Bakan Kirisci'den Çiftçilere Müjde Üstüne Müjde

Tarim ve Orman Bakani Vahit Kirisci, bir dizi ziyaret ve açilis programina katilmak üzere geldigi Erzurum’da Nene Hatun Kültür Merkezi’nde düzenlenen "Sözlesmeli Besicilik" projesinin tanitiminda önemli açiklamalarda bulundu. Tarimin stratejik bir sektör oldugunu belirten Bakan Kirisci, “Türkiye, tarimda küresel bir aktör olmak mecburiyetindedir. Tarim, bizim için bir istikbal ve istiklal meselesidir. 2023 yilinda Cumhuriyetimizin 100 yilini geride birakmis, yeni bir yüzyila girmis olacagiz. Sayin Cumhurbaskanimizin da dile getirdigi gibi, Cumhuriyetimizin ikinci yüzyili insallah Türkiye yüzyili olacak. Biz bütün perspektifimizi, bütün hazirliklarimizi iste Türkiye yüzyili motivasyonuyla sekillendiriyoruz. Tarimda saglam bir altyapi kurarak on yillarin planlamasini yapiyoruz. Sizlerle, üreticilerimizle el ele verecegiz büyük ve güçlü Türkiye’yi hep birlikte insa edecegiz” dedi.



“2022 yili üretim dönemine ait mazot ve gübre desteklerimiz, 2023’ün mart ayi yerine 2022 yili içinde ödenecek”

Bakan Kirisci, “Dün, Resmi Gazete’de Sayin Cumhurbaskanimizin ‘2022 Yilinda Yapilacak Tarimsal Desteklemelere ve 2023 Yilinda Uygulanacak Sertifikali Tohum Kullanim Destegine Iliskin Karar’ yayimlandi. Bu kararla uzun zamandir ilgili kurumlarla üzerinde çalistigimiz çok önemli bir adim attik. 2022 yili üretim dönemine ait mazot ve gübre desteklerimiz, 2023’ün mart ayi yerine 2022 yili içinde ödenecek. Çiftçilerimiz, ekim döneminde girdi maliyetlerini düsünmeden üretim yapabilecek. Söz konusu destekler, çiftçilerimize nakit olarak verilmeyecek, Ziraat Bankasi banka kartlarina yüklenecek. Çiftçilerimiz, kartlarina tanimlanan destekleme ödemelerini sadece mazot ve gübre aliminda kullanabilecek” diye konustu.



“Hayvansal üretim desteklerinde birçok kalemdeki ödemeleri yüzde 100 artirdik”

Cumhurbaskaninin karariyla mazot ve gübre desteklemelerinde önemli artis yaptiklarini kaydeden Kirisci, “Mazot destegi ödemeleri, ürün bazinda yüzde 203-395 arasinda degisen oranlarda artirildi. Gübre destegi ödemelerindeki artis ise ürün bazinda yüzde 130-163 arasinda degisen oranlarda gerçeklesti. Sertifikali tohum kullanim destegi ödemeleri yüzde 50-150 oranlarinda yükseltildi. 2002 yilinda 1,8 milyar TL olan tarimsal destekleme bütçemiz, 30 kat artisla 2023 yilinda 54 milyar TL’ye ulasmistir. 2022 yili tarimsal destekleme bütçemiz, 25,8 milyar TL iken, bu miktar 2023 yilinda yüzde 109 artisla 54 milyar TL’ye çikartilmistir. Bu kapsamda, bitkisel üretim destekleme bütçemiz yüzde 120 artisla 35,2 milyar TL’ye yükseltilmistir. Hayvansal destekleme bütçemiz ise yillik yüzde 56 artisla 11,8 milyar TL’ye çikartilmistir. Su ürünleri destek bütçemizi yüzde 45 artisla, 222 milyon TL’ye çikarttik. Tarimsal AR-GE destek bütçemiz yüzde 85 artisla 298 milyon TL’ye çikarildi. Kirsal kalkinma desteklerimiz ise yüzde 234 artisla 6,4 milyar TL’ye ulasmistir. Hayvansal üretim desteklerinde birçok kalemdeki ödemeleri yüzde 100 artirdik. Buzagi basina verilen temel destegimizi, 370 TL’den 500 TL’ye yükselttik. Suni tohumlamadan dogan buzagilara hayvan basina ilave 200 TL ödeyecegiz. Yetistirici bölgelerinde üreticilerimize verdigimiz ilave desteklerle birlikte toplam buzagi destegimizi, hayvan basina bin TL’ye kadar yükseltmis olduk. Besi destegimizi de hayvan basina 250 TL’den 500 TL’ye yükselttik. Disi manda/malak destegini, hayvan basina 250 TL’den 500 TL’ye çikardik. Anaç koyunda 30 TL, keçide 35 TL olan destegi, hayvan basina 50 TL’ye yükselttik. Yine küçükbasta sürü büyütme ve yenileme destegimizi ise hayvan basina 125 TL’den 200 TL’ye çikardik. Sürü yöneticisi istihdam destegini ise 6 bin TL’den 12 bin TL’ye yükselttik. Tiftik üretim destegini, kilogram basina 35 TL’den 70 TL’ye çikardik. Ipek böceginde destegimiz, kutu basina 120 TL’den 240 TL’ye, yas kozada kilogram basina 80 TL’den 160 TL’ye yükseltildi” seklinde konustu.



“Sözlesmeli model ile alici ile satici dogrudan muhatap olacaktir”

Erzurum’un bölgedeki öncü konumu nedeniyle bugün “Sözlesmeli Besicilik” projesinin tanitimini Erzurum’da yapma karari aldiklarini vurgulayan Kirisci, “Hamdolsun size müjdelerle geldik. Sözlesmeli besicilik ile tarimda ’yerli ve milli üretim’ hamlemizde yeni bir asama kaydediyoruz. Bu projeyle, ‘alim garantisi’ ile maliyete göre fiyat politikasiyla üreticimize mutlak karlilik sunuyoruz. Öncelikle bu alanda uzmanlardan olusan bir maliyet komisyonu kurulacak. Isletmelerin ölçek durumu ile bölgesel girdi fiyatlarina göre aylik maliyetler belirlenecek ve bu rakamlar kurum web sitesinde yayinlanacaktir. Kirmizi et tedarik zinciri çok aktörlü bir yapiya sahiptir. Sistem nasil isliyor, sizler benden çok daha iyi bilirsiniz. Yetistiricilerden celepler genç danayi alarak besiciye satarlar. Besiciler de uzun bir besi periyodundan sonra komisyoncuya veya sanayiciye satis yapar. Aktör sayisi arttikça tedarik zinciri zayiflamakta ve manipülasyona açik hale gelmektedir. Sözlesmeli model ile ara aktörler olmayacak, alici ile satici dogrudan muhatap olacaktir. Burada hedef kitlemiz küçük ve orta ölçekli üreticilerimizdir. Asgari 5, azami 200 bas için sözlesme yapilacak. Sözlesmeler, yillik olacak, her yil yenilenecek ve 5 yil devam edecektir” ifadelerini kullandi.

“Besicimize tesvik primi verecegiz”

Sözlesmeli besicilik uygulamasinin önemli yanlarindan birinin de verime dayali olarak verilecek tesvik primleri oldugunu kaydeden Bakan Kirisci, “200 kilogram karkasin üzerine tesvik primi veriyoruz. 201-250 kilogram arasi her kilogram için 2,5 TL; 205-300 kilogram arasi her kilogram için 3,5 TL; 301-350 ve üzeri her kilogram için 5 TL verimlilik primi verilecektir. Böylece hem her bir hayvandan en ideal parametrelerde et üretimini hedefliyoruz hem de emeginizin karsiligini almanizi sagliyoruz. Verimliligi artirmak suretiyle arz talep dengesine önemli katki sunacagiz” dedi.



“Üreticilerimiz, besi sonunda kurum fiyatlarini piyasanin altinda görmesi halinde sözlesmeden vazgeçme hakkina sahip olacak ancak tesvik primi alamayacak”

Bu projeyle çiftlik yönetimine de destek olacaklarini belirten Bakan Kirisci, “Projemizin yönetim kademesindeki uzmanlarimiz, besi periyodu boyunca en az bir defa çiftligi ziyaret edecek ve bir gözlem raporu hazirlayacaktir. Uzmanlarimiz ihtiyaca göre mahallinde egitim hizmeti de verecekler. Bu çalismamizin bir baska önemli yani, belki de sizleri en çok ilgilendiren kismi da sudur. Bu modelle üreticilerimizin planli ve öngörülebilir biçimde hayvanlarini yetistirmelerini istiyoruz. Ama bu sözlesmelerle de hiç kimseyi yetistirdigi hayvanlari bizim fiyatlarimiza mecbur birakmiyoruz. Üreticilerimiz, besi sonunda kurum fiyatlarini piyasanin altinda görmesi halinde sözlesmeden vazgeçme hakkina sahip olacaklardir. Yani hiç kimse yetistirdigi hayvanini, istemedigi bir fiyata satmak mecburiyetinde degil. Ancak sözlesmeden cayan üreticiler, tesvik primi alamayacak. Kesime yakin tarihlerde üreticinin ihtiyaci durumunda, kurum imkânlari dâhilinde avans verilebilecektir” diye konustu.



“Sözlesmeli besicilik ile kirmizi ette fiyat istikrari ve piyasa regülasyonunu hedefliyoruz”

Ülkemizde zaman zaman kirmizi et ile ilgili gerçekle alakasiz yorumlarin yapabildigini belirten Bakan Kirisci, “Bu sistemle Besi Kayit Sistemi’ni olusturacagiz. Besi isletmelerinde mevcut hayvan sayilari ve kesim programlari kayit sistemi ile izlenecektir. Böylece canli hayvan stok yönetimi yapmak da mümkün olacaktir. Et ve Süt Kurumumuz, piyasa sartlarina göre erken kesim veya geç kesim primleri ile canli stokunu yönetecektir. Ayrica besi periyodunun sonuna dogru kurumumuzun imkanlari ölçüsünde avans verilecektir” ifadelerini kullandi.

“Bu projeyle iklim degisikligini etkileyen faktörleri azaltmayi hedefliyoruz”

Bakan Kirisci, “Biliyorsunuz, yasanan dogal afetlerin artmasi, mevsimlerdeki degisiklikler nedeniyle iklim degisikligi son yillarda en çok konusulan konularin basinda geliyor. Bu projeyle, iklim degisikligini etkileyen faktörleri azaltmayi hedefliyoruz. Nasil mi? Karbon salinimini azaltacak çiftlik operasyonlarina katki yapacagiz. Sözlesmeli Besicilik yapan üreticilerimizin örnek bir model olusturacagina inaniyoruz. Bu modelle ’rasyonel çiftlik yönetimi’ni olusturmak istiyoruz. Hayvansal gübrelerin topragin ihtiyaç duydugu zamanda ve miktarda kompost seklinde kullanilmasini saglayacagiz. Hayvan beslemede dogru rasyonlar hazirlamak suretiyle enterik metan emisyonunu azaltacagiz” seklinde konustu.

Üretimin merkezi Erzurum’a son 20 yilda 11,8 milyar liralik tarimsal destek ve yatirim yaptiklarini vurgulayan Bakan Kirisci, “AK Parti hükümetlerimiz tarafindan tarimsal destekler 2002’ye göre 9 kat artirilmistir. 34,9 milyon TL’den 323,3 milyon TL’ye yükseldi. Tarimsal üretim degeri ise 13 kat artarak 734,9 milyon liradan 9,6 milyar liraya çikarilmistir. Bu desteklerle Erzurum’un tarimsal ihracati son 20 yilda 7 kat artti. 2002’de 740 bin dolardi, 2021’de 5 milyon dolar oldu. Ama biz bu rakamlari yeterli görmüyoruz. Erzurum’un da, Dogu Anadolu Bölgemizin de potansiyelinin çok daha yüksek oldugunu biliyoruz. Bu potansiyeli insallah birlikte çok daha ilerilere tasiyacagiz. Erzurum, 2021 rakamlariyla 860 bin büyükbas hayvan mevcudu ile Türkiye’de 2’nci, 970 bin ton süt üretimi ile 3’üncü siradadir. Etin endüstriye dönüstügü yolculugun ilk çikis noktasi olan bu kadim sehirde açikladigimiz Sözlesmeli Besicilik Projemizin üreticilerimize, tüketicilerimize, tüm vatandaslarimiza hayirli olmasini temenni ediyorum” açiklamalarinda bulundu.