Kripto Para Insan Sagligini Tehdit Ediyor

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Ögretim Üyesi ve Dijital Bagimlilikla Mücadele Dernegi Baskani Prof. Dr. Tuncay Dilci, sanal paralarin insan sagligi üzerindeki olumsuz etkilerine degindi. Kripto paralarin olumsuz etkilerini siralayan Dilci, özellikle çocuklarda kumar aliskanligi olusturmasinin altini çizdi. Dilci açiklamasinda, “Sanal para uygulamalari bir oyun olarak karsimiza çikiyor ama isin arka planinda birçok riskleri de barindirmaktadir. Son zamanlarda bu coin uygulamalari veya coin uygulama süreci ile çocuklarda kisilik ve benlik algisi üzerinde yogun bir tahribat olusacak buda çocugun gelecegini ipotek altina alabilecek bazi olumsuz sonuçlari doguracaktir. Adrenaline bagli dopamin hormonunun sergilenmesi ile baslayan süreçte, çocuklarda daha çok hormon salinimina bagli bir bagimlilik olusacaktir. Oyun gibi algilanan ama çocugun heyecansal yönünü besleyen, bir türlü sel bozukluga dönüserek kumar bagimliliginin kapisini aralayacaktir. Oyun bagimliligi ekseninde kumar ve risk pozisyonu güçlenecek. Bu durum çocugun gerçek hayatinda da risk almasini kolaylastirabilecegi gibi duygu ve düsüncelerini kontrol edememe, eylemini dogru yönlendirememe gibi sonuçlar doguracaktir” dedi.



KRIPTO PARA BENCILLESTIRIYOR

Dilci, kripto paranin gençler ve çocuklarin psikolojik gelisimini de olumsuz yönde etkiledigini ifade edip, “Hazirlikçi bir kisiligin ortaya çikmasi ile tembellesen düsünce ve psikomotor becerilen normalle gerçek hayata uyumu güçlestirecek bu anlamda üretmeden tüketme veya birilerine bagimli kalma gibi hayalperest bir nesil karsimiza çikacaktir. Söz konusu bu durum genellendigi zaman toplumsal gelecegi de risk altina atmaktadir. Çünkü üremeden tüketen bir kisi baskalarina asalak olmaktadir. Neticede kumar boyutunun bir baska versiyonu olarak buna bagli aliskanliklari da beraberinde getirecegi için bu kisi saglikli bir yasam tarzi sürdüremeyecektir. Bu yönü ile narsist, egosantrik , ben birimci , her seyi hazir bulan ve hazir olmasini isteyen bu kisiler baskin bir karakter özelligine bürünerek çevresi ile uyumsuz hale gelecektir” dedi.



KALP KRIZINE NEDEN OLABILIR

Dilci, kripto paralarin deger degisimlerinin takibinin kalp krizi basta olmak üzere bir çok farkli riski de beraberinde getirdigini ifade ederek sunlari söyledi:

“Sürekli risk ve endise durumu kandaki farkli hormonel özellikleri olumsuz yönde etkileyecektir. Buda kalp krizi veya diger kalp damar hastaliklarina dönüsecektir. Sürekli oturmanin getirmis oldugu kan dolasim sistemlerindeki enboli artmasi gibi ani ölümler, ani damar tikanikliklari gibi risklere de neden olacaktir. Uyku bozukluguna bagli sürekli düsünmenin ve heyecansal dürtülerin etkisinde basta iletisim kazalari olmak üzere gerçek anlamda ki is, trafik veya benzeri durumlarda öfkeli, agresif, saldirgan bir durum sergileyecek. Buda dikkatsizlik ve odaklanma sorununu beraberinde getirecegi gibi çocugun çevresine karsi tehditkar bir tutum sergilemesine sebebiyet verecektir.”

(Mert Taha Varol - Mustafa Koçyigit-IHA)