Cuma Indirimi Kabusunuz Olmasin
Uzm. Psikolog Enise Öziç, alisveris yaparken kisinin kendisine “Alisveris yaparken gerçekten fiziksel ihtiyaçlarimi mi tamamlamaya çalisiyorum yoksa psikolojik ihtiyaçlarimi mi” seklinde bir soru sormasinin, neye ihtiyaci olup olmadigini anlamlandirmasi açisindan önemli oldugunu söyledi.
Gereksiz ve ihtiyaç disi alisveris tutkusunun arkasinda bazi psikolojik sorunlar yatabilecegini belirten Liv Hospital Samsun Uzm. Klinik Psikolog Enise Öziç, ‘Cuma’ adiyla adlandirilan indirimli alisveris günleri dolayisiyla yasanan tüketim çilginligi hakkinda uyarilarda bulundu. Kadinlarin alisveris davranislari ve duygularinin, davranislarina etkisi üzerine yapilan bir arastirmadan bahseden Psikolog Enise Öziç, “Arastirmada duygularin kadinlarin alisveris davranislarini etkiledigi kanitlanmistir. Ayni zamanda alisveriste kararlarini o anda hissettikleri duygulara göre aldiklari; ayrica merak, eglence duygularinin da en çok hissettikleri duygular oldugu ortaya çikmistir” diye konustu.
Bazi pahali esyalar çagdas görüntü sergilemek için aliniyor
Alisveris tutkusunun kültür ve grup etkisi üzerinde yapilan arastirmalara göre bazi tüketicilerin alisverisi daha üst gruplara geçmek için yaptiginin ve varligini kanitlama pesinde oldugunu gösterdigini ifade eden Enise Öziç, “Örnegin, bazi pahali ev esyalarinin çagdas görüntü sergilemek için alindigi veya bazi mallarin varlik ve soyluluk göstergesi olarak algilandigi düsünülmektedir. Tüketicilerin düslerini, korkularini ve ümitlerini yansitan ürünler, gerçekten ihtiyacimiz olan ürünlerden bazen çok daha baskin olabilir” seklinde konustu.
Durdurulamaz alisveris egilimi psikolojik sorun isareti
Kisi ihtiyaci olmadigi halde yine de alisveris yapmaya egilimli oldugunu fark ediyorsa, bu sorunun arkasinda psikolojik bir sorun yatabilecegine dikkat çeken Öziç, “Kisi özellikle duygusal bir süreç içerisindeyken alisverise daha fazla yöneldigini hissediyorsa, dolabinda etiketi üzerinde kalan birçok ürün aldigini fark ediyor ve dürtüsel veya durdurulamaz bir biçimde alisveris egilimi içindeyse, bunlar psikolojik olarak bir yerlerde sorun yasandiginin göstergesi olabilir. Cuma indirimi alisveris etkinligi yapilan indirimlerle kisileri ihtiyaci olmayan seyleri bile almak zorunda olmaya itmektedir. Kisiler bu tarz indirim etkinliklerinde ve firsat aylarinda daha çok alisveris yapma egiliminde bulunur. Peki bu tüketim çilginliginin önüne nasil geçilir? Alisveris öncesi kesinlikle aile içerisinde bütçe planlamasi yapilmalidir, hep birlikte bütçe planlamasi yapmak çocuklariniza da ev ekonomisini ögretmek demektir. Planli alisverisle birlikte ihtiyaç listeleri belirleyerek öncelikli ihtiyaçlara yönelmelidir. Bu sekilde bütçe ve ihtiyaç listesi planlamak saglikli tüketim bilincini olusturacak ve alisveris bagimliligindan kurtaracaktir. Çocuk ve gençlerin interneti yogun ve kontrolsüz kullanmasina engel olmak, seviyeli harçliklar vermek faydali bir önlemdir. AVM’lerde ihtiyaç disi uzun süreli vakit geçirmek, gereksiz tüketimi artirmaktadir. Sosyal hayatimizda AVM yerine açik hava organizasyonlari yapmak, sosyal kültürel aktiviteler gerçeklestirmek hem alisveris çilginligina karsi önleyici hem de daha çok ruhumuzu doyurucu etkisi olacaktir. Alisverise amaç için yönelmek ve ihtiyaç dogrultusunda alisveris yapmak bizleri tüketim çilginligindan koruyacaktir” ifadelerini kullandi.