pratigine devam ederek, dilenciligi örgütlü bir meslek gibi görüyorlar. Mesela, telefonla haberlesme sistemleri var. Özellikle zenginlerin daha çok bulundugu alanlarda bu teknigi kullaniyorlar. Bu da dilenciligi, hemseri olgusunun merkezi haline getiriyor. Göç eden ailelerin, kentlerde hemserileri ile kurduklari iliski biçimleri gibi dilenciler de, dilenme iliskilerini mevcut tanidiklik olgusu üzerinden kuruyorlar” cümlelerini kullandi.