Sanayi, Is Gücünde Lokomotif Oldu
AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi: 'Haziran itibariyla son 12 aylik ortalamasi 167 bin artis olan istihdamla birlikte istihdam piyasasinin hizmetler hariç Kovid19 salginin etkilerini geride biraktigini yansitti' Tera Yatirim Basekonomisti Enver Erkan: 'Özellikle Kovid19 salgini döneminde önemi daha da artan ve fiilen is basinda olmayanlari da kapsayan genis tanimli issizlikteki gelismeler ekonomide toparlanmanin bir yansimasi seklinde okunabilir'.
MURAT ASLAN - Analistler, haziran ayinda issizlik oraninin 2,5 puan düsüsle yüzde 10,6'ya gerilemesinde, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgini nedeniyle sanayi tarafinda kaybedilen istihdamdan fazlasinin yerine konulmasinin önemli rol oynadigini belirtti.
Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) haziran ayina iliskin issizlik verilerini açikladi. Buna göre, Türkiye'de issizlik haziranda yüzde 13,1'den yüzde 10,6'ya geriledi. Ayni dönemde issiz sayisi 823 bin kisi azalirken, tarim disi istihdam da 2,7 puan düsüsle yüzde 12,3'e indi.
Buna karsin, is gücüne katilim orani 0,5 puan azalisla yüzde 50,2'ye gerilerken, istihdam orani 0,9 puan artisla yüzde 44,9'a yükseldi.
Analistler, issizlik verilerinin alt kalemleri incelendiginde özellikle sanayi ve insaat tarafinin istihdama katkisinin issizlikteki gerilemede önemli rol oynadigini aktardi.
- "Genis tanimli issizlik oranlarinda da belirgin iyilesmeler gözlendi"
AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, konuya iliskin degerlendirmesinde, Kovid-19 salgininin ilk dalgasi sirasindaki istihdam kaybinin tamamindan fazlasinin sanayi ve insaat sektörleri sayesinde geri kazanildigini söyledi.
Haziran'da issizlik oraninin belirgin sekilde geriledigine dikkati çeken Bürümcekçi, "Tarim disi istihdam, Kasim 2019 ve Mayis 2020 döneminde 2 milyon 168 bin ile rekor düzeyde gerilerken, o günden bugüne ise toplam 2 milyon 665 bin artis kaydedilerek bu kaybin tamamindan fazlasi geri kazanildi." ifadelerini kullandi.
Bürümcekçi, sektörel bazda sanayi sektörünün o dönemdeki 586 bin kayba karsilik 978 bin yeni istihdam gerçeklestirdigini, insaat sektörünün de 57 binlik sinirli istihdam kaybini 384 bin artisla fazlasiyla yerine koydugunu dile getirdi.
Hizmetler sektörünün ise 1 milyon 525 bin olan kaybinin 1 milyon 303 bin ile ancak yüzde 85'ini yerine koyabildigini belirten Bürümcekçi, sunlari kaydetti:
"Bilindigi gibi, Türkiye ekonomisi büyümenin güçlü dönemlerinde aylik ortalama 100 bin kisilik istihdam (mevsim ve takvim etkisinden arindirilmis) yaratirken, aktivitedeki yavaslama dönemlerinde ise bu 20-30 bin civarina gerilemekte, resesyonlarda ise hafif negatife dönmektedir. Kovid-19'un ilk dalgasi sirasinda nisanda bu deger 200 bin ortalama azalisa kadar yükselmisti. Haziran itibariyla son 12 aylik ortalamasi ise 167 bin artis olan istihdamla birlikte istihdam piyasasinin hizmetler hariç Kovid-19 salginin etkilerini geride biraktigini yansitmistir."
Haluk Bürümcekçi, genis tanimli issizlik oranlarinda da belirgin iyilesmeler gözlendigini belirterek, TÜIK'in bu yildan itibaren genis tanimli issizlik oranlarini da hesaplamaya ve yayimlamaya basladigini animsatti.
Buna göre, zamana bagli eksik istihdam, potansiyel isgücü ve issizlerden olusan atil is gücü oraninin haziranda bir önceki aya göre 4,7 puan azalarak yüzde 22,4 oldugunu ifade eden Bürümcekçi, su degerlendirmelerde bulundu:
"Zamana bagli eksik istihdam ve issizlerin bütünlesik orani da yüzde 14,6'ya ve potansiyel is gücü ve issizlerin bütünlesik orani yüzde 18,8'e geriledi. Söz konusu göstergeler arasinda, ABD'de genis tanimli oran olarak takip edilen U6 göstergesine (issizler yaninda is bulma ümidini kaybeden issizleri, is aramayan ancak çalismaya hazir olan issizleri, mevsimlik ve zamana bagli eksik çalisanlari kapsayan alternatif issizlik tanimi) en benzer olan Atil Is gücü Orani'nin öne çiktigi söylenebilir. Söz konusu gösterge oran olarak Mayis 2020’de yüzde 29,4 ile açik ara tarihi zirvesini görürken, yüksek milli gelir büyümesi ve kisitlamalarin kaldirilmasi ile son durumda yüzde 22,4 ile Subat 2020’den beri en düsük seviyesine inmistir. Haziran ayinda, issiz sayisi 3,4 milyon görünürken, eksik istihdamda olanlarin 1,27 milyon, potansiyel is gücünde olanlarin 3,22 milyon oldugunu hesapliyoruz. Bunlarin toplami olan atil is gücündeki kisi sayisi da 7,9 milyon olarak hesaplaniyor."
Kovid-19 salgini nedeniyle uygulamada olan istihdam desteklerinin kaldirilmasinin olasi etkilerinin gelecek aydan itibaren gözlenecegini aktaran Bürümcekçi, "Son veri, istihdamda artis egiliminin sanayi ve hizmetler istihdaminda gözlenen belirgin artis ile güçlendigine isaret ederken, is gücüne katilim oraninda da düsüsün devam etmesi bu gelismenin issizlik oranina daha belirgin yansimasini getirmistir." ifadelerini kullandi.
- "Haziran'daki toparlanma beklentilerden iyi gerçeklesti"
Tera Yatirim Basekonomisti Enver Erkan da, manset bazda düzeltilmis issizlik oranindaki gelismelerin oldukça iyi göründügünü, sektörel bazda bakildiginda da insaat haricinde hemen hemen bütün sektörlerde güçlü artis gözlendigini bildirdi.
Haziran’daki istihdam artisinin hem 2021'in ilk çeyregindeki güçlü büyüme görüntüsünü, hem de mayistaki kapanmalarin ardindan gelen geri dönüs etkisini yansittigini vurgulayan Erkan, "Bununla beraber, haziranda istihdam artisi ile isgücüne katilim oraninda düsüs ayni anda gerçeklesmis görünüyor. Istihdam artisi, haziranda kapanma akabinde faaliyet artisi ile açiklanabilir bir durum. Ancak büyüklük açisindan olusan bu etki, haziranda sona eren fesih yasaginin kalkmasindan sonra temmuzda istihdam artisi etkisini sinirlayabilir."
Erkan, issizligin genis tanimli göstergelerinde de, belirli oranda iyilesme oldugunu kaydederek, "Özellikle Kovid-19 salgini döneminde önemi daha da artan ve fiilen is basinda olmayanlari da kapsayan genis tanimli issizlikteki gelismeler ekonomide toparlanmanin bir yansimasi seklinde okunabilir." dedi.
Ancak, fesih yasaginin kalkmasi ve issizlik tesviklerinin kullanilmamasindan kaynakli is gücünde olusacak hareketlenmeleri de hesaba katmak gerektigine dikkati çeken Erkan, "Mayis ve haziran arasindaki dalgalanmayi da kapanma ve açilma etkisine baglamak yanlis olmaz, haziran toparlanmasi ve geri dönüsü beklenen dogrultuda olmakla beraber, beklentiden daha hizli gerçeklesti." degerlendirmelerinde bulundu.
Kaynak: AA
Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) haziran ayina iliskin issizlik verilerini açikladi. Buna göre, Türkiye'de issizlik haziranda yüzde 13,1'den yüzde 10,6'ya geriledi. Ayni dönemde issiz sayisi 823 bin kisi azalirken, tarim disi istihdam da 2,7 puan düsüsle yüzde 12,3'e indi.
Buna karsin, is gücüne katilim orani 0,5 puan azalisla yüzde 50,2'ye gerilerken, istihdam orani 0,9 puan artisla yüzde 44,9'a yükseldi.
Analistler, issizlik verilerinin alt kalemleri incelendiginde özellikle sanayi ve insaat tarafinin istihdama katkisinin issizlikteki gerilemede önemli rol oynadigini aktardi.
- "Genis tanimli issizlik oranlarinda da belirgin iyilesmeler gözlendi"
AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, konuya iliskin degerlendirmesinde, Kovid-19 salgininin ilk dalgasi sirasindaki istihdam kaybinin tamamindan fazlasinin sanayi ve insaat sektörleri sayesinde geri kazanildigini söyledi.
Haziran'da issizlik oraninin belirgin sekilde geriledigine dikkati çeken Bürümcekçi, "Tarim disi istihdam, Kasim 2019 ve Mayis 2020 döneminde 2 milyon 168 bin ile rekor düzeyde gerilerken, o günden bugüne ise toplam 2 milyon 665 bin artis kaydedilerek bu kaybin tamamindan fazlasi geri kazanildi." ifadelerini kullandi.
Bürümcekçi, sektörel bazda sanayi sektörünün o dönemdeki 586 bin kayba karsilik 978 bin yeni istihdam gerçeklestirdigini, insaat sektörünün de 57 binlik sinirli istihdam kaybini 384 bin artisla fazlasiyla yerine koydugunu dile getirdi.
Hizmetler sektörünün ise 1 milyon 525 bin olan kaybinin 1 milyon 303 bin ile ancak yüzde 85'ini yerine koyabildigini belirten Bürümcekçi, sunlari kaydetti:
"Bilindigi gibi, Türkiye ekonomisi büyümenin güçlü dönemlerinde aylik ortalama 100 bin kisilik istihdam (mevsim ve takvim etkisinden arindirilmis) yaratirken, aktivitedeki yavaslama dönemlerinde ise bu 20-30 bin civarina gerilemekte, resesyonlarda ise hafif negatife dönmektedir. Kovid-19'un ilk dalgasi sirasinda nisanda bu deger 200 bin ortalama azalisa kadar yükselmisti. Haziran itibariyla son 12 aylik ortalamasi ise 167 bin artis olan istihdamla birlikte istihdam piyasasinin hizmetler hariç Kovid-19 salginin etkilerini geride biraktigini yansitmistir."
Haluk Bürümcekçi, genis tanimli issizlik oranlarinda da belirgin iyilesmeler gözlendigini belirterek, TÜIK'in bu yildan itibaren genis tanimli issizlik oranlarini da hesaplamaya ve yayimlamaya basladigini animsatti.
Buna göre, zamana bagli eksik istihdam, potansiyel isgücü ve issizlerden olusan atil is gücü oraninin haziranda bir önceki aya göre 4,7 puan azalarak yüzde 22,4 oldugunu ifade eden Bürümcekçi, su degerlendirmelerde bulundu:
"Zamana bagli eksik istihdam ve issizlerin bütünlesik orani da yüzde 14,6'ya ve potansiyel is gücü ve issizlerin bütünlesik orani yüzde 18,8'e geriledi. Söz konusu göstergeler arasinda, ABD'de genis tanimli oran olarak takip edilen U6 göstergesine (issizler yaninda is bulma ümidini kaybeden issizleri, is aramayan ancak çalismaya hazir olan issizleri, mevsimlik ve zamana bagli eksik çalisanlari kapsayan alternatif issizlik tanimi) en benzer olan Atil Is gücü Orani'nin öne çiktigi söylenebilir. Söz konusu gösterge oran olarak Mayis 2020’de yüzde 29,4 ile açik ara tarihi zirvesini görürken, yüksek milli gelir büyümesi ve kisitlamalarin kaldirilmasi ile son durumda yüzde 22,4 ile Subat 2020’den beri en düsük seviyesine inmistir. Haziran ayinda, issiz sayisi 3,4 milyon görünürken, eksik istihdamda olanlarin 1,27 milyon, potansiyel is gücünde olanlarin 3,22 milyon oldugunu hesapliyoruz. Bunlarin toplami olan atil is gücündeki kisi sayisi da 7,9 milyon olarak hesaplaniyor."
Kovid-19 salgini nedeniyle uygulamada olan istihdam desteklerinin kaldirilmasinin olasi etkilerinin gelecek aydan itibaren gözlenecegini aktaran Bürümcekçi, "Son veri, istihdamda artis egiliminin sanayi ve hizmetler istihdaminda gözlenen belirgin artis ile güçlendigine isaret ederken, is gücüne katilim oraninda da düsüsün devam etmesi bu gelismenin issizlik oranina daha belirgin yansimasini getirmistir." ifadelerini kullandi.
- "Haziran'daki toparlanma beklentilerden iyi gerçeklesti"
Tera Yatirim Basekonomisti Enver Erkan da, manset bazda düzeltilmis issizlik oranindaki gelismelerin oldukça iyi göründügünü, sektörel bazda bakildiginda da insaat haricinde hemen hemen bütün sektörlerde güçlü artis gözlendigini bildirdi.
Haziran’daki istihdam artisinin hem 2021'in ilk çeyregindeki güçlü büyüme görüntüsünü, hem de mayistaki kapanmalarin ardindan gelen geri dönüs etkisini yansittigini vurgulayan Erkan, "Bununla beraber, haziranda istihdam artisi ile isgücüne katilim oraninda düsüs ayni anda gerçeklesmis görünüyor. Istihdam artisi, haziranda kapanma akabinde faaliyet artisi ile açiklanabilir bir durum. Ancak büyüklük açisindan olusan bu etki, haziranda sona eren fesih yasaginin kalkmasindan sonra temmuzda istihdam artisi etkisini sinirlayabilir."
Erkan, issizligin genis tanimli göstergelerinde de, belirli oranda iyilesme oldugunu kaydederek, "Özellikle Kovid-19 salgini döneminde önemi daha da artan ve fiilen is basinda olmayanlari da kapsayan genis tanimli issizlikteki gelismeler ekonomide toparlanmanin bir yansimasi seklinde okunabilir." dedi.
Ancak, fesih yasaginin kalkmasi ve issizlik tesviklerinin kullanilmamasindan kaynakli is gücünde olusacak hareketlenmeleri de hesaba katmak gerektigine dikkati çeken Erkan, "Mayis ve haziran arasindaki dalgalanmayi da kapanma ve açilma etkisine baglamak yanlis olmaz, haziran toparlanmasi ve geri dönüsü beklenen dogrultuda olmakla beraber, beklentiden daha hizli gerçeklesti." degerlendirmelerinde bulundu.