Özel Çocuklara 'Umut' Olmaya Devam Ediyor

Yaşar Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü mezunu Can Yıldız’ın, 2016 yılında daha öğrenciyken otizmli kuzeni Umut’un kelimeleri anne babasının sesinden, sevdiği oyuncaklarla oynarken daha rahat öğrenmesi için ortaya çıkardığı ürün Tolkido, 4 yılda birçok süreçten geçip tüm özel çocukların “Umut”u oldu. Yaşar Üniversitesi Kuluçka Merkezi Minerva’da temellerini attığı, bugüne kadar ulusal ve uluslararası birçok ödül kazanan sosyal girişim Tolkido ile ilgili bilgi veren Can Yıldız, “4 yıl önce otizmli kuzenim Umut’un iletişim becerilerini geliştirmek için amcam ile bir beyin fırtınası sonucunda Tolkido fikrini bulduk ve bunu şu anki ortağım ve üniversiteden arkadaşım Kağan Karadoğan ile hayata geçirdik. Tolkido, dünya çapında bir proje ve başta otizmliler olmak üzere konuşma güçlüğü çeken tüm çocukların yaşam alanında bulunan nesneleri ve eğitimlerinde kullanılan görsel eğitim kartlarını bireyselleştirilebilir, anne sesiyle seslendirilebilir hale getiren bir eğitim materyali. Yaşar Üniversitesi Minerva’daki çalışmamızın ardından KOSGEB AR-GE İnovasyon desteği de kazanarak geçtiğimiz Ege Teknopark’ta 3 yıldır çalışmalarımızı sürdürüyoruz” diye konuştu.



Her nesne sesli hale gelebiliyor

Can Yıldız, “Anne sesi ya da çocukların sevdikleri bireylerin sesinin kullanılmasının eğitim sürecinde çok önemli bir detay. Çocukların, güvendikleri seslerden konuşmayı öğrenmeleri, iletişim kurmaya büyük bir motivasyon sağlıyor. Bir ev ya da okul hayal edin ve bu cihazı dokundurduğunuz kitaptan meyveye kadar her şey, çocuğun ebeveynlerinin konuşmaları ile sesli hale geliyor. Kartlar ise kredi kartı büyüklüğünde ve çocuğa öğretmek istediğiniz kelimenin görselini üzerine yapıştırabildiğiniz formatta. Kartı kişiselleştirip Tolkido cihazınıza bu kart ya da etiketin karşılığı olan ses kaydını yapıyorsunuz. Ses kaydının uzunluk sınırı yok. Kart adedinin de sınırı yok. Binlerce nesne ya da kart, Tolkido ile sesli hale gelebiliyor. Kartlar ya da bir nesneyi seslendiren etiketlerimiz için temassız iletişim teknolojisi kullanıyoruz. Donanım ve yazılım geliştirmeleri kendi AR-GE çalışmalarımız sonucunda ortaya çıktı. Bu seviyede teknolojiyi ulaşılabilir ve hayata adapte edilebilir kılmak bizler için çok değerli. Üstelik ses kayıtlarını anne-baba yaptığı için herhangi bir dil bağımlılığı da yok. Her dili destekleyebiliyoruz” dedi.



Ulusal ve uluslararası birçok ödül

Tolkido’nun çocuklar üzerindeki etkisi ile ilgili birçok akademik çalışma yapıldığını da dile getiren Can Yıldız, şöyle konuştu: “Yeni kelime öğrenme hızını artırdığı, çocuğun duyduğu kelimeleri tekrar etmesini önlediği, iletişim başlatma becerilerinin geliştiği ve sohbet becerileri kazandırması en büyük etkileri diyebiliriz. Bu başarıların karşılığı olarak 4 yıldır ulusal ve uluslararası onlarca ödüle layık görüldük. Sadece son 1 yılda İspanya’da, İtalya’da, Almanya’da ve Hollanda’da ülkemizi temsil ederek ödüllerle geri döndük. Sosyal Etki Yarışması’nın Hollanda’da 2 ödül alan ilk girişimi olmanın, Kadını Güçlendirme başlıklı Özel Ödülü’nü almanın, Birleşmiş Milletler’in ve özel bir bankanın desteğini ve ödüllerini almanın mutluluğunu yaşıyoruz. Hollanda’da finali gerçekleşen Sosyal Etki Yarışması’nda, ‘Uluslararası Halk Oylaması’nda da Tolkido en çok destek gören ve beğenilen proje oldu. Türkiye’de de birçok ödül kazandık ve bu bizim en büyük mutluluklarımızdan.”

“Covid-19 sürecinde özel çocukların evde eğitimine destek oldu”

Covid-19 salgını sürecinde özel eğitim merkezleri ve okulların eğitime ara vermek zorunda kaldığını hatırlatan Can Yıldız, “Çocukların eğitimlerine kesintisiz olarak evde devam etmeleri gerekti. Ailelerden aldığımız çok sayıda bildirime göre; Tolkido sayesinde çocuklar sıkılmadan ve vakit kaybetmeden eğitimlerine evlerinde devam etme fırsatı buldu. Covid-19 sürecinde aktif olarak Tolkido kullanım oranı çok ciddi seviyede arttı ve yüzlerce teşekkür mesajı aldık. Bu kapsamda ailelerimize destek olmak için onlarca yeni eğitim setini aktif hale getirdik ve eğitimin verimini daha da artırmayı hedefledik. Örneğin, ailelerimiz evdeki nesnelerin üzerine ufak Tolkido etiketleri yapıştırarak yeni ve çocukların becerilerine göre oyunlar tasarladı. Tuvalet becerileri çalıştılar ya da sohbet etmeyi öğrettiler. Çocuklarının kelime haznelerini gelişti. Oysa evlerinde sıkılmış ve tüm eğitimlerden mahrum kalmış olabilirlerdi fakat bunun önüne geçmiş olduk. Çocuklar ve ailelerini evlerinde çaresiz ve yalnız hissettirmemenin, onlara umut olmanın mutluluğunu yaşıyoruz” diye konuştu.