ISO Türkiye Imalat PMI Eylülde 52,5 Oldu

Istanbul Sanayi Odasi (ISO) Türkiye Imalat PMI (Satin Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Eylül 2021 dönemi sonuçlari açiklandi. Esik deger olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm rakamlarin sektörde iyilesmeye isaret ettigi anket sonuçlarina göre, agustosta 54,1 olarak ölçülen manset PMI, eylülde 52,5’e gerilemesine ragmen sektörün faaliyet kosullarinda aylik bazda güçlü bir iyilesmeye isaret etti. Faaliyet kosullarindaki iyilesme trendi, üretim ve yeni siparislerde devam eden büyümeye bagli olarak dördüncü aya ulasti. Ancak eylül ayindaki artislar önceki aya göre yavas gerçeklesti.

Toplam is hacminde devam eden büyüme, yeni ihracat siparislerinin yine belirgin sekilde artmasindan destek buldu. Yeni siparislerdeki iyilesme ve kapasite artirmaya yönelik çabalar, firmalarin istihdam düzeyini eylül ayinda da güçlü bir sekilde yükseltmesini sagladi. Buna ragmen, yeni siparislerde süregelen büyümenin etkisiyle, birikmis isler Temmuz 2020’den beri ilk kez artis gösterdi. Imalatçilar, üretim gereksinimlerindeki yükselise bagli olarak satin alma faaliyetlerini de genisletti ve girdi stoklari üst üste ikinci ay artti. Ayrica, firmalarin tedarik zincirlerindeki kesintilerden korunmak için güvenlik stoku olusturmalari, üretim öncesi stoklarda 2017’nin sonlarindan bu yana gözlenen en hizli artisa yol açti. Üçüncü çeyrek sonunda tedarik zincirlerindeki aksakliklarin hafifledigine yönelik bazi isaretler dikkat çekti. Ham madde yetersizligi ve ürün ithalatindaki gecikmeler, tedarikçilerin teslimat sürelerinin daha da artmasinda rol oynadi. Öte yandan, tedarikçi performansindaki bozulma son bir yilin en ilimli düzeyinde kaydedildi. Girdi maliyetleri keskin bir sekilde yükselmeye devam etti. Firmalar, arz kisitlarina bagli olarak ham madde fiyatlarindaki artislarin sürdügünü bildirdi. Döviz kuru gelismeleri de girdi maliyetlerini yükselten bir diger faktör oldu. Girdi maliyetlerindeki yükselis agustos ayindakine çok yakin bir oranda gerçeklesti. Buna bagli olarak, imalatçilar satis fiyatlarini hizli bir sekilde yükseltmeyi sürdürdü ve nihai ürün enflasyonu eylülde hafif bir artis kaydetti.



Sektörlerin çogu üretimini artirdi, en hizli artis giyim ve deri ürünlerinde

Istanbul Sanayi Odasi Türkiye Sektörel PMI eylül verilerine göre, özellikle ihracat pazarlarinda olmak üzere talebin iyilestigine yönelik isaretler artti ve anket kapsaminda takip edilen sektörlerin çogu üretim artisi kaydetti.

Girdi maliyetleri, tedarik zincirlerinde devam eden aksamalarin da etkisiyle yine genele yayili artislar gösterdi.

Üretimde son dönemde gözlenen güçlü toparlanmanin devam ettigi giyim ve deri ürünleri sektörü, tüm sektörler içerisinde en hizli üretim artisini kaydetti.

Ana metaller ve tekstilde de güçlü artislar gerçeklesti. Öte yandan, metalik olmayan mineral ürünler sektöründe üretim yavaslamaya devam ederken gida ürünleri ile kara ve deniz tasitlari sektörlerinde ise büyümenin duraksadigi görüldü.

Sektörlerin çogunda yeni siparisler artti. Üretimde oldugu gibi, yeni siparislerde de en hizli büyüyen sektör giyim ve deri ürünleri oldu. Son anketin genel sonuçlarindan birisi, uluslararasi talepteki iyilesmenin toplam yeni siparisleri desteklemesi oldu. Kara ve deniz tasitlari sektörü istisna olmak üzere, dokuz sektörde yeni ihracat siparisleri yükseldi.

Ana metaller ile makine ve metal ürünler sektörleri, üçüncü çeyrek sonunda istihdam artisina öncülük etti. Kapasite artislari, çogu sektörde firmalarin is yüklerini genel anlamda yönetebilmelerini sagladi. Birikmis isler yalnizca kimyasallar, plastik ve kauçuk sektöründe artti.

Tedarik zincirlerindeki aksamalar faaliyetleri olumsuz etkilemeye devam etti. Takip edilen sektörlerin tümünde teslimat süreleri artti. En uzun gecikmeler makine ve metal ürünler sektöründe gözlendi.

Arz tarafinda yasanan zorluklar enflasyonist baskilarin artmasina katki yapti ve girdi maliyetleri enflasyonu genel olarak yüksek düzeyde kaldi. En hizli artis metalik olmayan mineral ürünler sektöründe gerçeklesirken bu sektörü kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler yakindan takip etti. On sektörün tümünde satis fiyatlari artis kaydederken en hizli artis metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yasandi. Girdi stoklarinin artis ve azalis gösterdigi sektör sayisinin ayni olmasi, stok biriktirme yönünde kimi çabalar olduguna isaret etti. Öte yandan, makine ve metal ürünleri ile ana metaller sektörlerinde stoklar uzun süreli düsüsün ardindan yatay seyretti.