Sivi Tüketiminin Önemi
SANKO Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmani Gamze Ganime Mumcu, bir seyler içmek için susama mekanizmasina güvenilemeyecegini belirterek, “Susama hissi olusana kadar bir miktar sivi kaybina ugramis olabiliriz. Gün boyunca sivi takviyesi yapmak sivi kaybinin önüne geçecektir” dedi.
Su tüketiminin agiz, burun ve göz dokularini nemlendirdigini, akcigerdeki havanin, vücuttaki su yardimiyla nemlendigini, bunun da solunuma yardimci olacagini kaydeden Mumcu, su tüketiminin önemini söyle siraladi;
“Su, vücut isisinin dengede tutulmasini saglamaktadir. Günlük yeterli miktarda su tüketimi, metabolizmayi hizlandirmaktadir. Besinlerin sindirilmesinde ve enerjiye dönüstürülmesinde su önemli bir yere sahiptir. Su, atik ve toksik maddelerin vücuttan atilmasina yardimci olmaktadir. Kan hacmi ve basinci, su ile dengelenmektedir. Kanin vücuttaki akiskanligini su saglamaktadir. Su, oksijen ve besin ögelerini hücrelere tasiyarak, hücrelerin fonksiyonlarini saglikli sekilde gerçeklestirebilmeleri için gerekli olan kati maddelerin çözünmesini saglamaktadir. Kaslarin dengesi ve eklemlerin kayganligi su ile saglanmaktadir. Vücutta olusan ödemlerin atilmasinda su önemli bir rol oynamaktadir.”
Su eklikligi
Mumcu, hafif, orta ve ileri derece su eksikligi bulgularini ise söyle özetledi:
“Hafif ve orta derece su eksikligi bulgulari; agiz ve mukozada kuruluk, ates, idrar çikisinin azalmasi, kas güçsüzlügü, bas agrisi ya da bazi durumlarda bas dönmesi, kisa ve uzun süreli hafizada zayiflik, algilarin zayiflamasi, uyku hali, hafif sersemlik ve yorgunluk, aritmetik (analitik düsünme) yetenegin zayiflamasi durumu, tasikardi, ortostatik hipotansiyon ve göz yasinda azalmadir. Ileri derecede su eksikligine yönelik bulgular ise asiri susama, agiz, cilt ve mukozada asiri kuruma, hipertermi, terlemenin azalmasi, hipotansiyon, koyu sari ya da kehribar rengi idrar gelmesi, idrarin az gelmesi ya da hiç olmamasi, göz kürelerinde çökme meydana gelmesi, bilinç kaybi ve sinirlilik durumudur.”
Sivi kaybiyla ilgili bazi gruplarin oldugunu, genel anlamda çocuk ve yaslilarin dikkat etmesi gerektiginin altini çizen Mumcu, çocuklarin ne kadar ve ne siklikta sivi tükettigine dikkat etmenin büyük önem tasidigini vurguladi.
Çocuklarin susama duyularinin, yetiskinlerde oldugu kadar iyi gelismedigini ve fiziksel olarak aktif olduklarindan sivi dengesini korumak için çocuklara düzenli olarak su ile sicak ve soguk içecekler vermek gerektigini anlatan Mumcu, “Tipki yetiskinler gibi çocuklarin da yaz aylarinda sivi tüketimine daha çok dikkat edilmelidir” uyarisini yapti. Yaslandikça susama mekanizmalarinda duyarliligin yasa bagli olarak azaldigini animsatan Mumcu, “Bu duruma bir de çogu yaslinin fiziksel olarak genelde yorucu buldugu düzenli tuvalete gitme durumundan kaçinmak için sivi alimini özellikle kisitladigini eklersek, artan sivi kaybi riski ortaya çikar. Yaslilarin, gün içinde suya ek olarak düzenli bir sekilde sevdikleri meyve sulari, çay, kahve, sicak çikolata ile çorba tüketmeleri önerilir” diye konustu.
Sivi ihtiyacini en iyi karsilayan besinin su oldugunu ve bu nedenle sivi ihtiyacini karsilamak için günde en az 2 litre su tüketilmesi gerektigine vurgu yapan Mumcu, sivi alimini artirmaya yönelik yöntemlerle ilgili su bilgileri paylasti:
“Sabah aç karnina tüketilen 1 bardak su, güne dinç baslamaya yardimci olur.
Yemeklerden yaklasik 10 dakika kadar önce içilen su, tokluk hissi verdiginden, daha küçük porsiyonlarla tok kalmaya yardimci olacaktir.
Ögün aralarinda içilen su, metabolizmaya daha kolay karisir ve bagirsaklarin daha düzenli çalismasini saglar.
Sivi ihtiyacini karsiladigi düsünülen çay, kahve, kola gibi kafeinli içecekler diüretik olma özelligi tasimaktadir. Yani vücudumuzdan suyun daha kolay atilmasina neden oluyor ve sivi kaybini hizlandiriyor. Bu nedenle bunlarin yerine soguk olarak tüketilebilecek meyve çaylarini tercih edilmelidir.
Kafein alimini azaltmak vücuttaki suyun tutulmasini sagliyor. Kafeini tamamen birakamayanlarin her 2 bardak kafeinli içecek tüketimi sonrasinda mutlaka bir bardak su içmesi gerekiyor.
Suyun içerisine eklenen nane, tarçin, karanfil gibi aromali bitkiler veya meyve parçaciklari ile su içmeyi daha keyifli ve kolay hale getirir ve faydasini artirir.
Ayran, sivi kaybi ile kaybedilen minerallerin de yerine koyulmasini kolaylastirir.
Yaz meyvelerinin sivi içerigi yüksek oldugundan ögün aralarinda taze meyvelerden hazirlanmis içecekleri tercih etmek önemli. Kilosuna dikkat edenlerin taze meyve sulari yerine meyve tüketmesi sivi alimini artirir ve tokluk hissi saglar.
Su içmeyi hatirlamak için animsaticilar kullanmak fayda saglamaktadir. Örnegin; buzdolabina, çalisma masasina ya da telefona küçük notlar koymak, hatirlamayi kolaylastirdigi için susamadan su içme oranini artirmaktadir.”