Müzik Terapisti Nasil Olunur
Anadolu Üniversitesi Saglik Bilimleri Fakültesi Dil ve Konusma Terapisi Bölümü’nde çalismalar yapan Prof. Dr. Sükrü Torun, müzikli terapinin nasil ve kimlere yapildigi hakkinda bilgiler verdi.
“Saglik Bakanligi onayli ilk müzik terapisi ünitesinin kurucusuyum”
Nöroloji Uzmani ve tam zamanli olarak Anadolu Üniversitesi Saglik Bilimleri Fakültesi Dil ve Konusma Terapisi Bölümü’nde çalismalar yapan Prof. Dr. Torun, Türkiye’de böyle bir disiplinin olusmasina vesile olan olmustur. Kisaca kendisinden bahseden Torun, “Türkiye’de yetkili bir sekilde müzik terapisi uygulayan ve Saglik Bakanligi tarafindan onayli ilk müzik terapisi ünitesinin kurucusuyum. YÖK’ün 11 Agustos 2021 tarihinde onayladigi, Anadolu Üniversitesi Saglik Bilimleri bünyesinde kurulan Türkiye’nin ilk Müzik Terapisi Yüksek Lisans Programi’ni yürütmekteyim. 2014’ten bu yana Türkiye Nöroloji Dernegi çatisi altindaki Nörorehabilitasyon, Demans-Davranis Nörolojisi, Yasam Kalitesi ve Nöromodülasyon çalisma gruplarinda ve 2017’den bu yana da Saglik Bakanligi Geleneksel, Tamamlayici ve Fonksiyonel Tip Bilim Komisyonu’nda çalismaktayim. Bilimsel arastirma ve uygulamalarimi son yillarda Alzheimer hastaligi, Parkinson hastaligi, Inme, Afazi, Multipl Skleroz gibi nörolojik hastaliklara ve Özgül Ögrenme Bozuklugu- Disleksi ve Otizm Spektrum Bozuklugu gibi nörogelisimsel bozukluklara yönelik olarak yapilandirdigim Nörokreatif Müzik Terapi yaklasimi üzerine yogunlasmis bulunuyorum” dedi.
“Insanlar, müzigin saglik üzerindeki olumlu etkilerini binlerce yil önce fark etmis”
Müzik terapisini, geçerli egitimleri tamamlamis ve yasal olarak yetkilendirilmis bir müzik terapisti tarafindan, bireyin ya da gruplarin saglik ihtiyaçlari dogrultusunda gerçeklestirebilecegi terapötik bir süreçtir diye tanimlayan Profesör Torun, “Müzik terapisi, çesitli hastalik ve bozukluklara bagli fiziksel, psikolojik, belissel ve sosyal sorunlari hafifleten; ilaveten rehabilitasyon süreçlerini desteklemek amaciyla kurulan yardimci bir saglik disiplinidir. Diger bilimsel terapi uygulamalarinda oldugu gibi, müzik terapisi uygulamalarinda da çesitli nedenlerle bozulmus, kaybedilmis veya yeterince gelismemis olan islev ve becerileri gelistirmeye veya yeniden kazandirmaya dönük çalismalar yapar. Aslinda insanlar, müzigin saglik üzerindeki olumlu etkilerini binlerce yil önce fark etmis ve tedavi yaklasimlari arasinda müzik kullanimina oldukça genis bir yer vermislerdir. Bu baglamda, Anadolu topraklarinda özellikle Selçuklu ve Osmanli dönemlerindeki saglik uygulamalari arasinda müzikle tedavinin kurumsallasarak, sifahanelerde yüzlerce yil boyunca kullanilmis olmasi da ayri bir deger tasimaktadir. Ancak, tüm saglik uygulamalarinda oldugu gibi müzikle tedavi uygulamalari da modern bilim çaginda geliserek degismis ve 1950’lerden itibaren Amerika Birlesik Devletleri’nden baslayarak zaman içinde bilimsel bir kimlik kazanarak bugünkü yapisina kavusmustur. Günümüzde gelismis birçok ülkenin üniversitesinde bilimsel müzik terapisi egitimi veren lisans ve lisansüstü programlar mevcuttur “diye beyan etti.
“Olaganüstü bir sekilde tüm problemleri ortadan kalkmasini beklemek yanlis bir tutumdur”
Müzikli terapinin, Türkiye tarihinde güçlü kültürel köklere sahip oldugunu ve 2021-22 Bahar Dönemi’nde YÖK tarafindan onaylanarak, Anadolu Üniversitesi Saglik Bilimleri Enstitüsü Müzik Terapisi Anabilim Dali bünyesinde Müzik Terapisi Tezsiz Yüksek Lisans Programi’nin ögrencilerine kapilarini açmak için gün saydigini söyleyen Prof. Dr. Torun ayrica müzikle terapinin uygulama biçiminden bahsetti. “Terapiden her yastan insana uygulanabilir fakat, olaganüstü bir sekilde tüm problemleri ortadan kalkmasini beklemek yanlis bir tutumdur. Müzik terapisi alan kisiler, aldiklari tibbi-cerrahi tedavileri ve diger rehabilitasyon uygulamalarini, sorumlu hekimlerin onayini almadan asla bir kenara birakmamalidir. Müzikli terapinin hastalara müzik dinletmek, birlikte hosça vakit geçirmek veya müzik egitimi vermek olmadigini hatirlatmak isterim. Terapinin en büyük avantaji, terapi sürecinde araç olarak kullandigi müzigin veya müzigi olusturan titresim, ses, melodi, ritim, tempo gibi bilesenlerin; hareket, duyu, algi, bellek, dikkat ve dil gibi bilissel becerilerle ilgili islemleri yürüten sistemler ile kolayca etkilesime girebilmesidir. Böylesine genis etkilesimler içeren bir araci, her bireyin ihtiyaci dogrultusunda bir planlama ile bilimsel, etik ve etkili bir baglamda kullanarak terapi sürecinin yürütülebilmesi, ancak disipline özgü müzik terapisi ve yöntemlerine hâkim olmakla mümkündür. Müzik terapisi uygulamalarinda; terapiye katilacak bireyin tibbi durumunu, sorunlarini, fiziksel, sosyal ve psikolojik durumlarini kavrayip; müzik begeni ve deneyimlerini ayrintili bir sekilde analiz ederek, terapi sonunda kanita dayali yöntemlerle degerlendirmek gibi gereklilikler vardir “mesajini verdi.
“Yetkili ve deneyimli bir terapist, en bastan önlemlerini almalidir”
Herhangi bir ilaç veya madde kullanilmadigini ve müzikli terapi sürecinde sagligi tehdit edebilecek önemli bir bulunmadigi söyleyen Torun, “Bazi özel durumlarda; örnegin isitme güçlügü çeken hastalarda, belirgin ruhsal bozuklugu veya madde bagimliligi olan bireylerde daha dikkatli olunmalidir. Özellikle uygulayicinin yeterince güven veren bir terapötik iliski kuramamasi durumunda, uygulamadan rahatsiz olma seklinde sorunlarla karsilasma ihtimali vardir. Böyle durumlarda, müzik terapistinin daha özenli ve dikkatli olmasi, tibbi tedavi süreçlerini yürüten ilgili hekim, psikolog ve diger saglik mensuplari ile yakin bir iletisim içinde bulunmasi gerekmektedir. Yetkili ve deneyimli bir terapist, istenmeyen durumlarin olusmasini engellemeli ve en bastan önlemlerini almalidir. Bu nedenle, müzik terapisi uygulamalari için gereken egitimleri alarak yetkilendirilmis olmayan kisilerce önerilecek uygulamalara ragbet edilmemelidir “diye belirtti.