Körüklü Efe Çizmelerinin Son Ustasi

Yapimi iki buçuk ay süren körüklü efe çizmeleri düzgün korunursa 35 yila kadar kullanilabiliyor. Çirakliktan yetiserek 20 yildir meslegi devam ettirdigini ve körfezde tek kaldigini belirten Ismail Yalin, “Bu meslegi çirakliktan ögrendim, körfezin en namli ustasi Salih usta vardi. Ondan ögrendim. Çizme isi yapan körfezde benden baska kalmadi. Türkiye’de de bildigim kadariyla baska yok yapan. Aydin yöresine ait olan deveci çizmesi dedigimiz çizmeden yapanlar var, ama bizim çizmemizden yapan yok. Bir tek biz kaldik. Ögretmek istiyoruz, ama maalesef yetisen çirak yok. Ben yaklasik yirmi bir yildir bu meslegi yapiyorum" dedi.

Usta Yalin, körüklü çizmeleri anlatti. "Yüzü vidali deridir, dana derisi. Iç kismi sahtiyandan yapilir ve arasinda kösele vardir. Bu kelle kösele dedigimiz yere, eskiden efelerin giydigi zamanda biçaklik yapilirdi. Efe oyunlarindaki figür zaten savas figürüdür, o yüzden içinde biçakligi olurdu. Bizim eski efe biçaklari dedigimiz, kizikli veya manastir isi biçaklar vardi. Onlardan buraya biçaklik yapilirdi. Tabani dövme köseledir, tamamen el isçiligidir, elle dikilir. Agaç çivi ile dönülür, batirma, kazima yapilir, ökçesi tamamen köseledir, köseleler katlanarak ve agaç çivi ile monte edilerek yapilir. Yaklasik bir çizmenin yapim süresi iki ila iki buçuk ay sürer. Çünkü kurumasi, körügünün basilmasi lazim. Basilmadigi zaman buralari düz olur. Basildigi zaman su sekilde körüklü halini alir. Düzgün bakildigi zaman, su anki boyalar ile degil de, eski firça ile yapilan boyalar ile düzgün sekilde korundugu zaman yaklasik otuz, otuz bes yil kullanilir. Özel olarak ürettigim körüklü çizmeleri 2 bin liradan satiyorum” dedi.

Önceleri efelerin ve agalarin kullandigi körüklü çizmeler günümüzde folklor ekipleri, film setleri tarafindan ya da dekor maksadiyla kullaniliyor. Fiyat olarak Aydin yöresinde üretilen deveci çizmelerinin daha ekonomik geldigini, film setlerinde bunun daha çok kullanildigini belirten Yalin, “Bunlarin isçiligi ve malzemesi çok oldugu için insanlar Aydin yöresine ait çizmeleri tercih ediyor. Bunlarin yapim süresi ve isçiligi uzun oldugu için fiyati daha yüksek. Önceden bunlari toprak agalari, zeytin agalari, zengin olan kisiler kullanabiliyordu. Simdi günümüzde maalesef dekor maksatli veya halk oyunlarinda vesaire o tarz yerlerde kullaniliyor. Bu zamana kadar film setlerine göndermedik. Film setlerinde Aydin yöresi çizmeleri fiyati daha uygun oldugu için tercih ediliyor. Bizi taniyan olmadigi için film setlerine herhangi bir talep olmadi" diye konustu.