Hazir Yemek Sektörü Zarar Ediyor
BUYSAD Baskani Dönmez, gida enflasyonu, dövizdeki yükselis ve arz talep dengesizliginin isletmeleri zor durumda biraktigini söyledi.
“Adeta zarar yönetiyoruz. Bir tabldot yemek yeni yilda en az 20 lira hatta bu fiyatin da üzerinde olmak zorunda kaldi” diyen Dönmez, süt fiyatlarindaki yüzde 47 artis ile yogurt, ayran türü gidalarin ayrica fiyatlandirmasi, fiyat güncellemelerinin ve sözlesme sürelerinin2-3 aylik araliklarla yapilmasi gibi önlemlere basvuracaklarini açikladi.
BUYSAD Baskani Coskun Dönmez, yaptigi açiklamada Kasim ayi ve son 11 aylik tencere enflasyonu rakamlarini kamuoyu ile paylasirken, basta yüksek gida enflasyonu olmak üzere, son iki yillik süreçte yasanan ekonomik olumsuzluklarin hazir yemek sektörüne etkileri üzerinde durdu.
BUYSAD’in verilerine göre Kasim ayi tencere enflasyonunun yüzde 7.16, son 11 aylik artisin ise yüzde 39.46 oldugunu bildiren Dönmez, dünya genelinde son 2 yilda belirgin sekilde hissedilen gida fiyatlarindaki yükselisin, Türkiye’de döviz artisi ile daha da baskin hale geldigini ve genel enflasyonun üzerinde seyretmeye basladigini hatirlatti. Dünyadaki gida fiyatlari artisinin, Türkiye’deki artisa etkisinin yadsinamayacak düzeyde oldugunu belirten Dönmez, pandemi sürecinde yasanan arz ve talep dengesizligi ile son bir ayda dövizdeki hizli yükselisin hazir yemek ve catering sektörü üzerine kâbus gibi çöktügünü söyledi.
Hazir yemek sektörünün gida enflasyonunun genel enflasyonun üzerinde seyretmesi ve pandemi sürecinin getirdigi ek maliyetler nedeniyle zaten zor durumda oldugunun altini çizen Baskan Dönmez, söyle konustu:
“Yüksek döviz kuru, arz talep dengesizligini iyice bozdu. Tarim ürünlerimiz, dövizin yükselmesi nedeniyle ihracata kaydi. Iç piyasadaki talep karsilanmiyor. Sektörde hammadde tedarikinde büyük sikinti var. Dövizin yüksek olmasi nedeniyle talebin ithalatla karsilanmasi da imkânsiz hale geldi. Pandemi sürecinde, hijyen ve sanitasyon konusunda alinan ekstra önlemler zaten maliyetlerimizi artirmisti. Simdi buna bir de fiyatlari dövize bagli olarak yükselen sarf malzemelerinin (ambalaj, tek kullanimlik çatal, biçak, tabak, temizlik malzemeleri vb) getirdigi ek maliyetler eklendi. Ekmek ve yogurt fiyatindaki artis ve yeni yilda asgari ücretle birlikte artacak olan isçilik maliyetleri sektörümüze yeni yükler bindirecek.”
BUYSAD Baskani Coskun Dönmez, açiklamasinda hazir yemek sektörünün söz konusu olumsuzluklar nedeniyle adeta zarar yönetir duruma geldigini ve ayakta durmakta çok zorlandigini vurguladi. Dönmez, gida enflasyonu, girdi maliyetlerindeki artis ve hammadde tedarikindeki sikintilarin sektörü yeni önlemler almaya itecegini de ifade etti.
Ekonomideki olumsuz tablonun hazir yemek sektörünün paydaslarina da yansiyacagini dile getiren Dönmez, “Su anda yaptigimiz sabit fiyat anlasmalari nedeniyle açikça zarar ediyoruz. Bazi müsterilerimiz anlayis gösterse de yilsonuna kadar ayni fiyatlarla devam etmek isteyen müsterilerimiz de maalesef var. ÜFE’nin yüzde 60-65, Gida enflasyonunun yüzde 40-45 ve isçilikler yapilacak zammin yüzde 30-35 beklendigi bir ortamda, müsterilerimiz 2022 bütçelemelerini en az yüzde 50’lik zamlara göre planlamalilar. Bu yüzden yeni dönemde fiyat güncellemeleri araligini daha kisa sürelere çekmek zorundayiz. Ilave alinan isçilik hizmetleri, fiyatlari artan yogurt ve ekmek gibi bazi girdileri, tabldot fiyatindan bagimsiz olarak fiyatlandirmak zorundayiz. Yeni yilla birlikte 4 kap yemegin fiyati 20 lira bandina oturacak. Ayrica müsterilerinize sundugumuz ödeme süresini de 30 veya 60 güne çekmek zorundayiz” dedi.
Hem üreten, hem tüketen kaybediyor
Coskun Dönmez, açiklamasinin son bölümünde Türkiye’deki gida enflasyonunun nedenleri ve çözümü konusunda da görüslerini dile getirdi. Gida fiyatlarinin dünya genelinde düsükken bile Türkiye’deki gida fiyatlarinin yüksek oldugunun altini çizen BUYSAD Baskani Dönmez, bunun en önemli nedeninin plansiz üretim oldugunu ifade etti.
Arz ve talep dengesizliginin gida fiyatlarini tetikleyen unsur oldugunu kaydeden Baskan Dönmez, iç piyasada karsilanamayan talebin, ithalatla baskilanmaya çalisildigini dile getirdi. Dönmez, üreticilerin girdi maliyetlerinde disa bagimli olmasinin da iç piyasaya gida enflasyonu olarak yansidigina isaret ederek söyle devam etti:
“Üretimden tüketime kadarki tüm süreçler sikintili. Tarlada ucuz, pazarda pahali. Üreticinin kazanamadigi, tüketicinin ucuz ve kaliteli gidaya ulasamadigi bir yapidan söz ediyoruz. Bu durumdan ne satan (üretici) ne alan (tüketici) memnun degil. Türkiye gibi dar gelirli kesimin nüfusa oraninin yüksek oldugu bir ülkede, gida enflasyonu artik toplumsal bir mesele hâline dönüstü" diye konustu.
Dönmez, gida enflasyonu ile basa çikabilmek için gida sektörünün temel altyapisini olusturan tarim ve hayvancilik uygulamalarinin iyi yönetilmesi gerektigini de sözlerine ekledi.