Balkondan Mutfaga Tarim

Korona virüs pandemisinin etkisiyle, evlerde daha fazla zaman geçirmek kisileri farkli hobilere itti. Bunlardan biri de hem tasarruf saglayan hem de kaliteli vakit geçirmek için bir ugras olan balkon tarimi oldu. Sürdürülebilirlik kavraminin günlük hayatin önemli bir parçasi haline geldiginden bahseden Yasar Üniversitesi Gida Isleme Bölüm Baskani Doç. Dr. Ruhan Askin Uzel, “Sehirde tarim yaklasimi da aslinda sürdürülebilirlik kavramindan yola çikarak sekillenen faaliyetlerden biri. Hatta evlerin balkon, apartmanlarin teras alanlarini keseye uygun farkli dekoratif yerlestirmeler ile sekillendirebilecek dikey tarim uygulamasi da bunlardandir. Peki evlerin balkonlarinda mutfak ihtiyaçlarini da karsilayabilecek, ayni zamanda izlemesi keyifli bir ortam saglayabilecek meyve sebze yetistiriciligi yapmak için nelere dikkat edilmeli? Klasik yetistirme yöntemleri uygulanmak istenirse nane, feslegen, roka, biberiye gibi farkli aromatik bitkiler baslangiç için pratik seçenekler. Çünkü üyesi fazla olan aromatik bitkiler mutfakta pencere önünde bile kolayca yetistirilebilecek nitelikte. Filiz kisimlari kopartildiginda yeniden yeserir ve gelisirler. Bu bitkiler, yeniden degerlendirilmek istenen plastik kaplar kullanilarak ya da farkli dekoratif ortamlar olusturularak yetistirilebilir” dedi.

Apartman balkon veya teraslarinda meyve sebze yetistirmenin rahatlatici bir hobi oldugunu aktaran Doç. Dr. Uzel, “Tohumun seçiminden, topraga yerlestirmesine; büyümesinden hasadina kadar olan tüm bu isleyis aslinda yogun ve stresli gün temposu olan kisileri dinlendirebilecek ilgi çekici bir yol olabilir. Bu konuda bilgi, deneyim ve görsellerin paylasilip keyifli sohbet ortamlarinin olusturuldugu sosyal medya gruplarinin sayisi her geçen gün artiyor. Unutulmamalidir ki, yasam alanlarini hem besin saglayan hem de ruha ve göze ziyafet saglayan keyifli ortamlar haline getirmek için küçük, pratik ve ekonomik dokunuslar yapmak fazlasiyla yeterli olacaktir” diye konustu.



“Kap, toprak ve sulama yöntemi önemli”

Balkon tariminda dikkat edilmesi gereken noktalara deginen bahseden Yasar Üniversitesi Gida Isleme Bölüm Baskani Doç. Dr. Ruhan Askin Uzel, sunlari söyledi: “Balkonda bitki yetistirme konusunda akla gelmesi gereken sorulardan biri, yetistirme isleminde hangi kabin ve topragin kullanilacagi olmali. Kullanilan saksi, bitki köklerinin rahat hareket edebilecegi ölçüde genis, nemi yeterli süre muhafaza eden ve hafif bir materyalden seçilmeli. Kap hafif ve genis olmalidir ki, nemi çok saklamamasi adina drenaj için kullanilabilecek çakil taslari ekleme gibi farkli yöntemler ile agirligi zaten artacaktir. Kullanilan toprak ise yine havalandirmaya uygun, temiz ve böceklerden arinmis olmali. Kaliteli bir toprak seçimi, verimli bir bitki yetistirme süreci saglar. Üzerinde düsünülmesi gereken etmenlerden bir digeri ise dogru ve saglikli tohumun nereden temin edilecegi ve yetistirme seklinin ne oldugudur. Örnegin, roka, maydanoz, feslegen, nane gibi yesilliklerin yetistirilmesinde ekim yöntemi kullanilirken; domates, biber, salatalik türündeki bitkiler için ise dikim yöntemi kullanilir. Ek olarak, eger yetistirilmek istenen bitki bir meyve fidesi ise meyvelerin çekirdekten yetisen ve yetismeyen türleri incelenmeli. Yetistirilmek istenen bitkiye karar verildikten sonra ortamina dogru aktarim saglanmali, konum ve sulama yöntemi ise bitkiye uygun olarak belirlenmeli. Cam ile kaplanan balkonlar kötü hava kosullarindan dogrudan etkilenmedikleri ve isik alabildikleri için bitki yetistirme konusunda elverisli ortamlardir. Sulama yöntemi konusunda dogru zamanda ve ölçülü olacak sekilde bir programlama yapilmali. Bitki topraginin suyu uzun süre tutacagi bir zaman seçilmemeli. Çok serin havalarda aksam yapilacak sulama zaten serin olan toprak bir de uzun süre nemli kalacagi için mantar olusumuna sebep olabilir.”

Böceklenmeye karsi baharat çözümü

Bitkileri üretirken onlara uygun kosullari saglamanin bir parçasi da onlari hastalik ve zararlilardan korumak oldugunu anlatan Doç. Dr. Uzel, “Mücadele kimyasal ve dogal yollarla yapilabilir. Dogal yollar ile zararlilarla mücadele konusunda verilebilecek önerilerin sayisi oldukça fazla. Örnegin, mantar olusumuna karsi sicak suda uygun miktarda bekletilen ve süzülerek sprey formunda kullanilabilecek toz tarçin, yine uygun bilesen oranlarinda karistirilarak hazirlanan yag-sabun-karbonatli solüsyonlar, çesitli aromatik ve otsu bitki özlerinden elde edilen karisimlar kullanilabilir. Böceklenmeye karsi ise böcek türüne göre sarimsak, aci biber, kekik gibi gidalardan yararlanilabilir. Ancak, dogru ürün ve dogru doz kullanimi konusunda dikkatli olmak gerekir” seklinde konustu.