SGK'dan Kayit Disi Ile Mücadele Toplantisi
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Van Il Müdürlügü tarafindan kayit disi ile mücadele konusunda bilgilendirme toplantisi düzenlendi.
Toplantida konusan SGK Il Müdürü Abidin Göksoy, çalisanlarin sosyal güvenlik sistemine dahil olmalarinin hak ve ayni zamanda bir yükümlülük oldugunu ifade ederek, çalismaya baslayan herkesin kanunen sosyal güvenlik sistemine dahil olmak zorunda oldugunu söyledi.
Çalisanlarin kanunen bu hakkin yerine getirilip getirilmedigini isverenden isteme hakkina ve yerine getirilmedigi takdirde de yasal yollara basvurma hakkina sahip oldugunu vurgulayan Göksoy, “Isverenler açisindan da, gerek kendisini gerek yaninda çalistirdigi kisileri Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadir. Sosyal güvenligin bu derece önemli ve öncelikli olmasina ragmen, maalesef vatandaslarimizin bir kisminin sosyal güvencesi bulunmamaktadir. Sigortasiz çalisan kisiler; is kazasi, meslek hastaligi, hastalik ve analik sigortasi çerçevesinde saglanan birçok yardimdan yararlanamamakta; emeklilik, malullük ayligi, is göremezlik ödenek ve gelirleri, issizlik ödenegi, kidem ve ihbar tazminatlari gibi çalisanlara saglanan birçok yasal haktan mahrum kalmaktadirlar. Ayrica bu sekilde çalisanlarin sadece kendileri degil, aile bireyleri de ölüm ayligi, is göremezlik geliri gibi haklardan yararlanamayarak magdur olmaktadirlar. Isverenler açisindan baktigimizda ise kayit disi istihdam, büyük ölçüde haksiz rekabete neden olmakta ve ekonomik isleyisi olumsuz etkilemektedir. Ayrica kayit disi istihdama basvuran isletmelerin yapilan denetimler ve tespitler sonucu yüksek tutarlarda idari para cezasiyla karsilasma veya is yerlerinin kapanmasi riski mevcuttur. Örnegin sadece 1 isçiyi 1 gün dahi sigortasiz çalistirdigi tespit edilen isverenin ödeyecegi en az idari para cezasi 12 bin 942 TL’dir. Ayrica bu çalismaya ait prim gecikme cezasi ve faiziyle birlikte tahsil edilmektedir” dedi.
"Bir isçiyi 6 ay boyunca sigortasiz çalistirmanin maliyeti, ödeyecegi primin yaklasik 10 kati"
Sigortasiz isçi çalistirmanin, sigortali çalistirmaktan çok daha maliyetli ve riskli olduguna dikkat çeken Göksoy, “Bir isçiyi 6 ay boyunca sigortasiz çalistirmanin maliyeti, ödeyecegi primin yaklasik 10 katidir. Kayit disi çalismanin tespiti halinde de bu isverenler belli bir süre tesvikten de yararlanamamaktadir. Ayrica sigortasiz isçinin kaza geçirip çalisamaz duruma gelmesi ya da vefati halinde sigortaliya ve yakinlarina yapilacak tüm giderler, ödemeler isvereninden talep edilmektedir. Kayit disi istihdamin kamu yönetimi yani devlet açisindan da oldukça olumsuz etkileri söz konusudur. Önemli ölçüde prim ve vergi kaybina neden olmakta, çalisan-emekli dengesini bozarak sosyal güvenligin sürdürülebilirligini tehdit etmekte, gelir dagilimi ve kaynak dagiliminda etkinligin bozulmasina neden olmaktadir. Kayit disi is tihdam ülke olarak hepimizin sorunu ve sosyal güvenligin sürdürülebilirligini olumsuz etkilemekte, gelecek kusaklari da tehlikeye sokmaktadir. Kayit disi ile mücadelenin tek basina Sosyal Güvenlik Kurumunun çalismalari ile çözülmesi mümkün gözükmemekte, diger kurumlarin, sivil toplum örgütleri basta olmak üzere ilgili tüm kesimlerin destegi ile olacaktir” ifadelerini kullandi.
Van’in da elektronik tebligat (e-tebligat) sistemine dahil oldugunu belirten Göksoy, “Bu uygulamanin isverenlerimize iletilmesi ve sistemin oturmasi için serbest muhasebeci mali müsavir arkadaslardan katki bekliyoruz. Bir diger hususta, emeklilerin 4/a statüsünde çalistirilmasinda, girislerinin 2 kodu ile yapilmamasi nedeniyle maaslarinin kesilmesine neden olunmaktadir. Emeklinin, ‘Sosyal Güvenlik Destek Primi’ne tabi olacak sekilde girislerinin yapilmasina dikkat edilmesi gerekir” diye konustu.