Haftanin Tarihine Bakis

Türkiye Otomobili Girisim Grubunun kisaltilmis adiyla sunulan TOGG'un Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan'in 27 Aralik 2019'da Gebze'de katildigi törende tanitilmasiyla Türkiye'nin 58 yillik yerli otomobil hayali gerçek oldu.

Cumhurbaskani Erdogan, teknik ve donanim özellikleriyle ilklere ve enlere imza atacak TOGG için "Üretime geçtikten 3 yil sonra, binek otomobillerde ülkemizde en yüksek yerlilikte üretilen tek marka yine Türkiye'nin otomobili olacak." ifadesini kullandi.

- Kibris Geçici Türk Yönetimi

Kibris Türkleri, 29 Aralik 1967'de, adada 1960 Anayasasi tam olarak isletilinceye kadar, Kibris Geçici Türk Yönetimi'ni kurdu.

Geçici Türk Yönetimi, bir süre sonra, "Kibris Türk Yönetimi"ne dönüstürüldü. Bu arada 1973 yilinda seçimler yapilarak yönetim yenilendi.

Cumhurbaskani Yardimciligini ve Türk Yönetimi Baskanligi'ni Rauf Denktas tek aday olarak üstlendi.

Bu yönetim biçimi, Otonom Türk Yönetiminin ilan edildigi 1974 yilina kadar sürdü. EOKA'ci Nikos Sampson darbesinden sonra, 20 Temmuz 1974'te Kibris Baris Harekati gerçeklestirildi. 15 Kasim 1983'te de Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti kuruldu.

- Millet Mektepleri kuruldu

Harf Devrimi'nin kök salmasini saglayacak "Millet Mektepleri", 1 Ocak 1929'da açildi. TBMM'de 1 Kasim 1928'de "Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkinda Kanun" kabul edildi.

Yeni harflerin ögrenilmesi için düsünülen yöntemlerin basinda, yurt düzeyinde "Millet Mektepleri" açilmasi gelmekteydi.

24 Kasim 1928'de yayinlanan Millet Mektepleri Teskilati Talimatnamesine göre hiçbir okula devam etmeyen 14-45 yas arasindaki her Türk vatandasi, Millet Mektebi'ne devamla yükümlü kilindi. Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal de Millet Mekteplerinin "Basögretmeni" olmasi için yapilan teklifi kabul etti.

Haftanin belli basli diger olaylari:

27 Aralik

1907- Paris'te II. Jön Türk Kongresi yapildi. Sonuç bildirisinde Sultan Abdülhamit yönetimi elestirildi.

1919- Samsun'da atesledigi kurtulus mücadelesinin ardindan Erzurum ve Sivas kongrelerini toplayan Mustafa Kemal Pasa, Heyeti Temsiliye üyeleriyle Sivas'tan Ankara'ya geldi.

1928- Istanbul Belediyesi, eski harflerle yazili tabelalarini degistirmeyen dükkan sahiplerini cezalandirdi.

1936- Istiklal Marsi'nin sairi Mehmet Akif Ersoy, 63 yasinda Istanbul'da vefat etti.

1939- Erzincan'da Richter ölçegine göre 7,9 büyüklügünde deprem meydana geldi, 32 bin 962 kisi öldü, 100 bin kisi yaralandi.

1976- Van'da 24 Kasim'daki depremin ardindan bölgede yardim çalismalari yapan askeri helikopter düstü, 4 subay sehit oldu.

1979- Özel egitimli bir Sovyet birliginin, Kabil Havaalani'ni ele geçirmesinin ardindan Afgan hükümeti devrildi. Afganistan Devlet Baskani Hafizullah Amin, görevinden uzaklastirildi ve öldürüldü. 10 yildan fazla sürecek iç savas basladi.

2007- Pakistan'da muhalefet lideri ve eski basbakanlardan Benazir Butto, Ravalpindi kentindeki parti mitinginin ardindan ugradigi saldirida öldü.

2017- Türkiye'nin Rusya'dan satin alacagi S-400 füze savunma sistemine iliskin anlasmalar tamamlandi.

2019- Türkiye'nin 58 yillik yerli otomobil hayali gerçek oldu. Türkiye Otomobili Girisim Grubunun kisaltilmis adiyla sunulan TOGG, Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan'in katilimiyla Gebze'de düzenlenen törende tanitildi.

28 Aralik

1908- Sicilya Messina'da 7,5 büyüklügünde deprem meydana geldi, 70 bin kisi öldü.

1913- Gazeteci yazar Ahmet Mithat Efendi hayatini kaybetti.

1967- Kibris Türk toplumu, adada Kibris Geçici Türk Yönetimi'ni kurdu.

1975- Türk-Sovyet is birliginde insa edilen Iskenderun Demir Çelik Tesisleri, Basbakan Süleyman Demirel ve Sovyetler Birligi Basbakani Aleksey Kosigin'in katildigi törenle açildi.

1995- Yargitay, 12 Eylül'den sonra açilan Devrimci-Yol davasinda verilen kararlari onadi. Buna göre aralarinda Merkez Komitesi üyelerinin de bulundugu 36 kisi hakkindaki müebbet hapis ile 7 kisi hakkindaki idam cezasi kabul edildi, 176 kisi hakkindaki mahkumiyet karari zaman asimi nedeniyle kaldirildi.

1996- Erzurum Palandöken'de çig düsmesi sonucu 6 çocuk kayakçi öldü.

1997- Ankara Metrosu'nun Kizilay-Batikent hatti hizmete girdi.

2011- Irak'in Uludere sinirina yakin kesiminde tespit edilen gruba havadan operasyon düzenlendi, olayda Türk vatandasi olduklari ve kaçakçilik yaptiklari anlasilan 35 kisi hayatini kaybetti.

29 Aralik

1921- Ismet Pasa'nin emri altina girmeyi kabul etmeyen Çerkez Ethem, Kütahya'da Milli Kuvvetler'e karsi saldiriya geçti.

1941- NBC, Türkçe radyo yayinina basladi.

1964- Süleyman Demirel, Adalet Partisinin (AP) ilk genel baskani Ragip Gümüspala'nin ölümü üzerine partinin genel baskani seçildi.

1976- Bursa TOFAS Otomobil Fabrikasi'nda Murat 131'in imalatina baslandi.

1984- Hindistan'da 31 Ekim'de öldürülen Basbakan Indira Gandhi'nin yerine oglu Rajiv Gandhi geçti.

1990- 1961 yilinda isletmeden kaldirilan tramvay, Istiklal Caddesi'nde çalismaya basladi.

1995- Türkiye, Yunanistan'a nota vererek, Kardak kayaliklarinin Türkiye'ye ait oldugunu bildirdi. Kriz, 27 Aralik'ta Kardak kayaliklarina oturan bir Türk teknesinin hangi tarafça kurtarilacagi tartismasiyla basladi. ABD'nin de araya girmesiyle Kardak'tan Yunan bayragi indirildi ve gemiler çekildi.

2013- Formula 1'in efsanevi sampiyonu Michael Schumacher, Fransa'da kayak yaparken kaza geçirdi ve basini tasa çarparak komaya girdi. Schumacher, komadan çikmasinin ardindan, Fransa'daki Grenoble Hastanesinden Isviçre'deki Lozan Üniversitesi Hastanesine sevk edildi. Daha sonra Schumacher'in tedavisinin evinde sürdürülmesine karar verildi. Formula 1'de 7 kez dünya sampiyonu olan 44 yasindaki pilot, 2012'de yaris kariyerini noktalamisti.

2016- ABD Baskani Barack Obama'nin görev süresinin dolmasina sayili günler kala Amerikan yönetimi, baskanlik seçimlerine siber saldiri düzenledigi iddialari nedeniyle 35 Rus diplomati sinir disi etme karari alarak Washington ve San Francisco'da görevli diplomatlarin 72 saat içinde ülkeyi terk etmesini istedi.

30 Aralik

1898- Gülhane Askeri Tip Akademisi, "Gülhane Seririyat Hastanesi" adiyla sade bir törenle hizmete açildi.

1916- Rusya Çarlik ailesini nüfuzu altina alan Gregory Rasputin, soylular tarafindan öldürüldü.

1922- Sovyet Rusya, "Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birligi" adini aldi.

1947- Romanya Krali Michael, Sovyet destekli komünistler tarafindan görevinden çekilmeye zorlandi. Tüm Dogu Avrupa, komünist kontrolü altina geçti.

1990- Türkiye Insan Haklari Vakfi kuruldu.

1993- Israil ile Vatikan, birbirlerini karsilikli tanima karari aldi.

1999- Idama mahkum edilen terör örgütü PKK elebasi Abdullah Öcalan'in "karar düzeltme" istemi, Yargitay Cumhuriyet Bassavciliginca reddedildi. Davada iç hukuk yollarinin tamamlanmasiyla dosya Adalet Bakanligina gönderildi.

2006- Irak'in devrik lideri Saddam Hüseyin, asilarak idam edildi.

2013- Misir'da Ramses Meydani'nda darbe karsiti eylemlere katilan 138 kisi, 2'ser yil hapis cezasina çarptirildi.

2016- TBMM Anayasa Komisyonu, 9 gün süren görüsmelerin ardindan Türkiye Cumhuriyeti Anayasasi'nda Degisiklik Yapan Kanun Teklifi'ni kabul etti.

31 Aralik

1534- Kanuni Sultan Süleyman komutasindaki Osmanli ordusu Bagdat'a girdi.

1609- Istanbul'da Sultanahmet Camisi'nin temeli atildi. Mimari Sedefkar Mehmet Aga olan cami, 8 yilda tamamlandi.

1879- ABD'li mucit Thomas Edison ilk elektrik lambasinin kullanimini gündelik yasama soktu.

1892- Deutsche Bank'in bulundugu grubun yaptigi demir yolu Ankara'ya ulasti.

1921- Mustafa Kemal, Çerkez Ethem güçlerinin dagitilmasi için Bati Cephesi Komutanligina talimat verdi.

1949- Politikaci Riza Tevfik Bölükbasi, 80 yasinda Istanbul'da öldü. Riza Tevfik, 1920'de "Damat Ferit Pasa hükümetinin temsilcisi" sifatiyla Sevr Antlasmasi'ni imzalayan delegelerden biriydi.

1961- Eski DP'li bakanlardan ve Yassiada'da mahkum edilenlerden Tevfik Ileri, Ankara'da 50 yasinda vefat etti.

1977- Cumhuriyet tarihinde ilk kez gensoruyla hükümet düsürüldü. 218 güvenoyuna karsilik 228 güvensizlik oyuyla Ikinci MC iktidari devrildi.

1983- Yazar Sevim Burak 52 yasinda öldü.

1994- Heykeltiras, ressam Haluk Tezonar 52 yasinda vefat etti.

1998- Danistay, Sincan'da düzenlenen "Kudüs Gecesi"nin ardindan Içisleri Bakanliginca görevden alinan ve yargilama sonucunda 4 yil 7 ay agir hapis cezasina çarptirilan eski Sincan Belediye Baskani Bekir Yildiz'in belediye baskanligini düsürdü.

2013- Kredi kartlarinin yani sira tüketici, konut ve tasit kredilerinde taksit sinirlamasi getiren düzenleme, Resmi Gazete'de yayimlandi.

2016- FETÖ'nün 15 Temmuz'daki darbe girisimine iliskin 11 ilde 1390 süpheliyi kapsayan 20 iddianame, mahkemelere gönderildi.

2018- Batuhan Çakir, Istanbul'da yapilan salon atletizm yarismalarinda üç adim atlamada 15.17'lik derecesiyle 18 yas alti Türkiye rekorunun sahibi oldu.

1 Ocak

630- Hazreti Muhammed, hazirladigi ordu ile Mekke'ye girdi.

1788- Londra'nin en eski gazetesi The Times yayimlanmaya basladi.

1891- Penalti, Ingiltere Ligi'ndeki Stoke City-Notts maçindaki tartismalar üzerine kural kitabina girdi.

1923- Türkiye'nin ilk futbol federasyonu olan "Türkiye Idman Cemiyetleri Ittifaki" kuruldu.

1929- Millet Mektepleri açildi. Ayni gün, Millet Mekteplerinin kurucusu Milli Egitim Bakani Mustafa Necati vefat etti.

1936- Izmir'de Kültür Park'in temeli atildi.

1937- Sark Demiryollari, Türk yönetimince isletilmeye baslandi.

1945- Fransa BM'ye alindi.

1967- "Anadol" marka otomobil satisa sunuldu.

1980- Edebiyat tarihçisi, egitimci ve yazar Mustafa Nihat Özön hayatini kaybetti.

1985- Katma Deger Vergisi (KDV) yürürlüge girdi.

1989- Trafikte "ceza puani" uygulamasi baslatildi.

1992- Sehir içi yollarda sürücüler ve ön koltukta oturanlara emniyet kemeri takma zorunlulugu getirildi.

1995- Diyarbakir'in Kulp ilçesine bagli Hamzali köyüne saldiran PKK'li teröristler, 7'si çocuk 19 kisiyi katletti. Teröristlerden biri öldürüldü.

1996- AB ile Gümrük Birligi yürürlüge girdi.

1999- Avrupa para birimi "Avro" yürürlüge girdi.

2002- Türk Medeni Kanunu ile Türk Medeni Kanununun Yürürlügü ve Uygulama Sekli Hakkindaki Kanun yürürlüge girdi. Koca, "evin reisi" olmaktan çikarildi.

2005- TL'den alti sifir atildi. Yeni Türk Lirasi (YTL) tedavüle girdi.

2007- Gazeteci yazar Yener Süsoy, Istanbul'da vefat etti.

2010- YTL cinsinden banknotlar tedavülden kaldirildi ve parada TL'ye dönüldü.

2010- EFT, havale, virman gibi para transferi islemlerinde Uluslararasi Banka Hesap Numarasi (IBAN) kullanimi zorunlu hale geldi.

2011- Baltik ülkesi Estonya, Avro Bölgesi'ne giren 17. Avrupa Birligi üyesi oldu.

2013- ABD Senatosu, ülkede mali uçurumu önleyen tasariyi onayladi.

2013- Fildisi Sahili'nde yilbasi kutlamalarinda kalabalikta yasanan arbedede 60 kisi hayatini kaybetti.

2014- Askerlik süresini 15 aydan 12 aya indiren düzenlemenin yürürlüge girmesiyle kislalarda terhis heyecani yasandi.

2014- Türkiye'nin önemli hafiz-mevlithanlarindan Halil Ibrahim Çanakkaleli, Istanbul'da zatürre nedeniyle tedavi gördügü hastanede 98 yasinda vefat etti.

2017- Istanbul Besiktas Ortaköy'de bir gece kulübüne terör saldirisi gerçeklesti. Gece kulübüne gelen teröristin etrafa silahla ates açmasi sonucu 39 kisi öldü, 79 kisi yaralandi.

2018- Iran'da ekonomik darbogaza tepki olarak baslayan yönetim karsiti gösterilerde 10 kisi hayatini kaybetti.

2019- Çevre ve Sehircilik Bakanliginca yapilan düzenleme kapsaminda plastik alisveris posetleri, tüketicilere 25 kurus karsiliginda verilmeye baslandi.

2020- Çevresel yatirimlari tamamlamadigi belirlenen Kahramanmaras Afsin A, Kütahya Seyitömer, Kütahya Tunçbilek, Sivas Kangal ve Zonguldak Çatalagzi termik santralleri tamamen, Manisa Soma Termik Santrali ise kismen kapatildi.

2021- Ingiltere'nin Brexit sonrasi baslayan geçis sürecinin bitmesiyle Avrupa Birligiyle (AB) yaklasik 50 yildir sürdürdügü tarihi birliktelik sona erdi.

2 Ocak

1905- Rus-Japon savasinda Çin'deki Rus üssü Port Arthur, Japon Deniz Kuvvetlerine teslim oldu. Rus Imparatorlugu'nu çöküse götüren ve 1905 devriminin kapisini açan yenilgiler dizisi basladi.

1935- Soyadi Kanunu yürürlüge girdi.

1968- Dr. Christiaan Barnard, Güney Afrika'da Cape Town'da ikinci kalp nakli ameliyatini gerçeklestirdi.

1975- Türkiye radyolari TRT 1, TRT 2 ve TRT 3 adiyla yayin yapmaya basladi.

1975- Charlie Chaplin'e (Sarlo), Ingiltere'de "Sir" unvani verildi.

1979- Türk ve Amerikan arkeologlarin bes yil süren ortak çalismalari sonucu, dünyanin ilk Islam batigi Ege Denizi'nde bulundu.

1980- Cumhurbaskani Fahri Korutürk, Genelkurmay Baskani Orgeneral Kenan Evren ve kuvvet komutanlarinin 27 Aralik 1979'da kendisine verdikleri ve siyasi partilerin liderlerini uyaran mektubu açikladi. Korutürk, Süleyman Demirel ve Bülent Ecevit ile görüstü.

1981- Masal kitaplariyla bilinen yazar Eflatun Cem Güney öldü.

1985- ABD, Birlesmis Milletler Egitim, Bilim ve Kültür Örgütünden (UNESCO) resmen ayrildi.

1992- Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde çig düsmesi sonucu 20 kisi öldü, 15 kisi yaralandi.

1993- Türk Silahli Kuvvetleri, BM'nin çagrisi üzerine 43 yil aradan sonra ikinci kez bir yabanci ülkenin (Somali) topraklarina ayak basti.

2007- Nigde Aladaglar'daki Demirkazik zirvesi tirmanisinda 1 Ocak'ta mahsur kalan 6 dagcidan 2'si öldü, 4'ü kurtarildi.

2013- Ihracatta Cumhuriyet tarihinin rekoru kirildi. Türkiye Ihracatçilar Meclisi verilerine göre 2012 yili ihracati 2011'e göre yüze 12,6 artarak, 151,9 milyar dolara ulasti.

2016- Suudi Arabistan yönetimi, aralarinda Suudi vatandasi Sii din adami Ayetullah Nemr Bakir en-Nemr'in de bulundugu 47 kisinin idam cezasini infaz etti.

2016- Fildisi Sahili Futbol Milli Takimi'nin eski oyuncularindan Steve Gohouri, Almanya'da ölü bulundu.

2017- Brezilya'da ülkenin kuzeyindeki Amazonas eyaletinde baslayan ve baska bölgelere siçrayan hapishane ayaklanmalarinda bir hafta içinde 100'ü askin hükümlü hayatini kaybetti, yüzlerce mahkum firar etti.