Haftanin Tarihine Bakis
Ankara, 13 Ekim 1923'te TBMM'de kabul edilen tek maddelik yasayla Türkiye Cumhuriyeti'nin baskenti oldu Kore'ye gönderilen ilk Türk birligi, 17 Ekim 1950'de Pusan Limani'na ulasti.
Nüfus yogunlugu itibariyla bugün ülkenin ikinci büyük kenti haline gelen Ankara, 13 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kabul edilen tek maddelik yasayla Türkiye Cumhuriyeti'nin baskenti oldu.
Lozan Baris Antlasmasi'nin TBMM tarafindan onaylanmasindan sonra Istanbul, 23 Eylül 1923'ten itibaren tahliye edilmeye baslandi. Istanbul'un isgal kuvvetlerince bosaltilmasi 6 Ekim 1923'te tamamlandi. Bunun ardindan hükümet merkezi sorunu ortaya çikti.
Ismet Inönü, arkadasiyla Ankara'nin "bassehir" olmasini öngören tek maddelik kanun teklifini 9 Ekim 1923'te Meclise verdi.
Teklif 13 Ekim 1923 günü Meclis Genel Kurulunda görüsülerek kabul edildi. Ankara'nin baskent olarak belirlenmesi Cumhuriyet'in ilani için de bir adim oldu.
- Kore'de Türk birligi
Kore'ye gönderilen ilk Türk birligi 17 Ekim 1950 tarihinde Pusan Limani'na ulasti.
Kuzey Kore, 25 Haziran 1950'de, Güney Kore askerlerinin siniri geçtigini öne sürerek savas ilan etti.
BM Güvenlik Konseyi, Güney Kore'nin acil yardim çagrilari üzerine toplandi ve yardim karari aldi. Türkiye, bu kararin ardindan ABD'den sonra Kore'ye asker gönderme karari alan ikinci ülke oldu.
Kore'ye gönderilecek Türk askeri birligini olusturmak üzere Ayas'taki 241. Piyade Alayi'nin personel sayisi 5 bin 90 kisiye çikarildi.
Tercihen gönüllülerden olusan tugayin komutanligina Tuggeneral Tahsin Yazici, Alay Komutanligina Piyade Albay Celal Dora getirildi. Iskenderun'dan 25 Eylül 1950'de törenle ugurlanan ilk kafile, yaklasik üç hafta süren deniz yolculugunun ardindan 17 Ekim 1950'de Kore'nin Pusan Limani'na ulasti.
Kore Türk Tugayi'na, Seul'ün kuzeybatisindaki Munson bölgesinin güvenligini saglama görevi verildi.
Türkiye'nin Kore'ye asker göndermesi, TBMM'nin 6 Aralik 1950 tarihli birlesimde, "dünya barisini kurmak, korumak ve insanligin emniyet ve huzurunun saglanmasi amaciyla Türk askerinin BM ordulari saflarina katilmasi" yönündeki Basbakanlik Tezkeresi'nin kabulü kararina dayaniyordu.
- Belli basli öteki olaylar
11 Ekim
1689- Rus Çari Büyük Petro öldü.
1811- Ilk buharli feribot Juliana, New York-New Jersey arasindaki seferlerine basladi.
1868- Thomas Edison ilk icadi elektrikli ses makinesi (fonograf) için patent aldi.
1881- David Houston, kameralar için rulo filmin patentini kaydettirdi.
1922- TBMM Hükümeti ile Itilaf Devletleri arasinda Mudanya Mütarekesi imzalandi.
1924- TBMM yeni binasina tasindi, Cumhuriyet Bayrami'nin ilk kutlama töreni burada yapildi.
1926- Kiyafet Kanunu kabul edildi.
1929- Yavuz savas gemisinin onarimi bitti. Gemi, Türk Deniz Kuvvetlerine teslim edildi.
1939- Albert Einstein, ABD Baskani Roosevelt'e, atom bombasi konusuna dikkatini çekmek için yazdigi ünlü mektubunu kaleme aldi.
1948- BM Egitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Ulusal Komisyonu kuruldu.
1963- Fransiz sarkici Edith Piaf ve Fransiz yazar ve ozan Jean Cocteau öldü.
1968- Apollo 7, ilk görevini astronotlar Wally Schirra, Donn Fulton Eisele ve R. Walter Cunningham ile basariyla gerçeklestirdi.
1972- Milli Selamet Partisi (MSP) kuruldu.
1976- Çin'de, aralarinda Mao Zedong'un esi Çiang Çing'in de bulundugu dört politbüro üyesi darbe yapmayi planladiklari gerekçesiyle tutuklandi.
1977- Fransiz deniz bilimcisi Kaptan Cousteau, ünlü teknesi Calypso ile Istanbul'a geldi.
1979- Gazeteci Abdi Ipekçi cinayeti zanlisi Mehmet Ali Agca'nin yargilanmasina baslandi.
1980- Yönetmen Ali Özgentürk'ün "Hazal" filmi, 29. Uluslararasi Mannheim Film Festivali'nde üç ödül aldi.
1980- Uzay istasyonu Salyut 6'da 185 gün kalarak rekor kiran Sovyet kozmonotlar dünyaya döndü.
1981- Erden Kiral'in yönettigi "Bereketli Topraklar Üzerinde" filmi, Avrupa Film Festivali'nde birinci oldu.
1984- Avrupa Parlamentosu, Türkiye-Avrupa Ekonomik Toplulugu Karma Parlamento Komisyonunun yeniden kurulmasina karar verdi, fiili çalismayi askiya aldi.
1984- "Challenger" ile uzaya çikan astronot Kathy Sullivan, uzayda yürüyen ilk Amerikali kadin oldu.
1987- 12 Eylül'de kapatilan Türkiye Isçi Partisinin son genel baskani sosyolog Behice Boran, 77 yasinda vefat etti.
1999- "Yilanlarin Öcü", "Onuncu Köy" ve "Amerikan Sargisi'nin" yazari Fakir Baykurt, Almanya'da hayatini kaybetti.
2005- Ünlü sair ve yazar Attila Ilhan, yasama veda etti.
2009- Türk sinemasinin usta yönetmenlerinden Halit Refig vefat etti.
2011- Ukrayna'daki Turuncu Devrim'in simge ismi ve eski Basbakani Yulya Timosenko, ülkesini Rusya ile yaptigi gaz anlasmasinda zarara ugrattigi gerekçesiyle 7 yil hapis cezasina çarptirildi.
2013- Makedonya'nin baskenti Üsküp'e bagli Çayir Belediyesinde Türkçe resmi dil olarak kabul edildi.
2016- Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde dini, kültürel ve siyasi baski uygulandigini savundugu için "bölücülük" suçlamasiyla müebbet hapisle cezalandirilan Uygur Türkü ekonomist Ilham Tohti'ye, Isviçre'de insan haklari ödülü verildi.
2018- Fener Rum Patrikhanesi Ukrayna Ortodoks Kilisesi'nin Moskova'daki Rus Ortodoks Kilisesi'nden ayrilma talebini kabul etti.
12 Ekim
1492- Cenovali denizci Kristof Kolomb, karaya ayak basti. Buraya "Aziz Kurtarici" anlamina gelen "San Salvador" adini verdi.
1579- Sadrazam Sokullu Mehmet Pasa, bir Bosnak tarafindan sarayinda öldürüldü.
1926- Lotus davasina ait Türk-Fransiz karar anlasmazligi, Cenevre Uluslararasi Mahkemesine götürüldü.
1935- Ünlü Italyan tenor Luciano Pavarotti dogdu.
1956- "Otuz Bes Yas" sairi Cahit Sitki Taranci, tedavi gördügü Viyana'da 46 yasinda öldü.
1958- Basbakan Adnan Menderes yurttaslardan "Vatan Cephesi" kurmalarini istedi.
1964- James Bond'un yaraticisi Ingiliz yazar Ian Fleming hayatini kaybetti.
1984- IRA, Margaret Thatcher'in kaldigi otele bomba atti. Thatcher kurtuldu, 5 kisi öldü.
1987- Türkiye Cumhuriyeti'nin altinci Cumhurbaskani Fahri Korutürk, 84 yasinda vefat etti.
1991- Sovyetler Birligi Baskani Gorbaçov ile diger cumhuriyet liderlerinin bir araya geldigi Devlet Konseyi toplantisinda, KGB'nin lagvedilmesi karari alindi.
2004- Islami Cemiyet ve Cemaatleri Birliginin yöneticisi Metin Kaplan, gözaltina alindigi Almanya'dan özel uçakla Türkiye'ye getirilerek, cezaevine konuldu.
2006- Fransa Ulusal Meclisinin sözde Ermeni soykiriminin inkarinin suç sayilmasina iliskin yasa teklifini kabul etmesi tepkilere neden oldu.
2007- Nobel Baris Ödülü, küresel isinmaya karsi mücadelesiyle son dönemde öne çikan eski ABD Baskan Yardimcisi Al Gore ve BM Hükümetler Arasi Iklim Degisikligi Paneli'ne (IPCC) verildi.
2008- Gazeteci, spiker, radyo televizyon alanindaki ilk devlet sanatçisi Nedret Selçuker, Istanbul'da yasamini yitirdi.
2011- 48. Uluslararasi Antalya Altin Portakal Film Festivali kapsaminda, "Geç Gelen Altin Portakallar" ödül töreni yapildi, 1980 askeri darbesi nedeniyle yapilamayan festivalin ödülleri dagitildi.
2012- Nobel Baris Ödülü'ne Avrupa Birligi layik görüldü.
2015- Usta oyuncu, komedyen Levent Kirca, 67 yasinda Istanbul'da tedavi gördügü hastanede hayatini kaybetti.
2017- Üniversiteye Giris Sinavinin adi "Yüksekögretim Kurumlari Sinavi" olarak degistirildi.
2017- ABD, UNESCO'dan, örgütün "Israil karsiti tutumunu" gerekçe göstererek çekilme karari aldi.
13 Ekim
1911- Italyanlar Derne'yi isgal etti.
1914- Garrett Morgan gaz maskesini icat etti ve patentini aldi.
1921- TBMM Hükümeti ile Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan) arasinda Kars Antlasmasi imzalandi.
1923- TBMM'de, Ankara'nin hükümet merkezi olmasi kararlastirildi.
1955- Suna Kan, Viotti Keman Yarismasinda birinci oldu. Yarisma, ünlü Italyan kemanci Giovanni Battista Viotti adina düzenlenmisti.
1968- Avustralya'ya ilk Türk isçi kafilesi hareket etti.
1973- "Halikarnas Balikçisi" Cevat Sakir Kabaagaçli, 87 yasinda vefat etti.
1983- 12 Eylül 1980'den sonra olusturulan Danisma Meclisinin görevi sona erdi.
1986- Tiyatro sanatçisi Kamran Yüce, 60 yasinda trafik kazasinda öldü.
1994- Mali Polis, Halil Bezmen'e ait trilyonlarca lira degerindeki antika, tarihi eser ve tabloyu, ABD'ye kaçirilmak üzereyken ele geçirdi.
1995- Prag'daki Dünya Grekoromen Güres Sampiyonasi'nda, 82 kiloda Hamza Yerlikaya Dünya Sampiyonu oldu.
1995- Ingiliz fizikçi Joseph Rotblat ve içinde bulundugu anti nükleer grup, Nobel Baris Ödülü'nü aldi.
1996- Radikal gazetesi yayin hayatina basladi.
1999- Gazeteci, sinema ve tiyatro yazari Mahmut Tali Öngören vefat etti.
2005- Baris Harekati öncesi yillarda Kibris'ta bes yil gizli Türk Mukavemet Teskilatini yöneten "Bozkurt" kod adli emekli Tuggeneral Kenan Çoygun, 81 yasinda Ankara'da yasamini yitirdi.
2006- Anayasa degisikligiyle milletvekili seçilme yasi 25'e indirildi.
2012- Türkiye'den KKTC'ye yillik 75 milyon metreküp içme ve sulama suyu tasiyacak KKTC Su Temin Projesi'nin su geçisi ve kara yapilarinin temeli, İçel'in Anamur ilçesinde atildi.
2013- Hindistan'in Madya Prades eyaletindeki köprüde yasanan izdiham nedeniyle 109 kisi hayatini kaybetti.
2015- Filistin devletinin bayragi, Birlesmis Milletler Cenevre Ofisi'nde de göndere çekildi.
2016- Körfez Isbirligi Konseyi, FETÖ'yü terör örgütü olarak niteleyerek, Türkiye'nin örgütle mücadelesini destekledigini bildirdi.
2016- Bob Dylan "Amerikan müziginde yeni siirsel anlatim yarattigi için" Nobel Edebiyat Ödülü'ne layik görüldü.
14 Ekim
1808- Nizami Cedid, Sekbani Cedid adiyla yeniden kuruldu.
1925- Türkiye'de ilk betonarme köprü, Menderes Nehri üzerinde yapildi.
1926- Istanbul'da ilk resmi nikah, Sehremini Muhittin Bey tarafindan kiyildi.
1944- Hitler'e suikastte rol alan Maresal Erwin Rommel intihar etti.
1947- ABD test pilotu Chuck Yeager, ses duvarini asti.
1973- Genel seçimler sonuçlandi. Cumhuriyet Halk Partisi 187, Adalet Partisi 148, Milli Selamet Partisi 48 milletvekilligi kazandi.
1982- Yasar Kemal, Fransa'da Uluslararasi Cino del Duca Ödülü'nü aldi.
1987- Uluslararasi Atatürk Baris Ödülü, Federal Almanya Cumhurbaskani Richard von Weizsaecker'e verildi.
1992- Rusya'nin en korkunç seri katili Andrei Chikatilo, 52 kadin ve çocugu öldürmek veya yaralamak suçundan mahkum edildi. Chikatilo 1994'te idam edildi.
1994- Nobel Baris Ödülü, Yaser Arafat, Izak Rabin ve Simon Peres'e verildi.
2003- Bagdat'ta Türk Büyükelçiligi yakininda bomba yüklü araç patlatildi. Elçilik binasi zarar gördü. Saldirgan öldü, alti kisi yaralandi.
2004- Organize suç örgütü elebasi Alaattin Çakici, tutuklu bulundugu Avusturya'dan Türkiye'ye getirildi. Tutuklanan Çakici, Tekirdag'da F Tipi Cezaevine konuldu.
2005- Türk sinemasinin kötü adami olarak taninan Bilal Inci, 69 yasinda Istanbul'da hayatini kaybetti.
2006- Ünlü bestekar Prof. Dr. Selahattin Içli 83 yasinda vefat etti.
2009- Cumhurbaskani Abdullah Gül ile Ermenistan Cumhurbaskani Serj Sarkisyan, Bursa'da oynanan Türkiye-Ermenistan 2010 Dünya Sampiyonasi grup eleme futbol maçini izledi.
2011- Milli Gemi (MILGEM) Projesi kapsaminda Istanbul Tersanesi Komutanliginda insa edilen ve 27 Eylül'de hizmete alinan Türkiye'nin ilk milli savas gemisi "TCG Heybeliada" tanitildi.
2013- Irak Insan Haklari Bakanligi, ülke genelindeki siddet olaylarinda bir yilda 158 çocugun hayatini kaybettigini, 854 çocugun yaralandigini bildirdi.
2016- Rusya Devlet Baskani Vladimir Putin, Rusya'nin Suriye'deki Himeymim Üssü'nü süresiz kullanmasini öngören anlasmayi onayladi.
2017- Galatasaray, Süper Lig'in 8. haftasinda Atiker Konyaspor ile deplasmanda oynadigi maça 11 yabanci futbolcuyla çikarak, Türk futbol tarihinde bir ilki gerçeklestirdi.
2020 - Hollanda'da hükümet, ölümcül hastaligi bulunan 1 ila 12 yaslarindaki çocuklara ötanazi yapilmasina izin veren plani onayladi.
15 Ekim
1917- Fransizlarca tutuklanan ve Alman gizli servisine bilgi verdigini kabul eden Hollandali dansçi Mata Hari (Margaretha Geertruida), askeri mahkemece yargilandiktan sonra kursuna dizildi.
1927- Gazi Mustafa Kemal Pasa, Cumhuriyet Halk Partisi Kurultayi'nda Büyük Nutuk'u okumaya basladi.
1928- Almanya'dan hareket eden dünyanin en büyük hava gemisi Graf Zeppelin, Amerika'da New Jersey'e ulasti. Uçus 111 saat sürdü.
1934- Mao Zedung'a bagli yüz bin kisilik birlik, Çin'in güneydogusundan kuzeydogusuna kadar sürecek 10 bin kilometrelik "Büyük Yürüyüs"e basladi.
1937- Yeni harflerle basilan ilk kagit paralar tedavüle çikti. Üzerinde Atatürk'ün resmi bulunan 100 liralik banknotlar 1942'de tedavülden kaldirildi.
1958- Sair Asaf Halet Çelebi, 51 yasinda vefat etti.
1961- Uluslararasi Af Örgütü Londra'da kuruldu.
1961- Yeni anayasaya göre Meclis ve Senato seçimleri yapildi.
1964- Sovyetler Birligi lideri Nikita Krusçev, Karadeniz kiyisinda tatildeyken görevden alindi. Yerini Leonid Brejnev aldi. Aleksey Kosigin basbakan oldu.
1993- Nobel Baris Ödülü, Nelson Mandela ve Frederik de Klerk'e verildi.
2008- Sair Fazil Hüsnü Daglarca, Istanbul'da vefat etti.
2013- Filipinler'in orta kesiminde meydana gelen 7,2 büyüklügündeki depremde 144 kisi öldü, 291 kisi yaralandi.
2016- ABD Ulastirma Bakanligi, bataryasi alev aldigi tespit edilen Samsung'un Galaxy Note 7 model akilli telefonlarinin uçaklara alinmasini yasakladi.
2017- Kirgizistan'da cumhurbaskani seçimlerini Sosyal Demokrat Parti'nin adayi Sooronbay Ceenbekov kazandi.
2018- Gazeteci Cemal Kasikçi'nin Suudi Arabistan'in Istanbul Baskonsoloslugu'nda kaybolmasiyla ilgili Türk yetkililer baskonsolosluk binasinda inceleme yapti.
16 Ekim
1793- Fransa Kraliçesi Marie Antoinette giyotinle idam edildi.
1924- Topkapi Sarayi müze olarak ziyarete açildi.
1940- Varsova gettosu Nazi SS birlikleri tarafindan kuruldu.
1964- Çin, ilk atom bombasini patlatarak dünyanin dördüncü nükleer gücü oldu.
1966- Türkiye-Sovyetler Birligi milli futbol karsilasmasini Türkiye 2-0 kazandi.
1970- Enver Sedat, Misir Devlet Baskani oldu.
1981- Isparta Cezaevinden izinli çikan Yilmaz Güney'in yurt disina kaçtigi anlasildi.
1990- Sovyetler Birligi Cumhurbaskani Mihail Gorbaçov, serbest piyasa ekonomisine geçilecegini açikladi.
2004- MKE'ye bagli Çankiri Silah Fabrikasinda Türkiye'nin ilk bomba atar silahi üretilmeye baslandi.
2007- TBMM Baskanvekili Güldal Mumcu, TBMM Genel Kurulunda, 34 yil aradan sonra ilk kez bir kadin milletvekili olarak Meclisi yönetti.
2007- Brezilyali ve Arjantinli paleontologlar, Arjantin'in Patagonya bölgesinde, 88 milyon yil önce yasamis, 32 ila 34 metre boyunda simdiye kadar bilinmeyen bir türde dev bir otobur dinozorun fosilini bulduklarini açikladi.
2013- Güney Asya ülkelerinden Laos'ta iç hatlar seferini yapan bir yolcu uçaginin düsmesi sonucu 44 kisi öldü.
2015 - Türk sinemasinda birçok önemli filme imza atan Memduh Ün, 95 yasinda hayatini kaybetti.
2015- Türkiye'nin 7. haberlesme uydusu Türksat 4B, Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden basariyla uzaya gönderildi.
2016- Milli motosikletçi Kenan Sofuoglu, Dünya Supersport Sampiyonasi'nin Ispanya'daki 11. ayagini kazanirken en yakin takipçisi Randy Krummenacher'in yaris disi kalmasiyla sampiyonlugunu ilan etti.
2017- Irak merkezi hükümetine bagli güvenlik güçleri, Kerkük'teki askeri üs ve petrol kuyularini almak üzere baslattigi operasyonla Kerkük'ün tamamini kontrol altina aldi.
2017- Bilim insanlari iki nötron yildizinin çarpismasiyla olusan katalizmik patlamada uzaya altin ve gümüs gibi degerli metallerin yayildigini tespit etti.
2018- Cumhuriyet gazetesi yönetici ve yazarlari hakkinda açilan ve karara baglanan davada firari olduklari için dosyalari ayrilan eski genel yayin yönetmeni Can Dündar ve Ilhan Tanir hakkinda kirmizi bülten çikarilmasina hükmedildi.
2019- Eski Turizm ve Tanitma Bakani, eski CHP milletvekili ve Basin Konseyi Yüksek Kurulu Üyesi Orhan Birgit 92 yasinda hayata veda etti.
17 Ekim
1448- II. Kosova Savasi basladi.
1849- Polonyali besteci ve piyanist Frederick Chopin öldü.
1929- Nadir Han, Afganistan Krali oldu.
1933- Albert Einstein, Nazi Almanyasi'ndan göçmen olarak Amerika'ya geldi.
1938- Hastaligi iyice artan ve karin bölgesinde su toplanmaya baslayan Mustafa Kemal Atatürk, ilk agir komaya girdi. Atatürk'e konulan teshis sirozdu. Atatürk'ün sagligiyla ilgili ilk resmi teblig de bu tarihte yayimlandi.
1945- Juan Peron, Arjantin Devlet Baskani oldu.
1950- Kore'ye giden ilk Türk birligi, Pusan Limani'nda sevgi gösterileriyle karsilandi.
1951- Türkiye'nin NATO'ya katilmasiyla ilgili protokol Londra'da imzalandi.
1956- Türkiye, ilk seker ihracatini gerçeklestirdi.
1961- Paris polisi çok sayida Cezayirli göstericiyi öldürdü ve bazilarini Sen Nehri'ne atti.
1962- Cumhurbaskani Cemal Gürsel, siyasi Af Kanunu'nu imzaladi. 258 Yassiada hükümlüsünün tahliyesine baslandi.
1972- Türkiye Isçi Partisi davasi sonuçlandi, 21 saniga agir hapis cezasi verildi. Genel Baskan Behice Boran 15 yila mahkum edildi.
1975- BM, siyonizmin "irkçiligin bir biçimi" oldugu kararini aldi.
2007- Avrupa Konseyi tarafindan, Abdullah Oguz'un yönettigi, Zülfü Livaneli'nin romanindan uyarlanan "Mutluluk" filmine "Insan Haklari Ödülü" verildi.
2008- Türkiye, Bati Avrupa Bölgesi'nden aday oldugu 2009-2010 dönemi BM Güvenlik Konseyi (BMGK) geçici üyeligi seçimlerinde, Bati Avrupa grubunda 1. turda üçte iki çogunlugu alarak 151 oyla BMGK'nin geçici üyesi oldu.
2013- BM Genel Kurulunda yapilan oylamada Nijerya, Çad, Litvanya, Suudi Arabistan ve Sili, BM Güvenlik Konseyi'nin 2014-2015 dönemi geçici üyeleri seçildi.
2015- Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden firlatilan Türksat 4B uydusundan ilk sinyal, Türkiye saatiyle 09.01'de Italya'nin Fucino yer istasyonundan alindi.
2016- Irak Basbakani Haydar el-Ibadi Musul'u DEAS'tan kurtarma operasyonunun basladigini açikladi. Pesmerge güçleri, Hazir Cephesi'nde 7 köyü örgütten geri aldi.
2017- Terör örgütü PKK/PYD, Suriye'de DEAS'in kalesi olarak bilinen Rakka'nin tamamini ABD destekli operasyonla ele geçirdi.
2018- Sair-yazar Bahaettin Karakoç, Kahramanmaras'ta tedavi gördügü hastanede 88 yasinda hayatini kaybetti.
2018- Duayen foto muhabiri Ara Güler, Istanbul'da tedavi gördügü hastanede 90 yasinda yasamini yitirdi.
Kaynak: AA
Lozan Baris Antlasmasi'nin TBMM tarafindan onaylanmasindan sonra Istanbul, 23 Eylül 1923'ten itibaren tahliye edilmeye baslandi. Istanbul'un isgal kuvvetlerince bosaltilmasi 6 Ekim 1923'te tamamlandi. Bunun ardindan hükümet merkezi sorunu ortaya çikti.
Ismet Inönü, arkadasiyla Ankara'nin "bassehir" olmasini öngören tek maddelik kanun teklifini 9 Ekim 1923'te Meclise verdi.
Teklif 13 Ekim 1923 günü Meclis Genel Kurulunda görüsülerek kabul edildi. Ankara'nin baskent olarak belirlenmesi Cumhuriyet'in ilani için de bir adim oldu.
- Kore'de Türk birligi
Kore'ye gönderilen ilk Türk birligi 17 Ekim 1950 tarihinde Pusan Limani'na ulasti.
Kuzey Kore, 25 Haziran 1950'de, Güney Kore askerlerinin siniri geçtigini öne sürerek savas ilan etti.
BM Güvenlik Konseyi, Güney Kore'nin acil yardim çagrilari üzerine toplandi ve yardim karari aldi. Türkiye, bu kararin ardindan ABD'den sonra Kore'ye asker gönderme karari alan ikinci ülke oldu.
Kore'ye gönderilecek Türk askeri birligini olusturmak üzere Ayas'taki 241. Piyade Alayi'nin personel sayisi 5 bin 90 kisiye çikarildi.
Tercihen gönüllülerden olusan tugayin komutanligina Tuggeneral Tahsin Yazici, Alay Komutanligina Piyade Albay Celal Dora getirildi. Iskenderun'dan 25 Eylül 1950'de törenle ugurlanan ilk kafile, yaklasik üç hafta süren deniz yolculugunun ardindan 17 Ekim 1950'de Kore'nin Pusan Limani'na ulasti.
Kore Türk Tugayi'na, Seul'ün kuzeybatisindaki Munson bölgesinin güvenligini saglama görevi verildi.
Türkiye'nin Kore'ye asker göndermesi, TBMM'nin 6 Aralik 1950 tarihli birlesimde, "dünya barisini kurmak, korumak ve insanligin emniyet ve huzurunun saglanmasi amaciyla Türk askerinin BM ordulari saflarina katilmasi" yönündeki Basbakanlik Tezkeresi'nin kabulü kararina dayaniyordu.
- Belli basli öteki olaylar
11 Ekim
1689- Rus Çari Büyük Petro öldü.
1811- Ilk buharli feribot Juliana, New York-New Jersey arasindaki seferlerine basladi.
1868- Thomas Edison ilk icadi elektrikli ses makinesi (fonograf) için patent aldi.
1881- David Houston, kameralar için rulo filmin patentini kaydettirdi.
1922- TBMM Hükümeti ile Itilaf Devletleri arasinda Mudanya Mütarekesi imzalandi.
1924- TBMM yeni binasina tasindi, Cumhuriyet Bayrami'nin ilk kutlama töreni burada yapildi.
1926- Kiyafet Kanunu kabul edildi.
1929- Yavuz savas gemisinin onarimi bitti. Gemi, Türk Deniz Kuvvetlerine teslim edildi.
1939- Albert Einstein, ABD Baskani Roosevelt'e, atom bombasi konusuna dikkatini çekmek için yazdigi ünlü mektubunu kaleme aldi.
1948- BM Egitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Ulusal Komisyonu kuruldu.
1963- Fransiz sarkici Edith Piaf ve Fransiz yazar ve ozan Jean Cocteau öldü.
1968- Apollo 7, ilk görevini astronotlar Wally Schirra, Donn Fulton Eisele ve R. Walter Cunningham ile basariyla gerçeklestirdi.
1972- Milli Selamet Partisi (MSP) kuruldu.
1976- Çin'de, aralarinda Mao Zedong'un esi Çiang Çing'in de bulundugu dört politbüro üyesi darbe yapmayi planladiklari gerekçesiyle tutuklandi.
1977- Fransiz deniz bilimcisi Kaptan Cousteau, ünlü teknesi Calypso ile Istanbul'a geldi.
1979- Gazeteci Abdi Ipekçi cinayeti zanlisi Mehmet Ali Agca'nin yargilanmasina baslandi.
1980- Yönetmen Ali Özgentürk'ün "Hazal" filmi, 29. Uluslararasi Mannheim Film Festivali'nde üç ödül aldi.
1980- Uzay istasyonu Salyut 6'da 185 gün kalarak rekor kiran Sovyet kozmonotlar dünyaya döndü.
1981- Erden Kiral'in yönettigi "Bereketli Topraklar Üzerinde" filmi, Avrupa Film Festivali'nde birinci oldu.
1984- Avrupa Parlamentosu, Türkiye-Avrupa Ekonomik Toplulugu Karma Parlamento Komisyonunun yeniden kurulmasina karar verdi, fiili çalismayi askiya aldi.
1984- "Challenger" ile uzaya çikan astronot Kathy Sullivan, uzayda yürüyen ilk Amerikali kadin oldu.
1987- 12 Eylül'de kapatilan Türkiye Isçi Partisinin son genel baskani sosyolog Behice Boran, 77 yasinda vefat etti.
1999- "Yilanlarin Öcü", "Onuncu Köy" ve "Amerikan Sargisi'nin" yazari Fakir Baykurt, Almanya'da hayatini kaybetti.
2005- Ünlü sair ve yazar Attila Ilhan, yasama veda etti.
2009- Türk sinemasinin usta yönetmenlerinden Halit Refig vefat etti.
2011- Ukrayna'daki Turuncu Devrim'in simge ismi ve eski Basbakani Yulya Timosenko, ülkesini Rusya ile yaptigi gaz anlasmasinda zarara ugrattigi gerekçesiyle 7 yil hapis cezasina çarptirildi.
2013- Makedonya'nin baskenti Üsküp'e bagli Çayir Belediyesinde Türkçe resmi dil olarak kabul edildi.
2016- Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde dini, kültürel ve siyasi baski uygulandigini savundugu için "bölücülük" suçlamasiyla müebbet hapisle cezalandirilan Uygur Türkü ekonomist Ilham Tohti'ye, Isviçre'de insan haklari ödülü verildi.
2018- Fener Rum Patrikhanesi Ukrayna Ortodoks Kilisesi'nin Moskova'daki Rus Ortodoks Kilisesi'nden ayrilma talebini kabul etti.
12 Ekim
1492- Cenovali denizci Kristof Kolomb, karaya ayak basti. Buraya "Aziz Kurtarici" anlamina gelen "San Salvador" adini verdi.
1579- Sadrazam Sokullu Mehmet Pasa, bir Bosnak tarafindan sarayinda öldürüldü.
1926- Lotus davasina ait Türk-Fransiz karar anlasmazligi, Cenevre Uluslararasi Mahkemesine götürüldü.
1935- Ünlü Italyan tenor Luciano Pavarotti dogdu.
1956- "Otuz Bes Yas" sairi Cahit Sitki Taranci, tedavi gördügü Viyana'da 46 yasinda öldü.
1958- Basbakan Adnan Menderes yurttaslardan "Vatan Cephesi" kurmalarini istedi.
1964- James Bond'un yaraticisi Ingiliz yazar Ian Fleming hayatini kaybetti.
1984- IRA, Margaret Thatcher'in kaldigi otele bomba atti. Thatcher kurtuldu, 5 kisi öldü.
1987- Türkiye Cumhuriyeti'nin altinci Cumhurbaskani Fahri Korutürk, 84 yasinda vefat etti.
1991- Sovyetler Birligi Baskani Gorbaçov ile diger cumhuriyet liderlerinin bir araya geldigi Devlet Konseyi toplantisinda, KGB'nin lagvedilmesi karari alindi.
2004- Islami Cemiyet ve Cemaatleri Birliginin yöneticisi Metin Kaplan, gözaltina alindigi Almanya'dan özel uçakla Türkiye'ye getirilerek, cezaevine konuldu.
2006- Fransa Ulusal Meclisinin sözde Ermeni soykiriminin inkarinin suç sayilmasina iliskin yasa teklifini kabul etmesi tepkilere neden oldu.
2007- Nobel Baris Ödülü, küresel isinmaya karsi mücadelesiyle son dönemde öne çikan eski ABD Baskan Yardimcisi Al Gore ve BM Hükümetler Arasi Iklim Degisikligi Paneli'ne (IPCC) verildi.
2008- Gazeteci, spiker, radyo televizyon alanindaki ilk devlet sanatçisi Nedret Selçuker, Istanbul'da yasamini yitirdi.
2011- 48. Uluslararasi Antalya Altin Portakal Film Festivali kapsaminda, "Geç Gelen Altin Portakallar" ödül töreni yapildi, 1980 askeri darbesi nedeniyle yapilamayan festivalin ödülleri dagitildi.
2012- Nobel Baris Ödülü'ne Avrupa Birligi layik görüldü.
2015- Usta oyuncu, komedyen Levent Kirca, 67 yasinda Istanbul'da tedavi gördügü hastanede hayatini kaybetti.
2017- Üniversiteye Giris Sinavinin adi "Yüksekögretim Kurumlari Sinavi" olarak degistirildi.
2017- ABD, UNESCO'dan, örgütün "Israil karsiti tutumunu" gerekçe göstererek çekilme karari aldi.
13 Ekim
1911- Italyanlar Derne'yi isgal etti.
1914- Garrett Morgan gaz maskesini icat etti ve patentini aldi.
1921- TBMM Hükümeti ile Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan) arasinda Kars Antlasmasi imzalandi.
1923- TBMM'de, Ankara'nin hükümet merkezi olmasi kararlastirildi.
1955- Suna Kan, Viotti Keman Yarismasinda birinci oldu. Yarisma, ünlü Italyan kemanci Giovanni Battista Viotti adina düzenlenmisti.
1968- Avustralya'ya ilk Türk isçi kafilesi hareket etti.
1973- "Halikarnas Balikçisi" Cevat Sakir Kabaagaçli, 87 yasinda vefat etti.
1983- 12 Eylül 1980'den sonra olusturulan Danisma Meclisinin görevi sona erdi.
1986- Tiyatro sanatçisi Kamran Yüce, 60 yasinda trafik kazasinda öldü.
1994- Mali Polis, Halil Bezmen'e ait trilyonlarca lira degerindeki antika, tarihi eser ve tabloyu, ABD'ye kaçirilmak üzereyken ele geçirdi.
1995- Prag'daki Dünya Grekoromen Güres Sampiyonasi'nda, 82 kiloda Hamza Yerlikaya Dünya Sampiyonu oldu.
1995- Ingiliz fizikçi Joseph Rotblat ve içinde bulundugu anti nükleer grup, Nobel Baris Ödülü'nü aldi.
1996- Radikal gazetesi yayin hayatina basladi.
1999- Gazeteci, sinema ve tiyatro yazari Mahmut Tali Öngören vefat etti.
2005- Baris Harekati öncesi yillarda Kibris'ta bes yil gizli Türk Mukavemet Teskilatini yöneten "Bozkurt" kod adli emekli Tuggeneral Kenan Çoygun, 81 yasinda Ankara'da yasamini yitirdi.
2006- Anayasa degisikligiyle milletvekili seçilme yasi 25'e indirildi.
2012- Türkiye'den KKTC'ye yillik 75 milyon metreküp içme ve sulama suyu tasiyacak KKTC Su Temin Projesi'nin su geçisi ve kara yapilarinin temeli, İçel'in Anamur ilçesinde atildi.
2013- Hindistan'in Madya Prades eyaletindeki köprüde yasanan izdiham nedeniyle 109 kisi hayatini kaybetti.
2015- Filistin devletinin bayragi, Birlesmis Milletler Cenevre Ofisi'nde de göndere çekildi.
2016- Körfez Isbirligi Konseyi, FETÖ'yü terör örgütü olarak niteleyerek, Türkiye'nin örgütle mücadelesini destekledigini bildirdi.
2016- Bob Dylan "Amerikan müziginde yeni siirsel anlatim yarattigi için" Nobel Edebiyat Ödülü'ne layik görüldü.
14 Ekim
1808- Nizami Cedid, Sekbani Cedid adiyla yeniden kuruldu.
1925- Türkiye'de ilk betonarme köprü, Menderes Nehri üzerinde yapildi.
1926- Istanbul'da ilk resmi nikah, Sehremini Muhittin Bey tarafindan kiyildi.
1944- Hitler'e suikastte rol alan Maresal Erwin Rommel intihar etti.
1947- ABD test pilotu Chuck Yeager, ses duvarini asti.
1973- Genel seçimler sonuçlandi. Cumhuriyet Halk Partisi 187, Adalet Partisi 148, Milli Selamet Partisi 48 milletvekilligi kazandi.
1982- Yasar Kemal, Fransa'da Uluslararasi Cino del Duca Ödülü'nü aldi.
1987- Uluslararasi Atatürk Baris Ödülü, Federal Almanya Cumhurbaskani Richard von Weizsaecker'e verildi.
1992- Rusya'nin en korkunç seri katili Andrei Chikatilo, 52 kadin ve çocugu öldürmek veya yaralamak suçundan mahkum edildi. Chikatilo 1994'te idam edildi.
1994- Nobel Baris Ödülü, Yaser Arafat, Izak Rabin ve Simon Peres'e verildi.
2003- Bagdat'ta Türk Büyükelçiligi yakininda bomba yüklü araç patlatildi. Elçilik binasi zarar gördü. Saldirgan öldü, alti kisi yaralandi.
2004- Organize suç örgütü elebasi Alaattin Çakici, tutuklu bulundugu Avusturya'dan Türkiye'ye getirildi. Tutuklanan Çakici, Tekirdag'da F Tipi Cezaevine konuldu.
2005- Türk sinemasinin kötü adami olarak taninan Bilal Inci, 69 yasinda Istanbul'da hayatini kaybetti.
2006- Ünlü bestekar Prof. Dr. Selahattin Içli 83 yasinda vefat etti.
2009- Cumhurbaskani Abdullah Gül ile Ermenistan Cumhurbaskani Serj Sarkisyan, Bursa'da oynanan Türkiye-Ermenistan 2010 Dünya Sampiyonasi grup eleme futbol maçini izledi.
2011- Milli Gemi (MILGEM) Projesi kapsaminda Istanbul Tersanesi Komutanliginda insa edilen ve 27 Eylül'de hizmete alinan Türkiye'nin ilk milli savas gemisi "TCG Heybeliada" tanitildi.
2013- Irak Insan Haklari Bakanligi, ülke genelindeki siddet olaylarinda bir yilda 158 çocugun hayatini kaybettigini, 854 çocugun yaralandigini bildirdi.
2016- Rusya Devlet Baskani Vladimir Putin, Rusya'nin Suriye'deki Himeymim Üssü'nü süresiz kullanmasini öngören anlasmayi onayladi.
2017- Galatasaray, Süper Lig'in 8. haftasinda Atiker Konyaspor ile deplasmanda oynadigi maça 11 yabanci futbolcuyla çikarak, Türk futbol tarihinde bir ilki gerçeklestirdi.
2020 - Hollanda'da hükümet, ölümcül hastaligi bulunan 1 ila 12 yaslarindaki çocuklara ötanazi yapilmasina izin veren plani onayladi.
15 Ekim
1917- Fransizlarca tutuklanan ve Alman gizli servisine bilgi verdigini kabul eden Hollandali dansçi Mata Hari (Margaretha Geertruida), askeri mahkemece yargilandiktan sonra kursuna dizildi.
1927- Gazi Mustafa Kemal Pasa, Cumhuriyet Halk Partisi Kurultayi'nda Büyük Nutuk'u okumaya basladi.
1928- Almanya'dan hareket eden dünyanin en büyük hava gemisi Graf Zeppelin, Amerika'da New Jersey'e ulasti. Uçus 111 saat sürdü.
1934- Mao Zedung'a bagli yüz bin kisilik birlik, Çin'in güneydogusundan kuzeydogusuna kadar sürecek 10 bin kilometrelik "Büyük Yürüyüs"e basladi.
1937- Yeni harflerle basilan ilk kagit paralar tedavüle çikti. Üzerinde Atatürk'ün resmi bulunan 100 liralik banknotlar 1942'de tedavülden kaldirildi.
1958- Sair Asaf Halet Çelebi, 51 yasinda vefat etti.
1961- Uluslararasi Af Örgütü Londra'da kuruldu.
1961- Yeni anayasaya göre Meclis ve Senato seçimleri yapildi.
1964- Sovyetler Birligi lideri Nikita Krusçev, Karadeniz kiyisinda tatildeyken görevden alindi. Yerini Leonid Brejnev aldi. Aleksey Kosigin basbakan oldu.
1993- Nobel Baris Ödülü, Nelson Mandela ve Frederik de Klerk'e verildi.
2008- Sair Fazil Hüsnü Daglarca, Istanbul'da vefat etti.
2013- Filipinler'in orta kesiminde meydana gelen 7,2 büyüklügündeki depremde 144 kisi öldü, 291 kisi yaralandi.
2016- ABD Ulastirma Bakanligi, bataryasi alev aldigi tespit edilen Samsung'un Galaxy Note 7 model akilli telefonlarinin uçaklara alinmasini yasakladi.
2017- Kirgizistan'da cumhurbaskani seçimlerini Sosyal Demokrat Parti'nin adayi Sooronbay Ceenbekov kazandi.
2018- Gazeteci Cemal Kasikçi'nin Suudi Arabistan'in Istanbul Baskonsoloslugu'nda kaybolmasiyla ilgili Türk yetkililer baskonsolosluk binasinda inceleme yapti.
16 Ekim
1793- Fransa Kraliçesi Marie Antoinette giyotinle idam edildi.
1924- Topkapi Sarayi müze olarak ziyarete açildi.
1940- Varsova gettosu Nazi SS birlikleri tarafindan kuruldu.
1964- Çin, ilk atom bombasini patlatarak dünyanin dördüncü nükleer gücü oldu.
1966- Türkiye-Sovyetler Birligi milli futbol karsilasmasini Türkiye 2-0 kazandi.
1970- Enver Sedat, Misir Devlet Baskani oldu.
1981- Isparta Cezaevinden izinli çikan Yilmaz Güney'in yurt disina kaçtigi anlasildi.
1990- Sovyetler Birligi Cumhurbaskani Mihail Gorbaçov, serbest piyasa ekonomisine geçilecegini açikladi.
2004- MKE'ye bagli Çankiri Silah Fabrikasinda Türkiye'nin ilk bomba atar silahi üretilmeye baslandi.
2007- TBMM Baskanvekili Güldal Mumcu, TBMM Genel Kurulunda, 34 yil aradan sonra ilk kez bir kadin milletvekili olarak Meclisi yönetti.
2007- Brezilyali ve Arjantinli paleontologlar, Arjantin'in Patagonya bölgesinde, 88 milyon yil önce yasamis, 32 ila 34 metre boyunda simdiye kadar bilinmeyen bir türde dev bir otobur dinozorun fosilini bulduklarini açikladi.
2013- Güney Asya ülkelerinden Laos'ta iç hatlar seferini yapan bir yolcu uçaginin düsmesi sonucu 44 kisi öldü.
2015 - Türk sinemasinda birçok önemli filme imza atan Memduh Ün, 95 yasinda hayatini kaybetti.
2015- Türkiye'nin 7. haberlesme uydusu Türksat 4B, Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden basariyla uzaya gönderildi.
2016- Milli motosikletçi Kenan Sofuoglu, Dünya Supersport Sampiyonasi'nin Ispanya'daki 11. ayagini kazanirken en yakin takipçisi Randy Krummenacher'in yaris disi kalmasiyla sampiyonlugunu ilan etti.
2017- Irak merkezi hükümetine bagli güvenlik güçleri, Kerkük'teki askeri üs ve petrol kuyularini almak üzere baslattigi operasyonla Kerkük'ün tamamini kontrol altina aldi.
2017- Bilim insanlari iki nötron yildizinin çarpismasiyla olusan katalizmik patlamada uzaya altin ve gümüs gibi degerli metallerin yayildigini tespit etti.
2018- Cumhuriyet gazetesi yönetici ve yazarlari hakkinda açilan ve karara baglanan davada firari olduklari için dosyalari ayrilan eski genel yayin yönetmeni Can Dündar ve Ilhan Tanir hakkinda kirmizi bülten çikarilmasina hükmedildi.
2019- Eski Turizm ve Tanitma Bakani, eski CHP milletvekili ve Basin Konseyi Yüksek Kurulu Üyesi Orhan Birgit 92 yasinda hayata veda etti.
17 Ekim
1448- II. Kosova Savasi basladi.
1849- Polonyali besteci ve piyanist Frederick Chopin öldü.
1929- Nadir Han, Afganistan Krali oldu.
1933- Albert Einstein, Nazi Almanyasi'ndan göçmen olarak Amerika'ya geldi.
1938- Hastaligi iyice artan ve karin bölgesinde su toplanmaya baslayan Mustafa Kemal Atatürk, ilk agir komaya girdi. Atatürk'e konulan teshis sirozdu. Atatürk'ün sagligiyla ilgili ilk resmi teblig de bu tarihte yayimlandi.
1945- Juan Peron, Arjantin Devlet Baskani oldu.
1950- Kore'ye giden ilk Türk birligi, Pusan Limani'nda sevgi gösterileriyle karsilandi.
1951- Türkiye'nin NATO'ya katilmasiyla ilgili protokol Londra'da imzalandi.
1956- Türkiye, ilk seker ihracatini gerçeklestirdi.
1961- Paris polisi çok sayida Cezayirli göstericiyi öldürdü ve bazilarini Sen Nehri'ne atti.
1962- Cumhurbaskani Cemal Gürsel, siyasi Af Kanunu'nu imzaladi. 258 Yassiada hükümlüsünün tahliyesine baslandi.
1972- Türkiye Isçi Partisi davasi sonuçlandi, 21 saniga agir hapis cezasi verildi. Genel Baskan Behice Boran 15 yila mahkum edildi.
1975- BM, siyonizmin "irkçiligin bir biçimi" oldugu kararini aldi.
2007- Avrupa Konseyi tarafindan, Abdullah Oguz'un yönettigi, Zülfü Livaneli'nin romanindan uyarlanan "Mutluluk" filmine "Insan Haklari Ödülü" verildi.
2008- Türkiye, Bati Avrupa Bölgesi'nden aday oldugu 2009-2010 dönemi BM Güvenlik Konseyi (BMGK) geçici üyeligi seçimlerinde, Bati Avrupa grubunda 1. turda üçte iki çogunlugu alarak 151 oyla BMGK'nin geçici üyesi oldu.
2013- BM Genel Kurulunda yapilan oylamada Nijerya, Çad, Litvanya, Suudi Arabistan ve Sili, BM Güvenlik Konseyi'nin 2014-2015 dönemi geçici üyeleri seçildi.
2015- Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden firlatilan Türksat 4B uydusundan ilk sinyal, Türkiye saatiyle 09.01'de Italya'nin Fucino yer istasyonundan alindi.
2016- Irak Basbakani Haydar el-Ibadi Musul'u DEAS'tan kurtarma operasyonunun basladigini açikladi. Pesmerge güçleri, Hazir Cephesi'nde 7 köyü örgütten geri aldi.
2017- Terör örgütü PKK/PYD, Suriye'de DEAS'in kalesi olarak bilinen Rakka'nin tamamini ABD destekli operasyonla ele geçirdi.
2018- Sair-yazar Bahaettin Karakoç, Kahramanmaras'ta tedavi gördügü hastanede 88 yasinda hayatini kaybetti.
2018- Duayen foto muhabiri Ara Güler, Istanbul'da tedavi gördügü hastanede 90 yasinda yasamini yitirdi.