Kaybolan Plaj Yeniden Ortaya Çikti

Özellikle Ayasofya-Besirli arasindaki ’Uzunkum’ olarak anilan sahil seridi bugünlerde sehrin en gözde olurken, 40-50 yil aradan sonra ortaya çikan kumsal görüntüsü görenleri sasirtti.

Konuyla ilgili degerlendirmelerde bulunan Trabzon Dogal ve Tarihi Degerleri Koruma Dernegi Baskani Doç. Dr. Coskun Erüz, 40-50 yilin ardindan ortaya çikan görüntünün dogal bir kumsal degil yapay bir kumsal oldugunu belirterek” Tabi ki orijinal doga, orijinal kiyi degil ama bu bize, Trabzon kiyilarinin 40-50 yil önce nasil bir sahil oldugunu gösteren güzel bir örnek” dedi.

Su anda Ayasofya sahilinde plaj olustugunu kaydeden Erüz, “Buraya nostalji denmesi gerçekten aci bir durum ancak Trabzon 1970-1975’lere kadar sehrin batisindan dogusuna kadar Ganita haricindeki tüm kiyilari yaklasik 3-4 kilometre boyunca kumsallardan olusuyordu. Trabzon sahili komple dogal plajlardan olusan denizle bire bir bulusan antik bir sehir idi. Burasinin sahili, geçmiste denizin dalgalari Ayasofya Camisi‘nin bulundugu blok kayaligin dibine kadar vuruyordu. Su anda Trabzon’daki sahil minimum 50, maksimum 500 metre dogal kiyi çizgisinden yani kiyinin dogal halinden denizden dogru ötelenerek dolgu yapildi. Trabzon su an dogal kiyilarinin en az 50 ila 500 metre daha açiginda deniz tarafina dogru ötelenmis oldu. Dolayisiyla Trabzon’un sehir kiyilarinda her hangi bir dogal plajdan bahsetmek söz konusu degil. Su anda Ayasofya sahilinde plaj olusumu var. Bu bir dogal kumsal degil, yapay bir kumsal. Dogal kumsalin olusmasi için cografyadaki dogal asinma yani dalga ve diger etkilerle asinma, derelerden, sellerle tasinma ve nihayetinde o malzemelerin kiyi boyunca akintilar ve dalgalarin tasinmasi neticesinde olusan kiyilara dogal kiyi diyoruz. Burada olusan kumsal ise esas kaynagi Akyazi dolgu alani yani su anki stadyumun ve hastanenin dolgu alani ve halen dolgusu devam eden Gülcemal dolgu sahasindaki denize dökülen malzemeler. Bu malzemelerin yüzde 10, eger kiyida ise 70-80’i, denize dogru dalga etkisiyle tasindigi için tasinan malzeme deniz tarafindan ince malzemesi kil olan malzeme deniz içine tasindi. Kaba olan kum ve çakil ise kiyilara tasinarak kiyi boyunca yayildi. Bu kumsal evet burada olustu, eger o dolgu devam ettigi sürece olusmaya devam edecek. Ancak dolgu bittikten sonra kumsal dalga etkisiyle çekilip doguya dogru sürüklenmeye devam edecek” diye konustu.



"Trabzon için bir firsat"

Bu olusumun Trabzon için bir firsat olduguna dikkat çeken Erüz, “Biz daha önce Gülcemal’in planlandigi dönemde, Deniz Bilimleri Fakültesi olarak sunu önermistik; Gülcemal’in belli bir kismini eger yapay kumsallarla denizin açik kismina, açik deniz tahkimati dedigimiz dalganin kiyiya erismeden açikta kirilarak kiyida dingin bir su kitlesi olusturabilirse bu kumsal kalici olur. Su anda aslinda doga kendisi yapay beslemenin plajini olusturmaya basladi.

Dolguyu yapanlar buna katki verirse deniz burada dogal bir plaj olusturacak. Bizim önerdigimiz plaj aslinda su anda Ayasofya ile Faroz arasinda dogal sekilde olusmaya basladi.

Eger belediyemiz açik deniz tahkimatini yapmak suretiyle burada kalici bir dogal bir plaj olusmasini saglayabilir. Aslinda bu Trabzon için bir firsat ve doganin bunu aslinda olabilecegini gösteren çok güzel bir gösterge. Çünkü kiyi boyu akintilar ve dalga enerjisiyle tasinan bu malzeme eger geriden gelen Gülcemal’e dökülen malzeme bittiginde buradaki malzeme tasinmaya devam edip doguya dogru gidecek ve burasi tekrar bosalacak. Siddetli bir firtina oldugu bir dönemde burada kumsal göremeyeceksiniz. Bu kumsalin burada kalmasini istiyorsak açik deniz tahkimatiyla birlikte burayi bir sekilde plaji koruyacak sistemleri olusturup Trabzon’a kalici bir plaj kazandirabiliriz. Bunu yaparken ayni zamanda kiyilardan desarj ettigimiz kanalizasyon sistemlerini de bir an önce aritma sistemine veya kolektör sistemine alarak bu bölgeden uzaklastirip sahildeki deniz suyunun da yüzülebilecek kalitede olmasina dönük çalismalari da yapmamiz gerekiyor” diye konustu.

Erüz, bunun örnek bir çalisma oldugunu kaydederek, “Bu örnek bir çalisma, doganin aslinda kendini yenilemesinin çok güzel bir göstergesi. Tabi ki orijinal doga, orijinal kiyi degil ama bu bize Trabzon kiyilarinin bir zamanlar 40-50 yil önce nasil bir kiyi oldugunu gösteren güzel bir örnek. Bu dogal bir sey degil, dökülen hafriyatin aslinda asindirilmasiyla olusan bir kumsal ama korursak kalici olabilir, korumazsak yok olabilecek bir plaj” ifadelerini kullandi.