Erken Teshis Hayat Kurtariyor
Saglikli bir toplum ve ilerleyen yaslarda daha kaliteli bir ömre sahip olmak için koruyucu hekimligin önemi ön plana çikiyor. Iç hastaliklari uzmani Dr. Filiz Çaliskan, koruyucu hekimlik ile birçok önemli hastaligin erken teshis ve tedavisinin mümkün oldugunu belirterek, yas gruplarina göre yapilmasi gereken taramalar hakkinda bilgiler verdi.
“40 yasindan itibaren 3 yilda bir diyabet taramasi yapilmalidir”
Türkiye’de 40 yas üzeri nüfusun yüzde 10’undan fazlasinda diyabet bulundugu söyleyen Dr. Filiz Çaliskan “Kilosu ne olursa olsun 40 yasindan itibaren 3 yilda bir diyabet taramasi yapilmalidir. Ayrica, kilolu olan bireylerde; ailede diyabet varsa, gebeliginde gebelik sekeri çiktiysa veya iri bebek dünyaya getirdiyse, tansiyon ve kolesterolü varsa, gizli sekeri oldugu söylendiyse, polikistik yumurtalik hastaligi oldugu söylendiyse, insülin direnci varsa, kalp damar hastaligi varsa daha genç yaslardan itibaren diyabet taramasi yaptirmasi gerekir” ifadelerini kullandi.
“40 yasindan sonra her yil hipertansiyon taramasi için doktora gidilmeli”
Kalp damar hastaliklarina karsi ne yapilmasi gerektigiyle ilgili de açiklama yapan Çaliskan “Aile bireylerinde erken yasta kalp damar hastaligi olan bireyler 40 yasindan önce ailede böyle bir risk yoksa 40 yasindan sonra her yil hipertansiyon taramasi amaçli doktora basvurmalidir. Bunun disinda doktora herhangi bir sebeple basvuran 18 yas üzeri her birey yüksek tansiyon tanisinin erken tespiti ve kalp-damar hastaliklarinin önlenmesi amaçli degerlendirilmelidir. 35 yasindan büyük bütün kisilerde bes yilda bir kandaki kolesterolün düzeyini gösteren testler yapilmalidir. Bu testler en az 12 saat açliktan sonra olmalidir. 35 yasin üzerindeki tüm eriskinlere bes yilda bir tiroid bezinin ürettigi hormonlara yönelik test yapilmalidir” dedi.
“Kanser hastaliginda erken teshis hayat kurtarir”
Kanser hastaliginda erken teshisin hastaligin seyrinde önemli rol oynadigini hatirlatan Çaliskan “Ayda bir kendi kendine meme muayenesi yapmali, adet görmüyorsa her ay belli bir gün belirleyip o gün, adet oluyorsa 7 ila 10’uncu günlerinde elle hasta kendi memesini muayene etmeli süpheli nodül aramalidir. 40-69 yas arasi her yil, 20 yas sonrasi 2 yilda bir doktor kontrolünde meme muayenesi planlanmalidir. Ayrica, 40-69 yas arasi 2 yilda bir kere mamografi planlanmalidir. Rahim agzi kanseri için 30-65 yas araligindaki kadinlara 5 yilda bir smear ve HPV-DNA testi yapilmalidir. Kolon kanseri içinse 50-70 yas arasi tüm bireylerde gaitada gizli kan testi yapilmali. 50 yasindan sonra 10 yilda bir kolonoskopik tarama faydali olur. Birinci derece akrabalarinda kolon kanseri veya diger çesitli bagirsak hastaliklari olan bireylerde 40 yasindan itibaren taramaya baslanmalidir” sözlerini kaydetti.