SGK'dan Engelsiz Hayata Destek
SGK Izmir Il Müdürü Yavuz Kurt, engelli bireylerin korunmalarini ve toplum hayatina intibaklarini saglayacak tedbirlerin devlet tarafindan alindigini belirterek, engellilerin sosyal yardimlar yoluyla ihtiyaçlarinin ve beklentilerinin giderilmesinden çok daha önemli olan, sosyal ve ekonomik hayata çalisarak, üreterek katilmalari suretiyle katma deger olusturabilecekleri bir ekosistemi var etmektir.” dedi.
Engelli bireylerin istihdami zorunlu
Sosyal güvenligin herkes için anayasal bir hak oldugunu, gerek bu hakki teslim etmek gerekse engelli bireylerin çalisma hayatina katilmalarini kolaylastirmak için Is Kanunu geregince, elli veya daha fazla isçi çalistirilan özel sektör isyerlerinde yüzde üç engelli, kamu isyerlerinde ise yüzde dört engelli isçinin meslek, beden ve ruhi durumlarina uygun islerde çalistirilmasinin zorunlu oldugunu belirten il müdürü Kurt, “Sosyal devletin bir geregi olarak engelli istihdami saglanmakta ve SGK araciligi ile de prim oranlari asagiya çekilerek isçilik maliyetlerinin düsürülmesi suretiyle engelli bireylerin çalistirilmasi isverenler açisindan tesvik edilmektedir.” diye konustu.
Izmir’e 10 ayda 43 milyon liranin üzerinde tesvik
Isverenlerin istihdamini saglayacaklari bu isçileri Çalisma ve Is Kurumu Il Müdürlükleri araciligiyla temin edebileceklerini belirten Kurt, "Ilimizde 2022 Ekim ayi itibariyle, bin 213 isverenimiz, 12 bin 930 engelli sigortalimizi istihdam etmekte. Bu yilin ilk 10 ayinda engelli istihdamini tesvik etmek amaciyla Hazine tarafindan karsilanan tutar 43 milyon üzerinde gerçeklesti” ifadesini kullandi.
Engelli istihdam tesvikinden nasil yararlaniliyor?
SGK Il Müdürü Yavuz Kurt söyle devam etti: “Isverenlerin anilan tesvikten yararlanabilmesi için engelli personelin çalisma gücü kaybinin en az yüzde 40 ve üzerinde oldugunun saglik kurulu raporu ile belgelenmis olmasi gerekiyor. Ancak, çalisma gücü kaybinin SGK’ye ayrica bir belge ile bildirilmesine gerek yok. Zira elektronik altyapimiz sayesinde Türkiye Is Kurumu veri tabanina baglanarak bunu otomatik olarak sorgulayabiliyoruz. Kapsama giren sigortalilar, e-Bildirge programlarimizda mevcut “Engelli Tesvik Yönetimi” programi vasitasiyla sisteme kaydediliyor. Ardindan bu sigortalilarin 14857 sayili kanun numarasi seçilerek düzenlenecek olan beyannameler ile bildirilmesi yeterli oluyor."
Engelli istihdam eden isverenin prim maliyeti düsüyor
Ayni il sinirlari içinde elli ve üzerinde sigortali çalistiran isverenlerden, kontenjan dâhilinde veya kontenjan fazlasi engelli sigortali çalistiran isverenler ile engelli çalistirmakla yükümlü olmadiklari halde engelli çalistiran isverenlerin, çalistirdiklari her bir engelli sigortalinin prime esas kazanç alt siniri üzerinden hesaplanan isveren hissesinin (yüzde 20.5) tamaminin hazinece karsilandigini belirten il müdürü Kurt, “2022 yilinin ikinci alti aylik döneminde asgari ücretli bir çalisanin prim tutari, issizlik sigortasi primi dahil, 2.426,63-TL’dir. Oysa ilgili tesvikten faydalanan isveren her bir engelli isçi için yalnizca 1.100,07-TL prim ödemekte olup 1.326,56.-TL. Hazinece karsilanmaktadir. 2023 yilinda da asgari ücret üzerinden tesviksiz prim tutari 3753,00 TL, tesvikli tutar ise 1701,36 TL olacak” dedi.
Kimler bu tesvikten yararlanamiyor?
Kamudan hizmet alim isi alan firmalar, sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalisanlar, yurt disinda çalisan sigortalilar, aday çirak, çirak ve ögrencilerin tesvik kapsaminda olmadigini ifade eden Kurt, serbest muhasebeci ve mali müsavirler ile firmalarin insan kaynaklari bölümlerini de Hazinece karsilanan tesvikli tutarlarin gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarinda gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alinamayacagi hususunda uyardi.
Engelli çalisanlara erken emeklilik
Yavuz Kurt, emeklilik uygulamalarinda engelli bireylerimize yönelik pozitif ayrimcilik yapildigini belirterek “ister dogustan engelli olup SSK’li, Bag-Kur’lu ya da memur olarak çalismaya baslasin, ister ise girdikten sonra engelli olsun; yüzde 40 ve üzeri çalisma gücü kayip oranina sahip tüm engelli çalisanlar erken emeklilik hakkina sahiptir.” dedi.
Engelli çalisanlarin emekli olmasinda yas sarti aranmadigini belirten Kurt, “Engelli çalisanlarin emekliligi için engellilik oranlarina göre derece sistemi olusturulmus olup 3 sinifa ayrilmistir. Buna göre yüzde 80 ve üzeri engeli olanlar 1. Derece, yüzde 60 - yüzde 79 arasi engeli olanlar 2. Derece ve yüzde 40 - yüzde59 engel orani olanlar 3. Derece kabul edilerek ödenmesi gereken prim gün sayisi ve sigortalilik süresi, ise giris tarihine göre, bu derecelere istinaden belirlenmekte ve engelli sigortalilarimiz çok daha az sigortalilik süresi ve prim ödeme gün sayisi ile emeklilik hakkina kavusabilmektedir.” dedi.