Dünyada 2020'De Bir Dakikada 3 Milyon Maske Kullanildi
Atatürk Üniversitesi Çevre Sorunlari Uygulama ve Arastirma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Zeynep Ceylan: 'Kovid19'un patlak verdigi 2020'de dünyada bir ayda 129 milyar maske tüketildi yani maske atigi olustu. Eldiven atiklariyla bu veri, 194 milyara çikiyor. Yani bu bilgi bir dakikada 3 milyon maske kullanildigini gösteriyor' '2020'de dünyada 72 bin ton tibbi atik olustu. Türkiye için yaptigim taramada, geçen yil günde Türkiye'de 50 milyon kirli maske atigi çikti. Hijyen atiklarini yönetememissek bir faciaya dogru gidiyoruz demektir. Türkiye'de geçen yil gün basina 198 ton tibbi atik ortaya çikti' 'Atiklarimiza sahip çikmamiz lazim. Atiklarin dogru yönetimi ekosistemin hijyenidir. Ekosistemi dogru yönettigimizde tüm canlilar rahat edecek'
YASEMIN KALYONCUOGLU - Atatürk Üniversitesi Çevre Mühendisligi Bölümü Ögretim Üyesi ve Çevre Sorunlari Uygulama ve Arastirma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Zeynep Ceylan, Kovid-19 salgini sürecinde dünyada bir ayda 129 milyar maske tüketildigini belirterek, atiklarin dogru bertaraf edilmesi gerektigini söyledi.
Dünyayi iki yila yakin süredir etkileyen Kovid-19 ile maske ve eldiven kullanimi artarken, arastirmalara yansiyan rakamlar da çevre sagliginin korunmasinin önemini ortaya koydu.
Çevre Sorunlari Uygulama ve Arastirma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ceylan, Kovid-19 salgini ile kullanimi artan hijyen malzemelerinin çevre kirliligine etkilerini AA muhabirine degerlendirdi.
Yillarca insanoglunun dogayi fütursuzca kullandigini ve karbon emisyonunun çok yükseldigini belirten Ceylan, bunun iklim degisikligi krizine neden oldugunu ve etkilerinin negatif karbon emisyonu ile azaltilabilecegini vurguladi.
Dünyanin salginlarla yasamaya alismasi ve atiklarin dogru yönetilmesi gerektigini dile getiren Ceylan, "Atiklarimiza sahip çikmamiz lazim. Atiklarin dogru yönetimi ekosistemin hijyenidir. Ekosistemi dogru yönettigimizde tüm canlilar rahat edecek. Salgin sürecinde birinci platformda ortaya çikan atiklar maskeler, eldivenler, hijyen malzemeleri. Bunlarin tamami aslinda hem patojen enfekte atiklar hem de plastik atiklardir. Plastigin dünyayi nasil kirlettigini hepimiz çok iyi biliyoruz. Salgin sürecinde pek çok sey degisti. Insanlarin tüketim aliskanliklari degisti. Tibbi atiklar haddinden daha fazla artti." ifadelerini kullandi.
- "Daha az paketlenmis gida satin alinmali"
Atatürk Üniversitesi Kati ve Tehlikeli Atik Yönetimi Koordinatörlügü görevini de yürüten Prof. Dr. Ceylan, Kovid-19 salgini basinda Çevre ve Sehircilik Bakanligindan bütün kurumlara ve belediyelere atiklarin yönetilmesine iliskin genelge gönderildigini belirterek, kampüs genelinde Kovid-19 atik konteynerleri yerlestirildigini ve bunlarin nasil kullanilacagina iliskin egitim verdiklerini söyledi.
Prof. Dr. Ceylan, Kovid-19 döneminde alisveris aliskanliklarinin degistigini, plastik kullaniminin çok arttigini, bunun önüne geçmek için dönüstürebilir plastiklerin üretiminin hizlandirilmasi gerektigini vurgulayarak, "Artik 'çevre bilinçli tüketici', 'yesil tüketici', 'eko tüketici' seklinde çok yeni kavramlar olustu. Bunlar çok degerli kavramlar. Herkesin çevre için son derece dikkatli olmasi gerekiyor. Artik tüketiciler, enerji tasarrufu saglayan ürünler aliyor, bu yayginlasmali. Daha az paketlenmis gida satin alinmali." diye konustu.
Zeynep Ceylan, Environmental Science and Technology’de (Çevresel Bilim ve Teknoloji) yayimlanan makaleler ile Environmental Science and Pollution Research (Çevresel Bilim ve Kirlilik Arastirmasi) verilerinin, dünyanin Kovid-19 salginina hazirliksiz yakalandigini ortaya koydugunu belirtti.
Prof. Dr. Ceylan sunlari kaydetti:
"Kovid-19'un patlak verdigi 2020'de dünyada bir ayda 129 milyar maske tüketildi yani maske atigi olustu. Eldiven atiklariyla bu veri, 194 milyara çikiyor. Yani bu bilgi bir dakikada 3 milyon maske kullanildigini gösteriyor. Bunlar çok ciddi rakamlar. 2020'de dünyada 72 bin ton tibbi atik olustu. Yaptigim arastirmalarda, Türkiye'de günde 50 milyon kirli maske atigi çiktigini görüyoruz. Hijyen atiklarini yönetememissek bir faciaya dogru gidiyoruz demektir. Türkiye'de geçen yil gün basina 198 ton tibbi atik ortaya çikti. 2020'de maske kullanimi çok daha yogundu. 2021'de asilama ile ne yazik ki, maske kullanimi azaldi fakat 2021 rakamlarinin ileriki günlerde azaldigini söyleyemeyecegiz. Kovid-19, plastik kullaniminin ve tibbi atiklarin artmasina neden oldu. Hazir gida tüketimi artmasi plastik kullaniminin artmasina sebep oldu. BM Çevre Programinin yayimladigi bir rapora göre, plastiklerin deniz ekolojisine verdigi zararin maddi karsiligi 13 milyar dolar. Bu ciddi bir rakam."
- Disarda çikartilan kirli maskeler katlanarak çöpe atilmali
Ceylan, Kovid-19 virüsü bulasmis atiklarin evlerde, karantina merkezlerinde, hastanelerde ve saglik merkezlerinde biriken tibbi atiklarin imhasi için olusturulan atik kabul merkezlerinin mevzuata uygun sekilde kurulmasini ve çalisanlarinin bilinçlendirilmesi gerektigini vurguladi.
Tibbi atiklarin dönüstürülemedigini belirten Ceylan, tüm belediyelerin bu konuda hassas olmasi gerektigini söyledi.
Evlerde çikan maske, eldiven, dezenfektan gibi Kovid-19 ile baglantili atiklar için ayri bir poset yapilmasini, posetlerin dörtte üçü dolduktan ve 72 saat geçtikten sonra sikica baglanarak atik konteynerlerine birakilmasi gerektigini vurgulayan Ceylan, sokakta çikartilan maskelerin katlanarak atik kutularina birakilmasi tavsiyesinde bulundu.
Kaynak: AA
Dünyayi iki yila yakin süredir etkileyen Kovid-19 ile maske ve eldiven kullanimi artarken, arastirmalara yansiyan rakamlar da çevre sagliginin korunmasinin önemini ortaya koydu.
Çevre Sorunlari Uygulama ve Arastirma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ceylan, Kovid-19 salgini ile kullanimi artan hijyen malzemelerinin çevre kirliligine etkilerini AA muhabirine degerlendirdi.
Yillarca insanoglunun dogayi fütursuzca kullandigini ve karbon emisyonunun çok yükseldigini belirten Ceylan, bunun iklim degisikligi krizine neden oldugunu ve etkilerinin negatif karbon emisyonu ile azaltilabilecegini vurguladi.
Dünyanin salginlarla yasamaya alismasi ve atiklarin dogru yönetilmesi gerektigini dile getiren Ceylan, "Atiklarimiza sahip çikmamiz lazim. Atiklarin dogru yönetimi ekosistemin hijyenidir. Ekosistemi dogru yönettigimizde tüm canlilar rahat edecek. Salgin sürecinde birinci platformda ortaya çikan atiklar maskeler, eldivenler, hijyen malzemeleri. Bunlarin tamami aslinda hem patojen enfekte atiklar hem de plastik atiklardir. Plastigin dünyayi nasil kirlettigini hepimiz çok iyi biliyoruz. Salgin sürecinde pek çok sey degisti. Insanlarin tüketim aliskanliklari degisti. Tibbi atiklar haddinden daha fazla artti." ifadelerini kullandi.
- "Daha az paketlenmis gida satin alinmali"
Atatürk Üniversitesi Kati ve Tehlikeli Atik Yönetimi Koordinatörlügü görevini de yürüten Prof. Dr. Ceylan, Kovid-19 salgini basinda Çevre ve Sehircilik Bakanligindan bütün kurumlara ve belediyelere atiklarin yönetilmesine iliskin genelge gönderildigini belirterek, kampüs genelinde Kovid-19 atik konteynerleri yerlestirildigini ve bunlarin nasil kullanilacagina iliskin egitim verdiklerini söyledi.
Prof. Dr. Ceylan, Kovid-19 döneminde alisveris aliskanliklarinin degistigini, plastik kullaniminin çok arttigini, bunun önüne geçmek için dönüstürebilir plastiklerin üretiminin hizlandirilmasi gerektigini vurgulayarak, "Artik 'çevre bilinçli tüketici', 'yesil tüketici', 'eko tüketici' seklinde çok yeni kavramlar olustu. Bunlar çok degerli kavramlar. Herkesin çevre için son derece dikkatli olmasi gerekiyor. Artik tüketiciler, enerji tasarrufu saglayan ürünler aliyor, bu yayginlasmali. Daha az paketlenmis gida satin alinmali." diye konustu.
Zeynep Ceylan, Environmental Science and Technology’de (Çevresel Bilim ve Teknoloji) yayimlanan makaleler ile Environmental Science and Pollution Research (Çevresel Bilim ve Kirlilik Arastirmasi) verilerinin, dünyanin Kovid-19 salginina hazirliksiz yakalandigini ortaya koydugunu belirtti.
Prof. Dr. Ceylan sunlari kaydetti:
"Kovid-19'un patlak verdigi 2020'de dünyada bir ayda 129 milyar maske tüketildi yani maske atigi olustu. Eldiven atiklariyla bu veri, 194 milyara çikiyor. Yani bu bilgi bir dakikada 3 milyon maske kullanildigini gösteriyor. Bunlar çok ciddi rakamlar. 2020'de dünyada 72 bin ton tibbi atik olustu. Yaptigim arastirmalarda, Türkiye'de günde 50 milyon kirli maske atigi çiktigini görüyoruz. Hijyen atiklarini yönetememissek bir faciaya dogru gidiyoruz demektir. Türkiye'de geçen yil gün basina 198 ton tibbi atik ortaya çikti. 2020'de maske kullanimi çok daha yogundu. 2021'de asilama ile ne yazik ki, maske kullanimi azaldi fakat 2021 rakamlarinin ileriki günlerde azaldigini söyleyemeyecegiz. Kovid-19, plastik kullaniminin ve tibbi atiklarin artmasina neden oldu. Hazir gida tüketimi artmasi plastik kullaniminin artmasina sebep oldu. BM Çevre Programinin yayimladigi bir rapora göre, plastiklerin deniz ekolojisine verdigi zararin maddi karsiligi 13 milyar dolar. Bu ciddi bir rakam."
- Disarda çikartilan kirli maskeler katlanarak çöpe atilmali
Ceylan, Kovid-19 virüsü bulasmis atiklarin evlerde, karantina merkezlerinde, hastanelerde ve saglik merkezlerinde biriken tibbi atiklarin imhasi için olusturulan atik kabul merkezlerinin mevzuata uygun sekilde kurulmasini ve çalisanlarinin bilinçlendirilmesi gerektigini vurguladi.
Tibbi atiklarin dönüstürülemedigini belirten Ceylan, tüm belediyelerin bu konuda hassas olmasi gerektigini söyledi.
Evlerde çikan maske, eldiven, dezenfektan gibi Kovid-19 ile baglantili atiklar için ayri bir poset yapilmasini, posetlerin dörtte üçü dolduktan ve 72 saat geçtikten sonra sikica baglanarak atik konteynerlerine birakilmasi gerektigini vurgulayan Ceylan, sokakta çikartilan maskelerin katlanarak atik kutularina birakilmasi tavsiyesinde bulundu.