Ömrünü Katrana Adadi

Denizli’nin Beyagaç ilçesinde Halil Ibrahim Ak, yaklasik 50 yildan bu yana katran yagi çikartiyor. Türkiye’nin çesitli bölgelerinde orman müdürlükleri tarafindan açilan ihalelere katilarak satin aldigi çam ve karaçam agaçlarini baltayla kesen Halil Ibrahim Ak, agaçlardaki çiralari tek tek kuyuya yerlestiriyor. Betonla çevrilen kuyunun üzeri hava almamasi için kül, kum ve betonla kapatiliyor. Kuyuya yerlestirilen demir boru yaklasik 200 metre mesafede bulunan varile kadar uzaniyor. Damitilan katran yagi bu varilde toplaniyor.

Kuyuyu yerlestirilen yaklasik bin 300 - bin 400 kilogram çam çirasi iki gün boyunca bin 200 derece isida tutuluyor. Bir kazandan 250 - 300 kilogram katran yagi çikarken, 400 kilograma yakin mangal kömürü elde ediliyor. Betondan yapilan dev kuyularin içine tek tek yerlestirilen çam çiralari yaklasik bin 200 derece isiya yükseldikten sonra katran yagi çikmaya basliyor. Katran yagi ve mangal kömürü üretimi yaklasik 48 saat sürüyor.

Yüzyillardir katran yagi çikartiliyor

Ormanlarla kapli Beyagaç Ilçesinde yüz yillardir katran yagi çikartildigini, ancak büyük kuyularda katran yagi çikartan sayili üreticilerden biri oldugunu anlatan Halil Ibrahim Ak, “45- 50 yildir katrancilik yapiyorum. Çam odunundan olur. Yayla çamlarindan, karaçamdan daha iyidir. Bu katran ne yarar derseniz. Katran sabun olur. Deterjan olur. Boya sanayisine gider. Lastiklere giderdi önceden Izmit’e. Insan sagligi içinde önemli. Kendimden bahsedeyim. Yüzünde sivilce, cildinde bozukluk varsa bu cigerden gelen bir hastaliktir. Bu katrandan her gün sabahleyin bir çay kasigi yiyeceksin. Yüzün kaymak gibi olur. Cigerlerinden keser. Koyunlara, sigirlara, keçilere bizim gibi Yörük olanlara her seye iyi gelir. Katran sifadir. Birde kömür elde ediyoruz. Çam çirasindan yapilir. Ocagin içine dizilir. Tek tek dizilir. Bin 300- bin 400 kilogram ocagin içine dizilir. Altini ateslersin. 400 kilogrami kömür olur. 250- 300 kilogrami katran olur. Gerisi buhar olarak uçar. Simdi piyasa zayif, ekonomisi milletin alim gücü yok. Bu mallari ihaleden aliyorum. Internetten, tahsis aliyorum. Bu çiralari tahsis aliyorum” dedi.



Katran yaginin faydalari

Insan cildine faydali olan katran yagi, büyük bas ve küçükbas hayvanlarin vücut yaralarinin iyilesmesinde de etkili oluyor. Hayvanlarin tirnaklarinda iyilesmeyen yaralari tedavi ediyor. At, esek ve sigir gibi hayvanlarin vücuduna sürüldügü zaman zararli böcek konamiyor. Küçük bir keçe parçasina emdirilip, evin disina konursa yilan, akrep gibi zararli hasereler gelemez. Küçük bir sekere damlatilip emilirse veya serçe parmagina damlatarak emilirse bogaz enfeksiyonunu gideriyor. El ve ayak egzamalarinda tedavi edici özelligi var. Saç kiranda sürülen yerde yeniden saç çikariyor. Kapanmayan yaralarda iyilesmeyi hizlandiriyor.