Çocuklarda 'Gece Yatak Islatma'ya Dikkat
Çocuklarda enürezis nokturna (gece yatak islatma) hakkinda önemli bilgiler veren Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk Nefroloji Uzmani Prof. Dr. Salih Kavukçu, çocuklarda 5 yasindan sonra gece yatak islatma sorununun ihmal edilmemesi ve mutlaka bir hekime basvurulmasi gerektigini belirtti. Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk Nefroloji Uzmani Prof. Dr. Salih Kavukçu, gece yatak islatma olarak bilinen enürezis nokturna ile ilgili önemli bilgiler paylasti. 5 yasini doldurmus çocuklarin uyurken haftada ikiden fazla altlarini islatma durumunun enürezis nokturna oldugunu kaydeden Prof. Dr. Salih Kavukçu, “5 yasindaki çocuklar yaklasik yüzde 20 oraninda, 10 yasindaki çocuklar yüzde 7 oraninda, 15 yasindaki çocuklar ise yüzde 1 oraninda gece altini islatabilirler” bilgisini verdi. Kavukçu, 5 yasindan sonra gece yatak islatma sorununun ihmal edilmemesi ve mutlaka bir hekime basvurulmasi gerektigini vurguladi.

“5 yasindan sonra çocugun idrar kaçirmamasi gerekir”
5 yasina kadar gece yatak islatmanin normal oldugunu söyleyen Prof. Dr. Kavukçu, “Çocuklar önce gece daha sonra gündüz diskisi geldiginde haber eder. Ardindan gündüz idrari geldigi zaman haber eder. En son da gece idrari geldigi zaman haber eder. Son asama, 5 yasindan sonra dogal olarak baslar. Yani gelisimsel bir süreçtir. 5 yasindan sonra çocugun idrar kaçirmamasi gerekir. 5 yasindan sonra çocuk idrar kaçiriyorsa muhakkak hekime gidilmelidir. Gece yatak islatma, hekim tarafindan iki sekilde degerlendirilir. Bu durum, altta yatan idrar yolu enfeksiyonu, seker hastaligi, hormonal bir bozukluk gibi önemli bir hastalik isareti olabilir veya dogrudan dogruya gelisimsel süreçle ilgili olabilir. Hekimler, bunun bu bir ciddi hastalik mi yoksa gelisimsel süreçten kaynakli olup olmadigini ayirt edecektir” dedi.
“Pek çok nedene bagli olabilir”
Psikolojik durumun nadiren enürezis nokturnaya neden olabildigini ifade eden Prof. Dr. Salih Kavukçu, “Çocuklarin 3 yaslarina dogru idrar yapma egitimini almasi lazim. Bu terbiye geciktiyse çocuk gece idrarini kaçirabilir. Anne çok kuruntulu ve titiz davraniyorsa bu da bir neden olabilir ya da annenin çok erken yasta çocuga tuvalet terbiyesi vermis olmasi da bir neden olabilir. Bunlari yorumlarken, ‘bu tamamen psikolojiktir’ demek dogru olmaz. Çocugun mesane hacmi küçük olabilir, gece idrar miktari yüksek olabilir, çocugun uykusu çok derin oldugu için gece yatak islatiyor olabilir. Uykuda apne, nefesin durmasi, geniz etinin iri olmasi da gece altini islatma nedeni olabilir” sözlerine yer verdi.
Ikincil altina islatma hakkinda da bilgi veren Kavukçu, sunlari söyledi: “5 yasindan sonra çocuk, 6 ay kuru kalip ondan sonra aniden geceleri altini islatmaya basladiysa bunu ‘ikincil altina islatma’ diye yorumluyoruz. Burada, yeni bir hastalik mi var yoksa çocukta bir psikolojik travma mi var, onu ayirt etmek gerekiyor. Örnegin yeni bir idrar yolu enfeksiyonu ortaya çikmis olabilir. Anne, baba ölümü, baska bir sehre tayin olma, ögretmen degisimi, cinsel istismar durumlari da çocuklarda ikincil altini islatma nedeni olarak karsimiza çikabilir. Eger çocuk kabizsa mesane hacmi azalacagindan, idrar kaçirma ile de karsilasabilir. Kabizlik muhakkak giderilmelidir.”
Tedavisi mümkün
Altta yatan nedenler ayiklandiktan sonra çocugun uygun sekilde tedavi edilmesi ve ona karsi özgüveni artirici yaklasimlarda bulunulmasi gerektigini belirten Kavukçu, “Çocuk ve ebeveyn kesinlikle suçlanmamalidir. Çocugu ikna edici bir yaklasim sergilenmelidir. ‘Birlikte bu sorunu çözecegiz. Merak etme, halledecegiz’ gibi basit güven aktarici yaklasimlarda bulunulmali. Anne, baba ve çocugun hekime güvenmesi ve inanmasi gerekir. Sadece bununla bile basari saglanabilir. Özellikle mesane hacmi küçük olan çocuklarda alarm cihazi tedavisi uygulandigini, bir baska yöntemin ise ilaç tedavileri oldugunu söyleyen Kavukçu, ilaç tedavisinin de basariyla sonuçlandigini ve ilacin ciddi bir yan etkisinin bulunmadigini dile getirdi. Prof. Dr. Kavukçu, çocuklarin aksam yemeklerini yedikten yatincaya kadarki sürede fazla sivi almamasi ve yatmadan önce mutlaka idrarlarini yapmalari gerektigini sözlerine ekledi.
“Bez baglamayin, cezalandirmayin”
Ailelere bazi uyarilarda bulunan Çocuk Nefroloji Uzmani Prof. Dr. Salih Kavukçu, söyle konustu: “Çocuk altina kaçiriyor, yataklar kirleniyor diye çocugun altina bez baglanmasi kesinlikle dogru degildir. Çocugun yasina göre davranilmasi gerekmektedir. Çocuk cezalandirilmaz, azarlanmaz, asagilanmaz. Gece yatak islatmadigi zaman ise çocuk onore edilir. Böylece çocuk özendirilir. Gece alt islatma sorununu çocuklar saklamak ister. Öyle hastalarim oldu ki, ‘Sikayetiniz nedir?’ dedigim zaman annesi ‘Oglum 9 yasinda ve altina kaçiriyor’ dediginde, çocuk ‘Hayir anne. Ben altima kaçirmiyorum terliyorum’ diye onu kamufle etmeye çalisiyor. Çünkü utaniyor.”
“Tedavi edilmezse psisik travma olabilir”
Prof. Dr. Salih Kavukçu, enürezis nokturna durumunda ailelerin; çocuk sagligi ve hastaliklari uzmanina, çocuk nefroloji uzmanina, çocuk üroloji uzmanina basvurabilecegini sözlerine ekleyerek “Bu durum tedavi edilmez ise çocukta bir psisik travma olabilir, çocugun benligi zedelenebilir. Bu durum muhakkak tedavi edilmelidir. Bir hekime giderek uygun bir tedavi yöntemi ile bu çocuklarin tedavi olmasi gerekmektedir” dedi.
Geçmis yillarda kendisine basvuran bir hastasiyla yasadigi olayi anlatan Kavukçu, “Liseyi yatili okulda okuyacak olan bir hastamda böyle bir sorun vardi. Yatakhanede arkadaslari dalga geçer diye çok korkuyordu. Verdigimiz tedavi ile sifaya ulasti ve hiç sorun yasamadan yatili olarak lise ögrenimini gördü” diye konustu.
