'FED, Keskin Virajda'

Su aralar Afrika’da ortaya çikan ve dünyada hizli yayilim gösteren Nu varyantiyla tekrar kisitlamalar dünya gündemini mesgul ediyor. Yeni kisitlamalarla 1.5 yildir devam eden ve dünya ekonomisinde ciddi tahribat olusturan koronavirüse karsi ülkeler mali politikalarla, merkez bankalari ise para politikalari ile zarari minimuma indirmeye çalisiyorlar.

GCM Yatirim Arastirma Müdürü Yardimcisi Kudret Ayyildir, FED Karari öncesinde “Dünyanin en önemli oyunculari olan ABD Merkez Bankasi’nin (FED) 8,5 trilyon dolar, Avrupa Merkez Bankasi’nin (ECB) ise 8,5 trilyon euro bilanço ile verdigi tesviklere dikkat çektigini belirterek; ekonomilerin isinmasi sonucunda yilin son dönemlerinde yüksek enflasyonla gündemin mesgul oldugunu ifade etti.



“FED’in önceligi enflasyonla mücadele”

Ayyildir, “Almanya ve ABD gibi lokomotif ülkelerin son 30 yilin en yüksek enflasyon rakamlarini açiklamasi sonrasinda gözler merkez bankalarindan gelecek yönlendirmeye çevrildi. Simdiye kadar ECB tarafindan artan vaka sayilari ve enflasyon geçici temasi disinda yeni bir mesaj gelmedi. FED ise direksiyonun basina geçti ve piyasalara mesaj vermeye basladi.

Ilk mesaj 3 Kasim 2021 tarihindeki FED toplantisinda geldi. Bu toplantida aylik 120 milyar dolar olan varlik alim programini 15 milyar dolar azaltarak 8 aylik bir dönemde programi sona erdirecegi seklindeydi. Varlik alim programini azaltma karari hiç süphesiz ki 2022 yilinda gerçeklestirilecek olasi faiz artirim öncesindeki son adimdi, piyasalar, FOMC üyelerinin geçmis yönlendirmeleri neticesinde toplantidan çikan karara iliskin sürpriz bir fiyatlama davranis biçimine girmedi. Bilinen mesajlar dogrultusunda hareket eden piyasalar, son 30 yilin en yüksek enflasyon rakami (yüzde 6,2) sonrasinda hareketlerini hizlandirdi. Gelen rakam FED’in mevcut kararini sorgular niteligindeydi. Çünkü enflasyondaki hizli ilerleyis geçici algisini bozuyor ve 15 milyar dolarlik azaltim kararinda daha agresif bir tona bürünmesine yönelik beklentileri kuvvetlendiriyordu. Bu tutum, piyasalarda faiz artisi tahminlerinin Temmuz 2022’den Haziran 2022’ye degismesini sagladi” dedi.

FED Baskani Powell’in 30 yilin en yüksek enflasyon rakami sonrasinda FED’in enflasyon ile mücadeleyi öncelik haline getirecegi mesajina dikkati çeken Ayyildir, "Yilin son toplantisini 14 - 15 Aralik tarihlerinde gerçeklestirecek olan banka; bu toplantisinda varlik alim programini daha fazla azaltma karari alarak faiz artisi beklentisini daha erkene çekmek isteyebilir. Bu karar öncesinde ise piyasalarin radarinda 3 Aralik tarim disi istihdam ve 10 Aralik enflasyon verisi olabilir” dedi.



FED kararlarinda korona etkisi

Enflasyondaki yükselis egilimi geçici mi kalici mi, tam istihdam piyasasina yaklasiyor muyuz yoksa uzaklasiyor muyuz sorularinin cevabi için iki gösterge sonucunun referans niteligi tasidigini söyleyen Ayyildir sunlari söyledi:

“Ekonomik göstergeler dünyada kaosa sebep olan korona virüs gölgesinde bir süre kalabilir mi sorusu bu asamada gündemi mesgul edebilir. FED, enflasyon ve istihdam piyasasina iliskin veri sonuçlarini incelerken bir yandan da artan vakalar sebebiyle ülkelerin tam kapanma konusunda atacagi aksiyonlari takip edebilir. Dünya Saglik Örgütü Avrupa genelinde önlemler sikilastirilmazsa, bahar aylarina kadar 500 bin kisinin ölebilecegini belirterek durumun ne kadar önemli oldugunun altini çizdi. Avrupa’da yasanilan bu durumun dünyanin geneline yayilmasi FED’in mevcut kararlarinda daha agresif bir tona geçmesi için en büyük engel teskil ediyor. Aralik toplantisina kadar ülkelerin geneline iliskin vaka sayisi degisimleri, ek olarak da ABD’nin bu süreçteki asilanma oranlari FED’in radarinda olabilir. Dünya genelinde günlük asilama miktari 34 milyon dozun üzerinde olmasina karsin küresel bagisiklik hedefine kisa vadede ulasmanin mümkün olmayacagi tahmin ediliyor. Bu senaryodan yola çikarak normale dönüs için ABD nüfusunun yüzde 70 ila 85’inin asilanmasinin gerekliligi uzmanlar tarafindan aktariliyor. Güncel olarak ABD’de ikinci dozu alanlarin oraninin yüzde 59, üçüncü dozu alanlarin orani ise yüzde 11 olarak kaydedilmis. ABD’nin mevcut asilanma hizi ile devam etmesi durumunda nüfusun yüzde 75’inin asilanmasi için 4 aylik bir sürenin daha geçmesi gerektigi tahminleri yapiliyor. Bir yandan yüksek enflasyon sebebiyle daha agresif kararlar almasi için FED’e baski yapan piyasalar, diger yandan da yeterli asilama olmamasi sebebiyle agresif görünüme gidilmemesi gerektigini izah eden tibbi kosullar Aralik ayi FED toplantisi banka için oldukça zorlayici geçecek.”