ABD, Çin'in Olasi Bir Saldirisinda Harekete Geçilecegini Açikladi

ANKARA – ABD Disisleri Bakani Antony Blinken, Çin’in Tayvan üzerindeki statükoyu degistirmek için güç kullanmasi halinde ABD ve müttefiklerinin belirtilmemis bir "eylem"e geçilecegini söyledi.

South China Morning Post’un haberine göre, New York Times’in ev sahipligindeki bir forumda, Blinken'a Çin'in olasi saldirisi durumunda ABD'nin Tayvan’i savunmak için müdahale edip etmeyecegi soruldu.

Blinken yaptigi açiklamada, ABD'nin rolünün, ABD yasalarinin gerektirdigi gibi Tayvan'in kendini savunma araçlarina sahip oldugundan emin olmak oldugunu söyledi.

Tayvan saldiriya geçtigi takdirde ABD’nin ve müttefiklerinin harekete geçecegini aktaran Blinken, Çin’in Tayvan üzerindeki statükoyu degistirmek için güç kullanmasi halinde ABD ve müttefiklerinin belirsiz bir "eylem"de bulunacagini bildirdi.

Bakan Blinken, statükoyu bozma amaciyla güç kullanmayi ve tek tarafli herhangi bir eylemi, baris ve güvenlik için önemli bir tehdit olarak görecek birçok ülkenin oldugunu söyledi.

Bu durumda, diger ülkelerin de harekete geçecegini belirten Blinken, "Ayni zamanda, o bölgede barisi ve istikrari korudugumuzdan emin olmak için bu kararlilikta yalniz olmadigimizi söylemenin dogru oldugunu düsünüyorum." dedi.

- ABD-Çin gerilimi

ABD ve Çin arasinda yeni olmayan Tayvan anlasmazligi uzun yillardir gergin iliskilere neden olurken Pekin yönetiminin bu ay basinda Tayvan'in Hava Savunma Tanimlama Bölgesi (ADIZ) ilan ettigi bölgeye çok sayida savas uçagiyla girmesi gerilimi artirmisti.

ABD Baskani Joe Biden, 21 Ekim'de CNN televizyonuna yaptigi açiklamada, bir Çin saldirisi durumunda Tayvan'i savunacaklarini söylerken Çin, Biden'in sözlerine tepki göstermisti.

Öte yandan önceki gün ABD Disisleri Bakani Antony Blinken, Tayvan'in Birlesmis Milletler (BM) kuruluslarina katilmasi ve BM faaliyetlerinde rol almasi için çagrida bulunmustu.

- Çin-Tayvan anlasmazligi

Çin'de Ikinci Dünya Savasi'nin ardindan çikan iç savasta Mao Zedong liderligindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949'da iktidari ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulusunu ilan etmesi üzerine Çan Kay-sek liderligindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan'a yerlesip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarinin Ada'da devam ettigini ileri sürerek bagimsizlik ilan etmisti.

Bu girisim Çin tarafindan kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971'e kadar Birlesmis Milletler (BM) Genel Kurulunda Çin'i temsil etmisti. 1950'ler ve 1960'larda çok sayida ülkenin diplomatik iliski tercihini Çin Cumhuriyeti'nden Çin Halk Cumhuriyeti'ne çevirmesinin ardindan 1971'de BM Genel Kurulunda yapilan oylamada Pekin hükümetinin Çin'in tek mesru temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan'in uluslararasi örgütlerdeki konumu belirsiz hale gelmisti.

Pekin yönetimi, "Tek Çin" ilkesini benimseyerek Tayvan'in kendi topraklarinin parçasi oldugunu savunuyor. Çin, bogaz ve çevresindeki askeri varliginin yani sira Tayvan'in dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik iliskiler kurmasina, Birlesmis Milletlerde ve diger uluslararasi kuruluslarda temsil edilmesine karsi çikiyor.

Kaynak: AA