Hamilelikte Gebelik Diyabetine Dikkat

Sakarya’da faaliyet gösteren Özel Adatip Hastanesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari uzmani Dr. Halil Demirkan, gebelikte olusan diyabetin 6 kadindan 1’inde görüldügünü söyledi.

Gebelik diyabetinin hormonal degisimlere bagli olarak gelistigini aktaran Demirkan, gebelik diyabetinin genellikle hamileligin ilk 3 ayindan sonra görüldügünü söyledi.



Demirkan, "Diyabet ya da seker hastaligi insülin hormonumuzun eksikligi ya da etkisinin azalmasi sonucu gelisen ve kan sekeri yüksekligi ile seyreden bir hastaliktir. Gebelik ve diyabet birlikte bulundugu zaman birbirini olumsuz yönde etkiler. Bazi kadinlarda gebelik sirasinda diyabet hastaligi gelismektedir. Buna ‘gebelik diyabeti’ adi verilir. Bu durum gebelik sirasinda ortaya çikan hormonal degisimlere bagli gelisir ve genellikle gebeligin ilk üç ayindan sonra görülür. Gebelik sirasinda görülen diyabet vakalarinin büyük çogunlugunu gebelik diyabeti vakalari olustursa da gebelik öncesinde diyabet tanisi olan hastalar da olabilir. Genellikle dogum yapan her 6 kadindan 1 tanesi gebelik diyabetlidir. Insülinin kesfinden önce diyabetli bir kadinin gebeligi bebek için yüzde 90, anne adayi için yüzde 30’un üzerinde ölüm ile sonuçlanmaktaydi. Insülinin kesfi ile bu oranlarda ciddi oranda düsme görüldü.

Kan sekeri takipleri kontrolü, kötü tip 1 ve tip 2 diyabetli kadinlar gebelik sirasinda önemli saglik sorunlari ile karsilasabilir ve saglik riskleri gebelik sonrasinda da devam edebilir. Ek olarak diyabetik gebeliklerden sonra, diyabet tipine bagli olarak, hem annenin hem de çocugun ileriki yasaminda obezite ve diyabet riski yüksektir" dedi.



"Egitim ve danismanlik alinmalidir

Annesi tip 1 diyabetli olan çocuklarda yüzde 2 oraninda tip 1 diyabet riskinin oldugunu ve tip 2 diyabetli anneden dogmus çocuklarda tip 2 diyabet riskinin yüzde 30 civarinda olduguna belirten Demirkan, su ifadeleri kullandi:

"Diyabeti olan kadinlarda anne ve çocukla ilgili riskleri minimuma indirmek için gebelik öncesinde iyi kan sekeri kontrolü saglanmis olmalidir. Bunun için dogurganlik çagindaki tüm tip 1 ve tip 2 diyabetlilere planli gebelik önerilmeli, plansiz gebeliklerden kaçinmak için dogum kontrolü gerekliligi anlatilarak güvenli bir yöntemin uygulanmasi için egitim ve danismanlik alinmalidir. Diyabetli gebede; artmis düsük riski, gebelik tansiyonu, sekerin organ hasari varsa ilerleme, artmis gebelik suyu, artmis idrar yolu enfeksiyonu, seker düsmeleri, artmis seker komalari riski, çocukta birçok organda ortaya çikabilecek dogumsal anomaliler, iri bebek, gelisme geriligi, erken dogum riski bulunmaktadir. Diyabet tanisi olup gebelik düsünen kadinlarin kan sekeri düzene girdikten sonra gebelik düsünmesi hem anne hem bebek sagligi için hayati önemdedir. Sigara alkol birakilip obezite varsa hedef kiloya inilmelidir. Gebelikte kullanimi riskli olan tansiyon kolesterol ve diger ilaçlari gözden geçirilerek degistirilmelidir. Gebelik öncesi üç aylik seker degeri hatta hipoglisemi riski düsük olabilir. Gebe kalmayi planlayan veya gebe kalmis olan tip 2 diyabetli kadinlar daha önce almakta olduklari diyabet hap tedavileri kesilip insülin tedavisine geçilmelidir. Polikistik over ve insülin direnci olan ve metformin dedigimiz ilaci alan hastalar gebe kalana kadar bu ilaci kullanip gebelikte kesmeleri gerekmektedir. Gebelik süresince hedef seker düzeyleri saglanmalidir"

"Sik seker takibi yapilmali"

Gebelik diyabeti tanisi konulmasi için tüm gebelere 24. haftada seker yüklemesinin yapilmasi gerektigini belirten Demirkan, "Seker yüklemesi ya 50 gram takiben 100 gram ile ya da tek basina 75 gram glukoz ile yapilabilir. Bu testlerde verilen sekerin bebege ya da anneye herhangi bir zarari yoktur. Ama tani konulamamis ve dolayisiyla tedavi edilmemis bir seker hastaliginin çok sayida zarari olabilir. Belirlenen degerlerin üstünde sekeri çikan hastalar gebelik diyabeti olarak takip ve tedavi edilir. Risk faktörü ya da yapilmis testlerde seker yüksekligi varsa daha öncede yapilabilir. Gebelik diyabeti tanisi konulan gebelere diyet uzmani tarafindan medikal beslenme tedavisi danismanligi saglanmalidir. Gebelikte diyabeti olan tüm gebe kadinlara evde kan seker ölçümü ögretilmelidir. Gebelik diyabeti ya da gebelik öncesi baslamis diyabetin seker hedefleri aynidir. Gebelikte baslangiçli diyabeti olan hastalarin yüzde 80’den fazlasinda sadece diyet ve egzersizle hedef kan sekeri degerlerine ulasilir. Diyet ve egzersiz ile kan sekeri hedeflere ulasamayan gebelik diyabetinde çoklu insülin tedavi de eklenmelidir. Gebelikte hizli degisen kosullar nedeniyle sik seker takibi yapilmasi ve konusunda uzmanlasmis hekim kontrolünde takiplerin sürdürülmesi gerekir" seklinde konustu.