Bursa'nin Kentsel Anayasasi Çikarildi

Bursa’da kentsel dönüsümü ile ilgili yapilmasi planlanan çalismalar Bursa Ticaret ve Sanayi Odasi Insaat Konseyi tarafindan masaya yatirildi. Bursa’nin kentsel dönüsüm ilke kararlari basin mensuplariyla paylasildi. BTSO Insaat Konseyi Baskani Ali Tugcu, “Bursa, cazibe merkezi kimliginin yaninda deprem kusaginda bulunmasi sebebiyle büyüme yolculugunu maalesef çok büyük risklerle birlikte sürdürmektedir. Bulundugumuz cografyada yakin tarihimize kadar yasadigimiz birçok deprem felaketi, sadece binalarimizi yikmakla kalmamis, her birimizin hafizasina tarifi imkansiz acilari da islemistir. Bu sebeple kentsel dönüsüm, sürecin tüm taraflarina ve ortak akilla hareket eden BTSO Insaat Konseyi olarak bizlere önemli bir misyon da yüklemistir. BTSO meclis ve komite üyelerimiz, kamu kurum ve kuruluslarimiz, akademisyenlerimiz, akademik odalarimiz ve sivil toplum kurulusu temsilcilerimizin ortak kanaatleri dogrultusunda hazirladigimiz kentsel dönüsüm ilkeleri raporumuzu da sorumluluk duygusu ile hareket ederek nitelikli bir dönüsüm için çözüm önerilerimizle birlikte ilgili dinamiklerin dikkatine ve kamuoyunun takdirine sunuyoruz” diye konustu.

Basarili kentsel dönüsümün çok aktörlü ve disiplinler arasi bir süreci gerektirdigini ifade eden Tugcu, “Kentsel dönüsüm gibi temel önceligimiz olmasi gereken bir konuda üzerinde uzlasilmis net bir politika bulunmamaktadir. Buna paralel olarak; uygulanmis çesitli kentsel dönüsüm deneyimlerinin genis kapsamli, çok boyutlu ve büyük ölçekli oldugunu söylemek de mümkün degildir. 50 yildan bu yana kentlerimizde zaten sürekli bir dönüsüm gerçeklesmektedir. Fakat bu dönüsüm, mimarlik ve sehircilik bilim alanlarinin ilke ve yöntemleriyle degil, ekonomik, siyasal, toplumsal, kültürel ve çevresel dinamiklerin yönlendiriciliginde yapilmaktadir. Kentsel dönüsümde öncelikli iller arasinda bulunan Bursa’da da Türkiye genelinde oldugu gibi alan bazli bir dönüsüm stratejisi uygulanmaktadir. Bu noktada özellikle Yildirim’da 7 mahallemiz için baslatilan kentsel dönüsüm çalismalari, plan veya mahalle bütününde vatandasla uzlasilarak baslatilmasi yönüyle diger projelerden ayrilmakta ve bu yönüyle de Türkiye’ye örnek bir model teskil etmistir. Türkiye’de maalesef kentsel dönüsüm, gayrimenkule odaklanarak, toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel yapisindan referans almadan, sadece fiziki mekânin düzenlenmesi olarak algilanmistir” diye konustu.

Yapilan yanlis uygulamalara isaret eden Tugcu söyle devam etti: “Özellikle vurgulamak gerekirse, kentsel dönüsüm planlamalarinda hukukî kurallar ve ekonomik ihtiyaçlarin karsilanmasi kadar, katilim ve sosyal çevrenin destegi de önemlidir. Basarili bir kentsel dönüsüm süreci için temel öncelik, ilgili kanunlarin düzenlenerek, kentsel dönüsüm konusundaki diger mevzuatlar ile entegrasyonu saglanmasi olmalidir. Kentsel dönüsüm alanlarinda, ruhsatli yapilar ruhsat tarihinde yürürlükte bulunan imar yönetmeliklerine göre yeniden ruhsatlandirilmalidir. Yapilacak olan projeler insan odakli olmali, mekânsal dönüsüm yaninda, sosyal - ekonomik - kültürel özellikleri de içeren projeler olusturulmali, mevcut sosyal dokunun, yeni olusacak dokuya uyumu saglanmalidir. Bir kentin bir anda topyekûn dönüsümü söz konusu olmayacagi gibi tek tek parseller üzerinden dönüsüm de kentsel yasam kalitesi ve afet riskleri üzerindeki olumsuz etkileri açisindan kabul edilebilir degildir. Hazirlanan kentsel dönüsüm projelerinin nüfus artisi getirmesi durumunda yeniden yapilacak donati alanlari düzenlemeleri plan revizyonlari seklinde olmali, böylece proje alaninin çevresindeki diger alanlarla iliskisi ve etkilesimi dikkate alinmali ve projeye yansitilmalidir. Bursa’da ölçek ekonomisine uygun, kapasite artisina imkân saglayan yatirim alanlari bulunmamaktadir. Bursa sanayisi, uygun teknoloji ve temiz üretim uygulamalariyla çevresel tehditleri firsata çevirerek rekabet gücünü gelistirebilme potansiyeline sahiptir. Üretim hayatinda yasanan degisime uygun olarak Bursa’nin daha nitelikli bir sanayi yerlesimine ve gelismis bir altyapiya, dolayisiyla mekânsal planlamaya ihtiyaci bulunmaktadir. Yapilan çalismalar genis perspektifli bir bakis açisiyla uygulanabilir olarak olusturulmali, bölgesel ve alt ölçekteki stratejiler iyi tanimlanmali, altyapi analizleri en iyi sekilde ortaya konarak kentsel ulasim agiyla bütünlestirilmesi saglanmalidir. Kentsel dönüsüm projelerinin finansmaninda ise kaynak aktarimi degil, kaynaklarini kendi üreten stratejik yaklasimlar olusturulmalidir. Bu noktada özellikle belediyelerin uygulayacaklari kentsel dönüsüm projeleri için merkezi bütçeden ilave pay almalari, alacaklari bu paylarin da dönüsüm projesinin alan büyüklügü ile orantili olmasi basarili bir dönüsüm plani için oldukça önemlidir.”

Bununla birlikte 2B gelirleri, çevre cezalari, harç, iller bankasi faaliyetlerinden elde edilen karin bir bölümü gibi farkli gelir kalemlerinden kentsel dönüsüm için pay alinmasinin da sürecin finansman stratejisi açisindan daha iyi yönetilmesine imkan saglayacagina inandiklarini belirten Tugcu, “Bütün bu rakamlarin isiginda adil bir kentsel dönüsüm için ’kentsel dönüsüm master plani’ acilen hazirlanmalidir. Kentsel dönüsüm master plani kent içinde kentsel dönüsüm alani ilan edilecek bölümleri öncelik sirasina göre belirleyecektir. Çalisma alanlarinda mevcut donati alanlari korunmali, arttirilan yogunlugun ihtiyaç duyacagi kadar donati alani ilave edilmelidir. Bu alanlara konut ve karma kullanim tanimli ticaret ve konut disi benzer fonksiyon önerilerinde donati alani ihtiyaci aranmamalidir. Konut bölgelerinde yeniden tanimlanacak konut + ticari fonksiyonlu bölgelerde ticari birimler artisinin konutlar için tasarlanan emsal alan toplaminin yüzde 25’ini geçmesi halinde ilave donati alani aranmalidir. Kentsel dönüsüm master plani olmayan yerel yönetimlere riskli alan ve rezerv alan yetkisi verilmemelidir. Kent içinde kalmis daginik ve küçük ölçekli sanayi yapilari ve atölyeler planlanan veya planlanacak organize ticaret ve sanayi bölgelerine tasinmalidir. Bosaltilan bu alanlar rezerv alan olarak degerlendirilebilir. Olusan yeni organize sanayi ve ticaret bölgelerinin çeperlerinde kent içi ulasim yükünü de hafifletecek sekilde yeni uydu kentler olusturulmalidir. Kent merkezlerinde kentsel dönüsüm yapilacak alanlarda, yerinde kalmak isteyen hak sahiplerine daha küçük metrekareli konut önerilmeli, mevcut büyüklügünde konut isteyenlere degeri üzerinden yapilacak hesaplamalarla rezerv yapi bölgelerinden alternatifler sunulmalidir. Yeni yapilacak imar planlarinda, arsa sahiplerini hak kaybina ugratmadan kentsel dönüsümde rezerv alani olarak kullanilacak imar adalari olusturulmali, bunun için gerekli yasal düzenlemeler yapilmalidir. Ayrilan bu rezerv alanlarinin süreç içinde amaci disinda kullanilmasinin önüne geçecek tedbirler alinmalidir. Kentsel dönüsüm alaninda tüm altyapi imkanlarini iyilestirmek için büyüksehir belediyesi koordinatörlügünde yatirimci ve kamu kurumlari arasindaki isbirligi güçlendirilmelidir. Yerel yönetimlerimizin kentsel dönüsüme yönelik vizyonlari ile hedefleri ve bu hedeflere yönelik olusturduklari kentsel dönüsüm modelleri, uygulama araçlari ile müdahale biçimleri basarili bir kentsel dönüsüm süreci için oldukça önemlidir. Ayni zamanda deprem bölgesinde yer alan Bursa için afet risklerini de dikkate aldigimizda kentsel dönüsümün gerçeklestirilmesinin tercihten öte zorunluluk oldugu ortaya çikacaktir. Bursa’da dünün ihtiyaci, üretilen konutlarla talebe cevap vermekti; bugün ise ihtiyacimiz olan nitelikli bir dönüsüm hamlesiyle sadece bugünün degil, gelecegin kentini de insa etmektir” dedi.

Bursa Ticaret ve Sanayi Odasi Yönetim Kurulu Üyesi Alparslan Senocak, “BTSO Insaat Konseyimiz, akademik odalar ve sivil toplum kuruluslarinin yer aldigi çalisma grubumuz tarafindan hazirlanan kentsel dönüsüm ilkeleri baslikli rapor Bursa’nin Kentsel Dönüsüm Anayasasi diyebiliriz. Bursa’da nüfus artisi ve ekonomik büyümenin konut ve tüketim gereksinimlerini hizla artirmasinin yani sira kentimizin deprem kusagi içinde yer almasi göz önünde bulunduruldugunda insaat sektöründe gelecegi hizla kurgulamaya ve sekillendirmeye baslamamiz gerekmektedir. Özellikle kentsel dönüsümde gelecek hedeflerinin belirlenmesi hedefiyle konseyimiz koordinasyonunda hazirlanan kentsel dönüsüm ilkeleri raporu, insaat sektörünün amaçlari dogrultusunda gelistirilmesi gereken stratejileri ele almaktadir. BTSO olarak ekonomimizin lokomotifi konumundaki insaat sektörünün beklentilerini her zaman önemsiyoruz. Ortak akil ve istisare yoluyla sektördeki taleplerin çözüme kavusacagina yürekten inaniyorum” dedi.

Konusmalarin ardindan IMSIAD Baskan Yardimcisi Seref Demir, IMO Bursa Sube Baskani Mehmet Albayrak, Mimarlar Odasi Bursa Sube Baskani Sirin Rodoplu sorulari cevapladi.