ABD Ve Çin Arasindaki Tayvan Gerilimi Sürüyor

ABD ve Çin, Hint-Pasifik bölgesindeki güç savasi üzerinde oldukça büyük etkileri olan Tayvan anlasmazligi nedeniyle gerilim yasamaya devam ediyor.

Çin’in bir parçasi olarak gördügü ve gerekirse zor kullanarak birlesme sözü verdigi Tayvan yakinlarinda son dönemde yasanan askeri hareketlilik gerilimi tirmandirdi.

Tayvan konusunda geri adim atmaya yanasmayan Washington ve Pekin yönetimleri, kendi görüslerine küresel destek bulmak için kampanyalar baslatti.

ABD ve Çin arasinda yeni olmayan Tayvan anlasmazligi uzun yillardir gergin iliskilere neden olurken, son dönemde iki ülke arasinda gerilim farkli bir noktaya ulasti.

ABD Baskani Joe Biden, 21 Ekim'de CNN televizyonuna yaptigi açiklamada, bir Çin saldirisi durumunda Tayvan'i savunacaklarini söylemisti. Çin, Biden'in sözlerine tepki göstermisti.

Öte yandan dün, ABD Disisleri Bakani Antony Blinken, Tayvan'in Birlesmis Milletler (BM) kuruluslarina katilmasi ve BM faaliyetlerinde rol almasi için çagrida bulundu.

- Çin-Tayvan anlasmazligi

Çin'de Ikinci Dünya Savasi'nin ardindan çikan iç savasta Mao Zedong liderligindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949'da iktidari ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulusunu ilan etmesi üzerine Çan Kaysek liderligindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan'a yerlesip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarinin Ada'da devam ettigini ileri sürerek bagimsizlik ilan etmisti.

Bu girisim Çin tarafindan kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971'e kadar Birlesmis Milletler (BM) Genel Kurulunda Çin'i temsil etmisti. 1950'ler ve 1960'larda çok sayida ülkenin diplomatik iliski tercihini Çin Cumhuriyeti'nden Çin Halk Cumhuriyeti'ne çevirmesinin ardindan 1971'de BM Genel Kurulunda yapilan oylamada Pekin hükümetinin Çin'in tek mesru temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan'in uluslararasi örgütlerdeki konumu belirsiz hale gelmisti.

Pekin yönetimi, "Tek Çin" ilkesini benimseyerek Tayvan’in kendi topraklarinin parçasi oldugunu savunuyor. Çin, bogaz ve çevresindeki askeri varliginin yani sira Tayvan'in dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik iliskiler kurmasina, BM'de ve diger uluslararasi kuruluslarda temsil edilmesine karsi çikiyor.

Kaynak: AA