ATB 2022 Bütçesi 11 Milyon TL
Antalya Ticaret Borsasi (ATB) Aralik ayi Meclis toplantisini çevrim içi gerçeklestirdi. ATB Meclis Baskani Erdogan Ekinci baskanliginda toplanan Meclis’te, Antalya Ticaret Borsasi Yönetim Kurulu Baskani Ali Çandir, tarima, ekonomiye iliskin degerlendirmelerde bulundu. Toplantida, Antalya Ticaret Borsasi’nin 2022 bütçesi 11 milyon TL olarak belirlendi.
“Antalya’da tarihi küçülme”
Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan açiklanan 2020 yili il bazinda gayrisafi yurtiçi hasilaya göre ülke ekonomisi yüzde 1.8, tarim sektörü yüzde 5.9 büyürken, hizmet sektörünün yüzde 5.9 küçüldügünü kaydeden Çandir, Antalya’nin ise tarihinde görülmemis resmi bir küçülme yasadigina dikkat çekti. Çandir, “TÜIK rakamlarina göre 2020 yilinda Antalya ekonomisi reel olarak yüzde 24.3, tarim sektörü yüzde 1.6 ve hizmet sektörü ise yüzde 42 küçülmüstür” dedi.
Antalya’nin kisi basi gelirde yüzde 32’lik küçülme ile tüm zamanlarin rekor daralmasini yasadigini vurgulayan Çandir, “Antalya’mizin daha önce hiç karsilasmadigi bir durumu gördük. 81 il içerisinde açik ara sonuncu duruma geriledik. Öyle ki bizden sonra gelen Mugla yüzde 8.3 küçülmüs” dedi.
Antalya’nin yasadigi zorluga ragmen gerekli destegi göremedigini söyleyen Çandir, “Biz bütün bu süre içerisinde ‘Türkiye bir zorlaniyorsa, kentimiz 5 zorlaniyor’ dedik. Ancak gerekli ilgi ve destegi göremedik. Ilan edilen resmi rakamlar bizi bir kez daha teyit etti. Rakamlar defalarca talepte bulundugumuz ‘ekonomik afet bölgesi’ ilan edilme durumunu Antalya’nin fazlasiyla hak ettiginin resmi teyidi olmustur” diye konustu.
2021 yili 3. çeyrek büyüme rakamlarina göre ülke ekonomisi yüzde 7.4, hizmet sektörü yüzde 20.7 büyürken tarimin yüzde 5.9 küçüldügüne dikkat çeken Çandir, Antalya ekonomisinin ortalama büyümeden daha düsük büyüme ve tarimda daha fazla küçülme ile karsi karsiya kaldigini kaydetti.
“Borçla büyüyoruz”
Antalya ekonomisinin uzun süredir krediyle büyüme egiliminde oldugunu belirten Baskan Ali Çandir, “Kullandigimiz kredilerdeki büyüme orani, ülkemiz ortalamasinin üzerinde oldugu sürece ortalamanin üzerinde büyüyoruz. Ödenen çek tutarlarindaki büyümede de Türkiye ortalamasi üzerinde kaldigimiz dönemlerde yine ortalamanin üzerinde büyüyoruz. 2021 yili ilk üç ayinda ortalama üstü kredi büyümesi saglamisken sonraki aylarda hem toplam ticari kredilerde hem de tarimsal kredi büyümelerinde ülke ortalamasinin altinda kaldik. Mesela 3. çeyrekte ticari kredilere baktigimizda kentimiz yüzde 8 büyürken ülkemiz yüzde 21 büyüdü. Ödenen çek tutarlarindaki büyümemiz de ancak ülke ortalamasi kadar oldu. Yani 2020 yili düsük baz etkisi bizi, beklentimiz kadar büyütemedi. 2021 yilinda ülke ortalama büyümesinin altinda bir büyüme, kentimizi beklemektedir” diye konustu.
“Ihracati tarim gögüsledi”
Kasim ayinda ülke ihracati yillik yüzde 33 artarken Antalya’nin ihracatinin yüzde 11 arttigini, 11 aylik ihracatin ülkede yüzde 33 artarken Antalya’da yüzde 28 arttigina dikkat çeken Çandir, ihracatin ülke ortalamasinin altinda kaldigini belirtti.
Tarim ihracatinda Antalya’nin yas meyve sebze ve süs bitkileri öncülügünde daha iyi bir performans gösterdigini kaydeden Çandir, Kasim ayinda yas meyve sebze ihracati ülke genelinde yillik yüzde 0.6 azalirken Antalya’nin yüzde 7.3 arttigina dikkat çekti. Süs bitkileri ihracati ülke genelinde yüzde 18.9 artarken, Antalya’da yüzde 33.3 arttigini belirten Çandir, “Ihracattaki bu gerçeklesmelerle Antalya’nin ihracatinda tarimin payi yüzde 55’i geçmistir” dedi.
“Desteklerden yeterince yararlanamiyoruz”
Tarimin 2021 yili içerisinde en büyük sorunlarindan birinin girdi maliyetlerindeki asiri yükselis oldugunu söyleyen Çandir, TÜIK verilerine göre geçtigimiz Mart ayindan itibaren tarimsal üretici fiyatlarindaki artislarin tarimsal girdi fiyatlarindaki artislarin altinda kaldigina dikkat çekti. 2021 yili tarim destekleri ile 2022 yili bütçesindeki tarim desteklerinden Antalya’nin yeterince yararlanamadigini belirten Baskan Çandir, “Antalya tarimi ortalamanin oldukça üzerinde tekniktir, karmasiktir ve özelliklidir. Ortalama için hazirlanan desteklerden yararlanma oranimiz dogal olarak son derece sinirlidir. Halbuki tarimsal istihdam, ticaret ve ihracat performansimiz ülke ortalamasinin üzerindedir ve kayit altindadir. Dolayisiyla kendi yapimiza uygun bir desteklemeyi hak ediyoruz” diye konustu.
“Dövizdeki asiri dalgalanma riskleri derinlestiriyor”
2022 yilinin genel olarak riskleri barindiran bir yil olacagini söyleyen Çandir, risklerin ortak çalismalarla ortadan kaldirilabilecegini kaydetti.
Maliyet yükünü fiyatlara yansitamama ve bazi girdilere erisimde yasanan zorluklarin 2022’nin en önemli riskleri olacagini ifade eden Çandir, uygun maliyetli finansmana erisimde ve isçilik maliyetlerinde zorlanacaklari bir yil olacagini dile getirdi. Döviz kurlarindaki asiri dalgalanmanin riskli alanlari büyüttügü ve derinlestirdigini söyleyen Çandir, “Bizler belirli ve ekonomik kosullara bagli olan bir egilimle degisen döviz fiyatlariyla is yapabilen insanlariz. Dövizdeki her türlü spekülatif ve manipülatif isler bizleri ve islerimizi felç etmektedir. Bir an önce istikrarli bir döviz fiyati rotasinin saglanmasi elzemdir” diye konustu.
“Komiteler rehberimiz”
Her ay düzenli olarak toplanan Meslek Komiteleri’nde tarim, ekonomi ve ülke gündeminde yer alan konularin görüsüldügünü belirten Çandir, komitelerin Borsa için rehber niteliginde oldugunu söyledi.
Çandir, komitelerde iklim degisikliginin tarimsal üretime ve ticarete etkileri, girdi maliyetlerinde görülen yüksek artislar, Rusya Federasyonu’nca uygulanmakta olan domates kotasi ve yasaklamalar, üretimi artan tropik ve subtropik meyve üretiminin beraberinde getirdigi su yetersizligi, kamunun yas sebze ticaretine girerek özel sektör ile rekabete girmesinin etkileri, döviz kurunda yasanan dalgalanmalar ve yüksek üretici enflasyonu, hava kargo tasima giderlerinin tarimsal ürünlerin ihracatinda yüksek maliyetli olmasi, ihracatta karsilasilan bürokratik problemler, tarimsal üretimde standardizasyon, Hazine arazilerine erisememe, kirdan kente göçün tarimsal üretim ve ticarete etkileri, tarim sektörüne özgü sosyal güvenlik sistemi ve Yesil Mutabakat konularinin öne çiktigini söyledi.
“2022 yilinda da sürdürülebilirlik temasi”
Bu yili sürdürülebilirlik yili ilan eden Borsa’nin iklim degisikligi ile yesil mutabakat konusuna özel olarak egildigini vurgulayan Çandir, Antalya Tarim Konseyi ile birlikte yil boyunca sürdürülebilirlik ana basliginda göç, süt üretimi ve kirsal mahalleler konularinda 3 panel, iklim degisikligi özelinde tarimsal ticaret, su yönetimi, teknoloji kullanimi ve karbon ayak izi konularinda 4 panel, yesil mutabakat özelinde bitki besleme, bitki koruma, tarimsal atik yönetimi, tarimsal biyolojik çesitlilik ve tarim topraklarinin sürdürülebilirligi konularinda ise 5 panel gerçeklestirdiklerini animsatti. Çandir, yesil mutabakat basta olmak üzere sürdürülebilirlik ana basligindaki etkinlikleri 2022’de de sürdüreceklerini bildirdi.
“Egitimlerde 500 bin kisiye ulasildi”
Antalya Il Tarim ve Orman Müdürlügü ile Borsa’nin imzaladigi protokol çerçevesinde bir yilda 100’ün üzerinde egitim düzenlediklerini, yurtdisindan da katilimin oldugu programlarda yaklasik 500 bin kisiye egitim verdiklerini kaydeden Çandir, “Sektörümüzü ilgilendiren tüm konularda paydaslarimizla birlikte toplantilar, çalistaylar, paneller ve egitimler düzenlemeye devam edecegiz” seklinde konustu.
“Berberoglu’nu andi”
Antalya Ticaret Borsasi’nda 1974-1981 yillari arasinda Yönetim Kurulu Baskan Vekilligi ve Yönetim Kurulu Üyeligi görevlerinde bulunan Ünsal Berberoglu’nun vefatindan duydugu üzüntüyü dile getiren Çandir, “Kiymetli büyügümüze Allah’tan rahmet; ailesine, sevenlerine ve camiamiza bas sagligi diliyorum. Mekani cennet olsun” dedi.
Çandir, yeni yilin mutlu, saglikli, bereketli ve basarili geçmesini diledi.
Yilin son Meclis toplantisinda Antalya Ticaret Borsasi’nin 2022 bütçesi 11 milyon TL olarak kabul edildi.