'Artrit Her Yasta Görülebiliyor'

Medipol Mega Hastanesi Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Bölümü’nden Doç. Dr. Didem Sezgin Özcan, 12 Ekim Dünya Artrit Günü kapsaminda önemli uyarilarda bulundu. Doç. Dr. Özcan, vücutta bir veya daha fazla eklemde meydana gelen yangi ya da iltihap durumuna artrit denildigini belirterek, “Artritin dünya genelinde yaklasik 350 milyon kisiyi etkiledigi tahmin ediliyor. Artrit, aslinda Romatoid Artrit (RA), Ankilozan Spondilit (AS), gut, osteoartrit velupus gibi birçok romatizmal hastaligi içine alan bir terimdir. Artritin en yaygin sekli halk arasinda kireçlenme olarak bilinen dejeneratif bir hastalik olan osteoartrittir. Artrite neden olan hastalik tipine bagli olarak altta yatan nedenler farklilik gösterir. Viral ya da bakteriyel enfeksiyonlar, bazi kanserler, metabolik ve hormonal hastaliklar, bazi ilaçlar, mekanik faktörler ya da otoimmunite dedigimiz bagisiklik sistemindeki bozukluklar sonucu artrit gelisebilir. Kalitsal yatkinlik, bazi enfeksiyonlar, sigara, obezite artrit gelisimine katkida bulunabilir. Artrit hastaligi çocuklarda dahil olmak üzere her yastaki insani etkileyebilir. Genel olarak kadinlarda erkeklere oranla daha fazla görülür. Fakat gut ve ankilozan spondilit hastaliklarinin erkeklerde daha sik görüldügünü söyleyebiliriz. Osteoartrit görülme riski yas ilerledikçe artarken, ankilozan spondilit ise daha çok genç yaslarda ortaya çikmaktadir” dedi.



“Akciger, kalp ve böbregi bile etkileyebilir”

Artrit hastaliginin belirtilerini Doç. Dr. Özcan, söyle açikladi: “Artritle seyreden romatizmal hastaliklarin tipine göre belirtilerde birtakim farkliliklar olabilmekle birlikte, genel olarak eklem agrisi ve sertligi görülmektedir. Artrit bir veya daha fazla eklemde sürekli veya tekrarlayan ataklar halinde görülebilir. Agri sikayetine sislik, sicaklik artisi, kizariklik, eklemlerde tutukluk, eklemi hareket ettirmede veya kullanmada zorluk eslik edebilir. Eklemde belirgin hasar olusmussa fonksiyon bozukluklarina yol açabilir. Bazi iltihapli romatizmal hastaliklar ise kas-iskelet sistemi haricinde deriyi, gözü, akciger, kalp ve böbrek gibi iç organlari da etkileyerek çesitli bulgulara neden olabilir. Hastanin hikayesi ve fizik muayenesi sonucunda artritten süphelenilen hastalara tani koymak için çesitli kan testleri, radyografik incelemeler, ihtiyaç halinde taniyi dogrulamak ya da ayirici tani için Magnetik Rezonans Görüntüleme (MR), Ultrasonografi ve Bilgisayarli Tomografi gibi tetkikler istenebilir. Artrite sebep olan hastaligin tipine ve siddetine göre uygun ilaç ve ilaç disi tedavilere bir an önce baslanmalidir. Artrite neden olan tetikleyici bir sebep varsa ortadan kaldirilmali, hastalar kilo kontrolü, saglikli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite açisindan bilgilendirilmelidir. Artritlerde kullanilan ilaç tedavileri hastalarin agrisini gidermeyi, iltihabi baskilamayi, eklem hasarini azaltmayi veya durdurmayi hedeflemektedir. Yine hastalarin tedavisinde fizik tedavi ajanlarindan, tedavi edici egzersizlerden, eklem içi ve yumusak doku enjeksiyonlarindan ve gerekli durumlarda cerrahi müdahalelerden yararlanilabilir.”

“Egzersiz programiyla sikayetler azalabilir”

Doç. Dr. Özcan, özellikle eklem ve kas agrilarina karsi egzersizlerin avantajini su sekilde degerlendirdi: “Romatizma hastalarina yönelik olarak olusturulan egzersiz programlari, hastalarin ihtiyacina göre eklem hareket açikligi egzersizi, esneklik, germe, kuvvetlendirme, postür egzersizleri, solunum egzersizi, denge ve aerobik egzersizleri içerebilir. Yapilan düzenli egzersiz programlari ile eklemlerin hareket açikligi korunur ya da arttirilir, kaslar kuvvetlenir, aerobik egzersizlerle akciger ve kalp sagligi olumlu etkilenir. Dayaniklilik artar, yorgunluk azalir, eklemlerin daha iyi fonksiyon kazanmasi saglanir, osteoporoz açisindan koruyucudur, uyku ve psikoloji üzerine olumlu etkileri vardir ve yasam kalitesini arttirir. Eklemde agri ve ödemin siddetli oldugu aktif artrit dönemlerinde egzersiz daha ilimli, ekleme agirlik bindirmeyecek sekilde, daha pasif ve agri sinirinda yapilmalidir. Sikayetlerin azalmasi ile birlikte ise daha dinamik egzersiz programina baslanmali, egzersiz süre ve siddeti kademeli olarak arttirilmalidir.”

“Geceleri artan agriya dikkat”

Romatoid Artritin (RA), en sik görülen inflamatuvar (iltihapli) artrit olduguna deginen Doç. Dr. Özcan, “RA’da bagisiklik sisteminin düzgün sekilde çalismamasi sonucu, vücudun kendi savunma hücreleri, eklem zarlarina saldirarak iltihabi reaksiyon olusturur. Bu iltihap devam ederse zamanla kikirdak, kemik, tendon ve baglarda kalici harabiyete sebep olur. Artrite neden olan diger romatizmal hastaliklardan; bazi laboratuvar testlerinin pozitif olmasi, hastaligin kronik seyri, uzun süren sabah tutuklugu, özellikle el-bilek ve eldeki küçük eklemleri içeren simetrik eklem tutulumu yapmasi ancak tirnaklara yakin uçtaki eklemleri etkilememesi, cilt altinda nodul olusumu ve görüntülemede eklemlerde yaptigi karakteristik harabiyetlerin saptanmasi diger artritlerden ayrilmasinda yardimci olur. RA’da, belirtilerin çesitliligi ve siddeti kisiden kisiye farklidir. RA özellikle el ve ayak eklemleri gibi küçük eklemleri simetrik olarak tutan kronik seyirli bir romatizmadir. Bu eklemler disinda diz, kalça, omuz gibi büyük eklemleri de tutabilir. Tutulan eklemlerde görülen siddetli agriya hastalik baslangicinda ya da zamanla sislik ve isi artisi eslik edebilir. Agrilar geceleri artar ve etkilenen eklemlerde sabahlari uzun süren tutukluk görülür” diye konustu.



“Tedavi edilmezse sekil ve fonksiyonu bozabilir”

Doç. Dr. Özcan, sözlerini söyle sonlandirdi: Nadiren boyun omurlarinin tutuldugu hastalarda ense üst kismindan basin arka kismina yayilan siddetli agri da hissedilebilir. RA olan bireylerin bir kisminda eklemler haricinde, sinir dokusu, akcigerler, böbrekler, cilt ve kalp gibi organlarin da etkilenmesine bagli olarak birtakim belirti ve bulgular da görülebilir. RA erken dönemde ve etkin bir sekilde tedavi edilmezse tuttugu eklemlerde tahribata yol açarak sekil bozuklugu ve fonksiyon bozukluklarina neden olabilir. RA’da siklikla kullanilan ilaç tedavilerine örnek olarak agri kesiciler, steroid olmayan anti-inflamatuvar ilaçlar, steroidler, sentetik hastalik modifiye edici ilaçlar ve biyolojik tedavi ajanlari verilebilir. Uygun hastalarda eklem içi steroid uygulamalari, fizik tedavi ajanlari ve egzersiz programlarini içeren fiziksel tip ve rehabilitasyon uygulamalari önerilir. Ilaç tedavilerinin yani sira egitim, sigaranin birakilmasi, beslenmenin düzenlenmesi, etkilenen eklemlere yönelik atel uygulamasi, psikolojik destek de önemlidir. Ayrica bazi durumlarda eklemlere yönelik cerrahi müdahaleler de gerekebilmektedir.”