'Üç Kardes' Iran'i Rahatsiz Etti
Türkiye ve Azerbaycan tarafindan Hazar Denizi’nde yapilan su alti taarruz tatbikati ile Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan tarafindan yapilan "Üç Kardes 2021" tatbikati, Iran’i rahatsiz etti.
Iran’in "öküz altinda buzagi" aradigini ifade eden Agar, "Azerbaycan’in Türkiye ile beraber yapmis oldugu tatbikatlar veya tatbikatlara Pakistan’in dahil olmasi uluslararasi hukuka uygun, ülkelerin karsilikli olarak yapmis olduklari anlasmalar çerçevesinde sekillenen bir temel gerçeklik. Burada bir askeri birlik barindirma yok, konunun Hazar ile yakindan uzaktan alakasi yok. YPG/PKK basta olmak üzere Sii milislerin Türkiye’ye karsi tahrik edilmesi ve kullanilmasi basta olmak üzere pek çok gerginlik noktasi var. Ama bu mesele bence bir köpürtme. Türkiye’nin Azerbaycan’da yaptigi tatbikatin Iran’i tehdit eden ve Hazar Denizi’nde statüyü bozan bir tarafi yok" dedi.
Bölgesel aktörler rahatsiz
Iran’in özellikle Karabag Savasi’nda ortaya koymus oldugu reflekslerin en iyi Iran tarafindan bilindigini vurgulayan Agar, "Halen Iran tirlarinin Karabag’da kendisini göstermesi dostluga ve kardeslige uymuyor. Ermenistan’i desteklerken Türkiye ve Azerbaycan’i öteleyen son derece kurnazca bir politikasi oldugunu en iyi kendisi biliyor" diye konustu.
Karabag Savasi’nda Türkiye, Pakistan ve Azerbaycan’in çok büyük bir yakinlasma yasadigini aktaran Agar, sunlari kaydetti:
"Bu ete kemige büründü. Özellikle üç bayrak bir aradaydi. Hem sahadan kaynaklanan, hem ülkelerin, halklarin birbirine yakinligindan kaynaklanan hem de stratejik ve jeopolitik katmanlarda isbirligine karsilik gelen fotograflari var. Aslinda Iran’daki temel rahatsizligin temel sebebi de bu. Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan’in birbirine yakinlasmasi pek çok bölgesel aktörü rahatsiz ediyor. Sonuçta iki ülkenin bir araya gelmesi nasil bir sonuç üretmisse, üç ülkenin bir araya gelmesi de çok daha yüksek seviyede basarili isbirlikleri üretecek. Bunlarda rekabet halindeki ülkelerin isine gelmeyecek."
Sahinoglu: "Hazar Denizi’ndeki boru hatlarinin güvenligi Türkiye için de önemli"
Bakü merkezli Atlas Arastirmalar Merkezi Baskani Elhan Sahinoglu da Iran Disisleri Bakanligi Sözcüsü Said Hatibzade’nin "Hazar’a kiyisi olan devletlerin genel anlasmasina göre, diger ülkelerin havzadaki askeri varligi kabul edilemez" açiklamasina iliskin, Tahran’in Türkiye-Azerbaycan birliginden endiseli oldugunu belirtti.
Tahran’in Azerbaycan sinirindaki Ermeni ayrilikçilara hangi Iran yapisinin yakit tasidigini arastirmasi gerektigini kaydeden Sahinoglu, "Bu, uluslararasi hukuka veya iki ülke arasinda imzalanan çok sayida anlasmaya uygun degildir. Tahran, Azerbaycan’in endiselerini ve notlarini dikkate almiyor. Azerbaycan donanmasini modernize etme hakkina sahiptir. Bu ancak Hazar Denizi’nde uygulanarak yapilabilir. Azerbaycan donanmasini ancak stratejik müttefiki Türkiye’nin destegiyle modernize edebilir. Azerbaycan’in Ermeni ayrilikçilarini destekleyen devletlerle bunu yapamayacagi ve yapmamasi gerektigi açiktir. Azerbaycan’in Hazar Denizi’nde sahile boru hatlarinin dösendigi zengin enerji sahalari var. Azerbaycan kendi güvenligini de düsünmeli. Türkiye ile ortak sualti saldiri ve savunma tatbikatlarinin amaçlarindan biri de budur. Azerbaycan’in Hazar Denizi’ndeki petrol ve gazi Türkiye üzerinden dünya pazarlarina tasinmaktadir. Bu da Hazar Denizi’ndeki sahalarin ve boru hatlarinin güvenliginin Türkiye için de önemli oldugu anlamina geliyor" ifadelerini kullandi.
"Türkiye-Azerbaycan askeri ittifaki baska ülkelere yönelik degildir"
"Azerbaycan-Türk askeri tatbikatlari diger kiyi devletlerini rahatsiz etmezken neden sadece Iran endiseleniyordu?" diyen Sahinoglu, "Anlasilan mesele askeri tatbikatlar degil. Aslinda Azerbaycan-Türkiye askeri ittifaki, Azerbaycan ve Türkiye topraklarina sahip çikan Ermenistan’i endiselendirmeli. Çünkü Ermenistan, Azerbaycan ve Türkiye’nin toprak bütünlügünü tanimaktan kaçiniyor. Ermenistan, her iki ülkeyle de baris anlasmasi imzalamadigi için Azerbaycan-Türkiye ortak askeri tatbikatlari düzenleme konusunda isteksiz. Türkiye-Azerbaycan askeri ittifaki baska ülkelere yönelik degildir. Ancak Erivan gibi Tahran da Azerbaycan-Türkiye askeri ittifakindan endise duyuyor. Iran, Türkiye’nin Azerbaycan da dahil olmak üzere Güney Kafkasya’da güçlenmesini her zaman kiskanmistir" degerlendirmesinde bulundu.