Türkiye Imalat PMI Eylül'de 46,9 Oldu

Türkiye Imalat PMI, Eylül ayinda 46,9’a geriledi ve yavaslamanin üçüncü çeyrek sonunda daha belirgin hale geldigine isaret etti.

Istanbul Sanayi Odasi (ISO) Türkiye Imalat PMI (Satin Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Eylül 2022 dönemi sonuçlari açiklandi. Esik deger olan 50’nin üzerinde ölçülen tüm rakamlarin sektörde iyilesmeye isaret ettigi anket sonuçlarina göre, manset PMI üst üste yedinci ay esik deger 50’nin altinda kalarak imalat sektörünün performansinda bozulmanin sürdügünü gösterdi. Agustos ayinda 47,4 olan PMI Eylül’de 46,9’a geriledi ve yavaslamanin üçüncü çeyrek sonunda daha belirgin hale geldigine isaret etti.

Anket katilimcilarindan gelen bildirimlere göre, kirilgan talep kosullari ve enflasyonist baskilar eylül ayinda hem üretim hem de yeni siparislerde yavaslamaya yol açan temel faktörler oldu. Toplam yeni siparisler aylik bazda son bir yil boyunca hiz kaybederken, üretimde ise yavaslama egilimi 10 ayi geride birakti. Yeni ihracat siparislerinde ise özellikle Avrupa’dan kaynaklanan talep zayifligina bagli olarak düsüs gözlendi.

Girdi maliyetleri keskin sekilde artmaya devam ederken, birçok firma dogalgaz ve elektrik basta olmak üzere enerji fiyatlarindaki yükselisin enflasyonda belirleyici oldugunu ifade etti.

Yine anket katilimcilarina göre ham madde maliyetlerindeki artis ve liradaki deger kaybi da girdi fiyatlarinin yükselmesinde etkili oldu. Enflasyon agustos ayina göre hizlanmasina ragmen Covid-19 salgininin ilk dalgasindan bu yana ikinci en düsük düzeyde kaydedildi. Benzer bir tablo, firmalarin maliyet artislarini alicilara yansitmasi nedeniyle nihai ürün fiyatlarinda da gözlendi.

Eylül ayinda is yükündeki hafifleme ve gönüllü istifalara bagli olarak istihdam son 28 ayda ilk kez azalma kaydetti.

Talepteki geri çekilme ve fiyat gelismeleri ise girdi alimlari ve girdi stoklarinda düsüs yasanmasina neden oldu.

Takip edilen 10 sektörün tamaminda yeni siparisler yavasladi

Türkiye Sektörel PMI raporuna göre Eylül’de 10 sektörün tamami yeni siparislerde yavaslama kaydetti.

Düsüsün en sert yasandigi sektörün tekstil olmasina karsilik, en ilimli ivme kaybi gida üreticilerinde gerçeklesti. Öte yandan, yeni ihracat siparisleri neredeyse tüm sektörlerde yavaslarken, sadece kara ve deniz tasitlarinda gözlenen yatay seyir, 10 kategorinin tamaminda bozulma olmasini önledi.

Yeni siparislerdeki zayiflik, eylül ayinda çogu sektörün üretimini azaltmasina yol açti. Üretimini artiran tek sektör, iki aylik daralmanin ardindan toparlanan tekstil oldu. Üretimdeki en keskin yavaslama ise metalik olmayan mineral ürünler sektöründe kaydedildi.

Anket kapsaminda takip edilen 10 sektörden besi eylülde istihdamini artirirken, en güçlü artis agaç ve kagit ürünleri sektöründe gerçeklesti. Tekstil ürünleri ise yeni siparislerdeki tabloyla paralel olarak istihdam hacminde de en belirgin düsüsün yasandigi sektör oldu.

Son aylarda gevseme egilimi gösteren girdi maliyetleri enflasyonu üçüncü çeyregin sonunda yeniden genel bir artis kaydetti.

Enflasyonun agustos ayina göre hiz kestigi tek sektör kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri oldu. Buna karsin, takip edilen sektörlerin yarisinda nihai ürün fiyatlari enflasyonu yükseldi. Yeni siparislerin tüm sektörlerde yavaslamasi sonucu, firmalarin satilmamis nihai ürün stoklarinda birikim gözlendi. Üretim sonrasi stoklar dört sektörde artti ve en belirgin artis tekstil sektöründe gerçeklesti.

Öte yandan, nihai ürün stoklarinda görülen yükselis üretim öncesi stoklar için geçerli degildi. Girdi alimlarindaki genel düsüse bagli olarak 10 sektörün tamaminda girdi stoklari azaldi. Satin alimlardaki en keskin düsüs, firmalarin yeni siparislerdeki zayiflamaya uyum sagladigi tekstil sektöründe kaydedildi. Tedarikçilerin teslimat süreleri eylül ayinda uzamaya devam ederken en belirgin gecikmeler kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe gözlendi.
Kaynak: İHA