Rosatom, Ticari Bir Reaktörde ATF Operasyonu Baslatiyor

TVS-2M model kombine 3 VVER-100 yakit düzeneginin her biri, altisi krom-nikel alasimi, altisi ise krom kaplamali standart zirkonyum dis kaplamaya sahip 12 deneysel yakit çubugu içeriyor. Bu teknolojik çözümler, reaktör çekirdeginde meydana gelebilecek bir kaza durumunda, reaktör çekirdegindeki zirkonyum-buhar reaksiyonunu tamamen engellemeyi ya da büyük ölçüde yavaslatmayi sagliyor.

ATF isinlamasinin pilot uygulamasina baslamadan önce Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu Rosatom tarafindan koordine edilen ’yakit, makine imalati ve güç’ bölümlerinden uzmanlarin olusturdugu ortak ekip, Rus Federal Çevre, Teknoloji ve Nükleer Denetim Servisi’nden (Rostekhnadzor) uygun lisans gereklerini karsilamak amaciyla yenilikçi yakit demetlerini ticari bir reaktöre yükleme onayi almak için genis çapli çalisma yürüttü.

Proje ekibi, yüksek kapasiteli bir reaktördeki isinlama için standart bir uranyum dioksit yakit matris ile gelistirilen ATF yakit çubuklarinin korunumlu versiyonlarini seçti. Dünya genelinde mevcut ATF gelistirme programlari da yeni bölünebilir ve yapisal malzemelerin tanitiminin kademeli olarak yapilmasi gerektigini önerdiginden bu uygulama, küresel uygulamaya uygun olma niteligi tasiyor.

Rosatom’un yakit sirketi TVEL Baskani Natalia Nikipelova, konuya iliskin yaptigi açiklamada sunlari söyledi: "Ticari bir reaktörde yakit isinlamasi, bu ürünün daha da ticari hale getirilebilmesi adina önemli bir adim. Bu dönüm noktasinin TVEL yakit sirketinin 25. yildönümünü kutladigi bu günlerde yasaniyor olmasi da ayrica önem tasiyor. Rostekhnadzor ile olan verimli iliskisi dolayisiyla Rosenergoatom ve Rostov NGS’ye tesekkür ederiz. Biz de kendi adimiza, sonraki isinlama döngülerinin lisans almasi için Rostekhnazor ile yakin is birligimizi sürdürecegiz. ATF’nin gelistirilmesi, nükleer enerji santrallerinin güvenligini yeni bir düzeye getirmeyi ve çevreye olumsuz etkisi olan kaza olasiligini pratikte ortadan kaldirmayi amaçlayan nükleer enerji endüstrisindeki baslica küresel egilimdir. Alternatif yakit matrisli bazi ATF seçenekleri, uranyum zenginlestirme seviyesini artirmadan kullanimi daha ekonomik hale getirebilir. Uluslararasi analistlere göre bu ürün, nispeten kisa vadede küresel pazara hakim olacak.”

Rosatom, 2018’den bu yana VVER ve PWR reaktörleri için Rus tasarimi ATF’yi test ediyor. MIR arastirma reaktöründe iki tam isinlama döngüsünden geçen deney düzenekleri, dört farkli kaplama ve yakit matrisi malzemesi kombinasyonuna sahip yakit çubuguna sahip. Yakit peletlerinin üretiminde, uranyum dioksitin yani sira yüksek termal iletkenlige sahip uranyum-molib alasimi da kullaniyor. Arastirma sonuçlarina dayanarak, teknik ve ekonomik performans açisindan yapisal ve yakit malzemelerinin en uygun kombinasyonunun seçilmesi planlaniyor. Iki isinlama döngüsünden sonra, tüm yakit çubugu hava geçirmez sekilde kapali kaliyor.

TVEL yakit sirketinde kazaya dayanikli yakitin arastirilmasi, tasarimi ve testi Bochvar Inorganik Malzemeler Enstitüsü tarafindan saglaniyor ve koordine ediliyor.