Devasa Yanginlar Için Söndürme Bombasi

Malatya’da bilim adamlari tarafindan gelistirilen ve dünyada benzeri olmayan yangin söndürme bombasinin prototiplerinde üretim asamasina gelindi.

Devasa Yanginlar Için Söndürme Bombasi
Malatya Inönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nde arastirma görevlisi olan Murat Toptas, 2019 yilinda orman ve petrol boru hatlarinda çikacak yanginlari söndürmek için ‘Yangin Söndürme Bombasi’ gelistirmisti. Toptas, dünyada benzeri olmayan projeyle ilgi odagi olmus ve TÜBITAK tarafindan yapilan yarismada dereceye girmisti. Içerisinde yangin söndürmede oldukça etkili olan bor minerali malzeme içeren 180 kilogram agirligindaki bombanin prototiplerinin üretim asamasina gelindi.

Devasa yanginlarda kullanilmak üzere gelistirildi

Yangin söndürme bombasinin yasanacak devasa yanginlarda kullanilmak üzere gelistirildigini belirten Toptas, “Akilli yangin söndürme mühimmati olarak baslattigimiz ve yangin söndürme bombasi olarak bilinen projenin yürütücüsüyüm. Bu proje, 2019 yilinda orman yanginlarinda, mühimmat depolarinda meydana gelen yanginlarda ve petrol ile gaz boru hatlarinda ortaya çikmasi muhtemel yanginlarda kullanilmak üzere gelistirildi. TÜBITAK tarafindan projemiz ödüllendirildi. 2019 yilindan itibaren projenin itibaren projenin üzerinde çalismaya devam ettik. Projeyle ilgili sayisal analizler, akis analizleri benzeri çalismalarimizi bitirip bunlari bilimsel yayin olarak yayinladik. Ayni zamanda çalismanin uluslararasi kongrelerde sunumlari yapildi” dedi.



“Ürün en mükemmel hale geldigi anda kullanima geçebilecek”

Projenin prototiplerinin üretim asamasina gelindigini ve projeye Japonya, Isviçre basta olmak üzere yurt disindan yogun ilgi oldugunu belirten Toptas, “Bu tür yanginlarin küresel isinmaya bagli olarak çogalacagini öngörmüstük. Projede; kavramsal tasarimlarimiz bitti, sayisal analizlerimiz bitti ve artik proje özel veya devlet destegiyle prototiplerinin üretim asamasinda. Yani test prototipleri üretilip, kontrollü yanginlar çikarilacak ve bu yanginlara bu prototipler atilarak bize geri dönüs saglanacak. Gelistirilmesi gereken bir sey varsa biz üzerine tekrar ekleyecegiz. Ürün en mükemmel hale geldigi anda kullanima geçebilecek. Projeye devlet kurumlarinin ve özel firmalari çok yogun bir ilgisi var. Ayni zamanda yurt disindan da telefonlar aliyoruz. Japonya’dan, Isviçre’den bu ürünle ilgili ve gelistirilmesiyle ilgili. Bazi teklifler oluyor. 2 yil bu tür projeler için çok kisa bir zaman. Biz bu zaman araliginda elimizden geleni yaptik. Bu noktaya kadar getirdik. Bundan sonrasi özel sektör ve devletin elinde” ifadelerini kullandi.

450 derece sicakliktaki yangin 10 saniyede kontrol altina alinacak

Yangin söndürme bombasinin içerisinde yer alan bor mineralli özel malzemeyle 450 derece sicakliga ulasan yanginlarin 10 saniye gibi kisa bir sürede kontrol altina alinacagini belirten Toptas, “Mevcut yanginlara uçaklar, helikopterler tasima suyla bir takim kimyasali yanginlarin üzerine birakmaya çalisiyor. Hava direnci ve isinan hava akimiyla bu malzemeler dogru miktarda dogru yere düsmüyor. Ayni zamanda bunlarin söndürücü özelligi oluyor ama sogutucu özelligi olmuyor. Simdi bu bombanin içerisin de bor minerali oldukça kiymetli ve yerli bir firma tarafindan üretilen özel bir malzeme mevcut. Bu malzeme 400-450 derece sicakliklara ulasan yanginlari 10 saniye gibi bir kisa zaman araliginda oda sicakligina düsürme potansiyeline sahip. Ayni zamanda bunlar söndürücü malzemeyi paket halde yanginin oldugu merkeze gönderme özelligine sahip” dedi.

Sosyal medya üzerinde projeyle ilgili yapilan provokasyonlara tepki gösteren Toptas, yangin söndürme bombasinin ülkemizde gelistirilmeye devam ettigini vurgulayarak, “Projenin satildigi ile ilgili söylentiler var. Proje ülkemize ait, gelistirilmeye devam ediyor. Bizim ismimizle sahte sosyal medya hesaplari olusturulmus ve bombayla ilgili sorulan sorulara biz cevap veriyormusuz gibi cevaplar veriliyor. Projenin ise yaramadigini gördügümüz gibi seyler yaziliyor bunlarin hiçbiri dogru degil. Çalismalarimiza devam ediyoruz. Halkimiz bu projeden ümidini kesmesin biz çalismalarimizi devam ettiriyoruz, bu mühimmat öyle yada böyle hayata geçecek. Test ve sertifikasyon süreci biraz uzun sürüyor olabilir, sürecektir de ama biz burada olmasi gereken bir is plani konusunda yanlis bir sey yapmadan sonlandirmaya çalisiyoruz. Bu ürünle ilgili firmalarla görüsmelerimiz devam ediyor insallah yakin bir zamanda seri üretimini de göreceksiniz. Dünyada buna benzer bir ürünün kullanimi yok” seklinde konustu.



“Proje imalat asamasina girmis bulunmaktadir”

Inönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde ögretim üyesi olarak görev yapan ve projede danismanlik görevini yürüten Prof. Dr. Mehmet Yilmaz, yangin söndürme bombasinin prototiplerinin üretilmesi asamasina gelindigini belirterek, “Yangin söndürme bombasi diger bir adiyla akilli yangin söndürme mühimmati olarak gelistirdigimiz bu projeyi 2019 yilinda Murat Toptas ile birlikte gelistirdik. TÜBITAK üniversiteler arasi ögrenci yarismasinda Türkiye 2’ncisi oldu. O asamadan itibaren teknik olarak çesitli arastirmalarimizi yaptik. Suanda bu yangin söndürme bombasi orman yanginlari ve meskun mahal disindaki yanginlar için gelistirilmis ve prototip üretilmeye asamasina gelmis bulunmaktadir. Küresel isinmanin dünya çapinda yangin sayisinin aldigi bir ortamda, maalesef ülkemizi de son bir haftadir çok sayida yangin meydana gelmektedir. Bu projenin önemini ortaya koymakta. Bu asamada proje imalat asamasina girmis bulunmaktadir” seklinde konustu.

Kaynak: İHA