Antibiyotik Kullanirken Dikkat
Memorial Kayseri Hastanesi Enfeksiyon Hastaliklari ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Aysegül Ulu Kiliç, “18 Kasim Avrupa Antibiyotik Farkindalik Günü” nedeniyle bilinçsiz antibiyotik kullaniminin neden oldugu sorunlar hakkinda bilgi verdi.
Bakteriyel enfeksiyonlarin tedavisi için önemli olan antibiyotikler, gereksiz ve kontrolsüz bir sekilde kullanildiginda insan vücudunda dirençli bakterilerin olusmasina neden oluyor. Dirençli bakteriler ise birçok saglik sorununa yol açiyor. Dirençli bakterilerin gelismesinin önlenmesi ve antibiyotiklerin etkinliginin gelecek nesillere aktarilmasi için bu ilaçlarin bilinçli bir sekilde kullanilmasi gerekiyor.
Memorial Kayseri Hastanesi Enfeksiyon Hastaliklari ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Aysegül Ulu Kiliç, antibiyotik kullanimi ile ilgili bilgiler vererek, reçete uygulamasinin antibiyotik kullanimini düsürdügünü kaydetti.
Kiliç, “Son yillarda ülkemizde eczanelerden reçetesiz antibiyotik alinamamasi sayesinde antibiyotik kullanimi yilda 250 milyon kutudan, 170 milyon kutuya düsmüs durumdadir. Ancak Türkiye, Avrupa’da halen en çok antibiyotik kullanan ülkelerin basinda gelmektedir. Bakteriyel enfeksiyonlarin tedavisi için hayati önem tasiyan antibiyotikler, gereksiz ve kontrolsüz bir sekilde kullanildiginda antibiyotik direnci olusmakta, dirençli bakteriler nedeniyle ortaya çikan hastaliklar ise yogun bakim ünitelerinde tedavi gören ve bagisiklik sistemi zayif olan hastalarin sagligini olumsuz etkilemektedir” dedi.
Antibiyotik direncinin önemli saglik sorunu oldugunu dile getiren Kiliç, “Enfeksiyon hastaliklari, uygun antimikrobiyal tedavi ile basarinin saglandigi bir alandir. Bununla birlikte gerek toplumda gerekse de hastanede ortaya çikan enfeksiyon hastaliklari uygun olmayan antimikrobiyal tedavilerin kullanilmasi sonucu tedavi edilememekte ve ölüm ile sonuçlanabilmektedir. Gereksiz veya uygun olmayan antibiyotik kullanimi dirençli bakterilerin olusmasina neden olmaktadir. Antibiyotik direnci tüm dünyada önemli bir saglik sorunu haline gelmistir” diye konustu.
Aysegül Ulu Kiliç, dirençli bakterilerin enfeksiyon nedeni oldugunu dile getirerek, “Antibiyotik dirençli bakterilerin yol açtigi enfeksiyonlar, hastaligin ve ölüm oranlarinin artmasi ve hastanede geçirilen sürenin uzamasi ile sonuçlanmakta ayrica tedavi maliyetleri de artmaktadir. Antibiyotik kullanimi, insanlardaki normal bakteriyel floranin degismesine bu da çogu kez antibiyotik dirençli bakterilerin ortaya çikmasina ve ishal gibi yan etkilerin görülmesine neden olabilmektedir. Bakteriler ilk olarak antibiyotikle karsilasmaya basladiginda direnç gelistirmeyi ögrenmektedir. Ilerleyen süreçte direnci birbirilerine bulastirmaktadirlar” seklinde konustu.
“Dirençli enfeksiyonlar ürkütücü boyutlara ulasabilir”
Kiliç, “Elde edilen verilerle antibiyotik dirençli enfeksiyonlardan dolayi gelisen ölümlerin 2050 yilina kadar tüm dünyada 10 milyon kisiyi bulacagi ve bu rakamin kanser, diyabet ve kalp hastaliklari kaynakli ölümlerin çok daha üzerine çikarak ilk siralara yerlesebilecegi düsünülmektedir. Bu duruma maliyet açisindan bakildiginda ise dünya genelinde ekonomiye 100 trilyon dolar ek yük getirebilecegi öngörülmektedir” ifadelerini kullandi.
Antibiyotik kullanirken dikkat edilmesi gereken kurallari siralayan Prof. Dr. Kiliç, “Antibiyotige doktor kontrolünde baslanmali, kullanim süresi ve dozajini uzman hekim belirlemelidir. Antibiyotikler bakteriyel kaynakli hastaliklarda kullanilmalidir. Hekim kontrolünde kullanilan antibiyotik zamanindan önce birakilmamalidir. Genis etkili antibiyotikler mecbur kalinmadikça alinmamalidir. Direnç gelismemesi için antibiyotigi alma saatleri her gün ayni olmalidir. Karaciger ve böbrek yoluyla vücuttan atilabilen antibiyotikler, bazen bu organlarda tahribata neden olabilmektedir. Böbrek ve karaciger hastalarinda, antibiyotik tedavisi gerekliyse düsük dozlu veya böbrek-karaciger atilimi olmayan antibiyotikler tercih edilmelidir” dedi.
Antibiyotiklerin akilci kullanilmasi gerektiginin altini çizen Kiliç, “Olasi ölümler ve saglik sektöründeki yük nedeniyle antibiyotikleri gereksiz kullanmaktan kaçinmak amaç olmalidir. Antibiyotik kullanimini düsürmek, direnç oranlarini azaltmak açisindan oldukça önemlidir. Dirençli bakterilerin gelismesinin durdurulmasi ve antibiyotiklerin gelecek nesillerde etkinliginin sürdürülebilmesi için tek çare antibiyotiklerin akilci kullanimiyla mümkün olacaktir” seklinde konustu.