Prof. Dr. Öztek'in 14 Mart Tip Bayrami Mesaji
Üsküdar Üniversitesi Tibbi Patoloji Anabilim Dali Baskani ve Anadolu Aydinlar Ocagi Genel Baskani Prof. Dr. Ibrahim Öztek, 14 Mart Tip Bayrami dolayisiyla yayinladigi mesajinda, "Ibni Sina’lar, Sabuncuoglu Serefettin’ler, Aksemseddin’ler, Hulusi Behcet’ler, Gazi Yasargil’ler, Aziz Sancar’lar ve Ugur Sahin’ler, milletimize ve dünya tibbina yön vermis nice tip bilginlerimizi Tip Bayrami nedeniyle yâd ediyoruz" sözlerine yer verdi.
Prof. Dr. Ibrahim Öztek mesajinda, Osmanli Imparatorlugunda batili ve modern anlamda askeri ve sivil birçok yeniligin mimari Sultan II. Mahmut’un, Tibbiyenin de kurucusu oldugunu, yeni kurulan "Asakir-i Mansure-i Muhammediye" ordusuna askeri hekim yetistirmek üzere Sehzadebasi’nda 14 Mart 1827’de "Cerrahhane-i Âmire" ile "Tibhane-i Amire"yi (Tibhane) kurdugunu kaydederek, "Sultan II. Mahmut Tibbiyelilere söyle sesleniyordu: Sizlere Cenab-i Allah’tan basarilar dilerim. Istemek sizden, vermek bizden" ifadelerini kullandi.
Öztek, açiklamasinin devaminda, sunlari kaydetti:
"Tibhane ve Cerrahhane’nin kurulmasinda Hekimbasi Mustafa Behçet Efendi etkin rol oynadi. Mustafa Behçet Efendi, Farsça ve Arapçanin yani sira Ingilizce, Almanca ve Fransizca biliyordu. Kardesi hekim Abdullah Molla ile birlikte çalisiyorlardi. 1836 yilinda ‘Tibhane’ ve ‘Cerrahhane’ birlestirilerek, ‘Mekteb-i Tibbiye’ (Tip Okulu) adi ile Gülhane’deki Otlukçu Kislasi’na tasindi. Okul, Batidaki benzerlerine göre yeniden düzenlenerek ve ‘Mekteb-i Tibbiye-i Adliye-i Sahane’ (L’Ecole Adliyée Impériale de Médecine’, L’Ecole de Médecine de Galata-Sérai) adini alarak 17 Subat 1839 tarihinde Galatasaray’daki bir binaya (simdiki Galatasaray Lisesinin bulundugu yer) tasindi. Son derece görkemli bir sekilde düzenlenen açilis törenine bizzat Sultan II. Mahmut katildi ve ögrencilere söyle hitap etti:
‘Çocuklar, bu yüksek binalari Tip Okulu seklinde düzenleyerek, adini Mekteb-i Tibbiye-i Adliye-i Sahane koydum. Burada insan sagliginin hizmetine çalisacagindan, bu okulu digerlerine üstün tuttum. Tip fenni burada Fransizca ögrenilecektir. Ancak burada hatirinizdan bir soru geçecektir. Acaba bizim dilimizde yazilmis tip kitaplari yok mudur ki, yabanci dille ögrenimi üstün tutuyorsun diyeceginizi bilirim. Bunu aynen benimserim ve size karsilik olarak simdilik bazi sakincalar ve zorluklarin bulundugunu hatirlatirim. Her ne kadar hekimlige ait pek çok kitap mevcut ise de önceleri Avrupalilar da bu kitaplari almis, dillerine çevirmis ve okutmuslardir. Lâkin bu kitaplarin asli Arapça yazilmis olup, uzun süreden beri Islam bilginleri tarafindan okunup ögretilmekten vazgeçilmis, ilim terimlerini bilenler de yavas yavas azalmis oldugundan, bu kitaplar bir yana atilmis, böylece bunlari okuyup, dilimize çevirmek hem güçtür, hem de uzun zaman istemektedir. Avrupalilar bu kitaplari çevirmeye basladiktan sonra geçen yüzyil tip ögreniminde ilerlemeler, buluslarla hekimlik bilgisine katkida bulunmuslardir. Bu bakimdan elimizdeki kitaplar onlarinkine bakarak biraz eksik görünmektedir. Biz bu eksiklikleri tamamlamak için çalismak istesek bile hemen Türkçeye çevrilmeleri imkansiz oldugu gibi, böyle bir egitim için en az on yil Arapça ögrenmek ve bes - alti yil da Tip ögrenimi yapmak gerekir. Halbuki bizim beklemeye vaktimiz olmadigi gibi, yurdumuzun ve ordularimizin büyük ihtiyaci olan hekimleri bir an önce yetistirmek ve Türkçeye çevirerek tip kitaplarini meydana getirmek zorundayiz. Size Fransizca okutmaktan maksadim Fransiz dilini ögretmek degildir. Hekimlik fennini ögrenip, yavas yavas yurdumuzun her kösesine yaymaktir. (Sultan Mahmut, konusmasinin burasinda yanindaki Muallim-i Evvel (Ordinaryüs Profesör) Dr. Charles Ambroise Bernard’i eliyle göstererek) Bu zati özellikle sizin için getirttim. Avrupa’nin birinci sinif hekimlerinden olup, gayet yetenekli ve bilgili bir kisidir. Kendisinden ve öteki hocalardan hekimlik ögrenin ve yavas yavas Türk dili üzerine bu ilmi yayin. Çünkü yabanci olarak ve tabip sifati ile birçok ne idügü belirsiz kisilerin yurdumuzda yerlesmesinden, surada burada sarlatanlik yapmalarindan memnun degilim. Allah’in izni ile okulunuzu bitirerek diplomalarinizi aldiktan sonra büyük rütbelere eriseceginiz kesin bir hakikat olduktan baska, okulda bulundugunuz sürece, her çesit ihtiyaçlarinizin en iyi bir biçimde temin edildigini belirtmek isterim. Yiyeceklerinizde sicak kebaptan, soguk çilege kadar vardir. Ötekiler de bunlarin benzerleridir. Sizlere bir üstünlük isareti olmak üzere, yaptirmis oldugum nisanlarinizi bu hafta içinde gönderecegim.’"
Prof. Dr. Ibrahim Öztek mesajini, "Ibni Sina’lar, Sabuncuoglu Serefettin’ler, Aksemseddin’ler, Hulusi Behcet’ler, Gazi Yasargil’ler, Aziz Sancar’lar ve Ugur Sahin’lere, milletimize ve dünya tibbina yön vermis nice tip bilginlerimizi Tip Bayrami nedeniyle yad ediyoruz" diyerek tamamladi.
Kaynak: İHA
Öztek, açiklamasinin devaminda, sunlari kaydetti:
"Tibhane ve Cerrahhane’nin kurulmasinda Hekimbasi Mustafa Behçet Efendi etkin rol oynadi. Mustafa Behçet Efendi, Farsça ve Arapçanin yani sira Ingilizce, Almanca ve Fransizca biliyordu. Kardesi hekim Abdullah Molla ile birlikte çalisiyorlardi. 1836 yilinda ‘Tibhane’ ve ‘Cerrahhane’ birlestirilerek, ‘Mekteb-i Tibbiye’ (Tip Okulu) adi ile Gülhane’deki Otlukçu Kislasi’na tasindi. Okul, Batidaki benzerlerine göre yeniden düzenlenerek ve ‘Mekteb-i Tibbiye-i Adliye-i Sahane’ (L’Ecole Adliyée Impériale de Médecine’, L’Ecole de Médecine de Galata-Sérai) adini alarak 17 Subat 1839 tarihinde Galatasaray’daki bir binaya (simdiki Galatasaray Lisesinin bulundugu yer) tasindi. Son derece görkemli bir sekilde düzenlenen açilis törenine bizzat Sultan II. Mahmut katildi ve ögrencilere söyle hitap etti:
‘Çocuklar, bu yüksek binalari Tip Okulu seklinde düzenleyerek, adini Mekteb-i Tibbiye-i Adliye-i Sahane koydum. Burada insan sagliginin hizmetine çalisacagindan, bu okulu digerlerine üstün tuttum. Tip fenni burada Fransizca ögrenilecektir. Ancak burada hatirinizdan bir soru geçecektir. Acaba bizim dilimizde yazilmis tip kitaplari yok mudur ki, yabanci dille ögrenimi üstün tutuyorsun diyeceginizi bilirim. Bunu aynen benimserim ve size karsilik olarak simdilik bazi sakincalar ve zorluklarin bulundugunu hatirlatirim. Her ne kadar hekimlige ait pek çok kitap mevcut ise de önceleri Avrupalilar da bu kitaplari almis, dillerine çevirmis ve okutmuslardir. Lâkin bu kitaplarin asli Arapça yazilmis olup, uzun süreden beri Islam bilginleri tarafindan okunup ögretilmekten vazgeçilmis, ilim terimlerini bilenler de yavas yavas azalmis oldugundan, bu kitaplar bir yana atilmis, böylece bunlari okuyup, dilimize çevirmek hem güçtür, hem de uzun zaman istemektedir. Avrupalilar bu kitaplari çevirmeye basladiktan sonra geçen yüzyil tip ögreniminde ilerlemeler, buluslarla hekimlik bilgisine katkida bulunmuslardir. Bu bakimdan elimizdeki kitaplar onlarinkine bakarak biraz eksik görünmektedir. Biz bu eksiklikleri tamamlamak için çalismak istesek bile hemen Türkçeye çevrilmeleri imkansiz oldugu gibi, böyle bir egitim için en az on yil Arapça ögrenmek ve bes - alti yil da Tip ögrenimi yapmak gerekir. Halbuki bizim beklemeye vaktimiz olmadigi gibi, yurdumuzun ve ordularimizin büyük ihtiyaci olan hekimleri bir an önce yetistirmek ve Türkçeye çevirerek tip kitaplarini meydana getirmek zorundayiz. Size Fransizca okutmaktan maksadim Fransiz dilini ögretmek degildir. Hekimlik fennini ögrenip, yavas yavas yurdumuzun her kösesine yaymaktir. (Sultan Mahmut, konusmasinin burasinda yanindaki Muallim-i Evvel (Ordinaryüs Profesör) Dr. Charles Ambroise Bernard’i eliyle göstererek) Bu zati özellikle sizin için getirttim. Avrupa’nin birinci sinif hekimlerinden olup, gayet yetenekli ve bilgili bir kisidir. Kendisinden ve öteki hocalardan hekimlik ögrenin ve yavas yavas Türk dili üzerine bu ilmi yayin. Çünkü yabanci olarak ve tabip sifati ile birçok ne idügü belirsiz kisilerin yurdumuzda yerlesmesinden, surada burada sarlatanlik yapmalarindan memnun degilim. Allah’in izni ile okulunuzu bitirerek diplomalarinizi aldiktan sonra büyük rütbelere eriseceginiz kesin bir hakikat olduktan baska, okulda bulundugunuz sürece, her çesit ihtiyaçlarinizin en iyi bir biçimde temin edildigini belirtmek isterim. Yiyeceklerinizde sicak kebaptan, soguk çilege kadar vardir. Ötekiler de bunlarin benzerleridir. Sizlere bir üstünlük isareti olmak üzere, yaptirmis oldugum nisanlarinizi bu hafta içinde gönderecegim.’"
Prof. Dr. Ibrahim Öztek mesajini, "Ibni Sina’lar, Sabuncuoglu Serefettin’ler, Aksemseddin’ler, Hulusi Behcet’ler, Gazi Yasargil’ler, Aziz Sancar’lar ve Ugur Sahin’lere, milletimize ve dünya tibbina yön vermis nice tip bilginlerimizi Tip Bayrami nedeniyle yad ediyoruz" diyerek tamamladi.