Soba Zehirlenmeleri

Makina Mühendisi ve Enerji Uzmanı Umut Barış Ballıkaya, Türkiye'de her yıl özellikle kış aylarında yüzlerce kişinin zehirlenme sonucu hayatını kaybettiğini belirterek şöyle konuştu: "Soba, kombi, şofben ve baca gazı zehirlenmeleri lodosun etkili olduğu alçak basınçlı havalarda özellikle gece saatlerinde yaşanıyor. Bu güne kadar yaşanan olayların sebebi hep sobaların yanlış kurulumu ve yakılması, baca temizliğinin yaptırılmaması, kalitesiz ve standartlara uymayan yakıt kullanılması, soba, baca ve şofben baca bağlantılarının yanlış yapılması, bacalar ile soba ve şofben-kombi cihazlarının standartlara uygun olmaması ve montajlarının standartlara uygun yapılmaması olarak karşımıza çıkıyor. Bu da demek oluyor ki; ne yazık ki bu olaylar bilgisizlik, ihmal ve denetimsizlik yüzünden yaşanıyor ve çok sayıda insan hayatını kaybediyor." GEREKLİ TEDBİRLERİN ALINMASI ÖNEM TAŞIMAKTADIR Makine Mühendisi ve Enerji Uzmanı Umut Barış Ballıkaya, zehirlenmelere sebep olan karbonmonoksit gazının kokusuz, renksiz, tatsız bir gaz olduğuna vurgu yaparak şunları söyledi: "Karbonmonoksit gazının uykudayken fark edilmesi oldukça güçtür. Bu nedenle soba, şofben ve baca gazı zehirlenmesi tehlikelerine karşı, vatandaşlarımızın belli bir bilinçle hareket etmesi ve gerekli tedbirleri alması, çok önem taşımaktadır. Vatandaşlarımızın alacağı tedbirlerin yanı sıra, konuyla ilgili denetimlerin aksatılmaması ve düzenli aralıklarla tekrarlanmasının, zehirlenmelerin önüne geçebilecek en önemli unsur olduğu unutulmamalıdır." BACALARIN BAKIMI VE KONTROLÜ İHMAL EDİLMEMELİ Ballıkaya, sobaların yanlış kurulumu ve yakılması, baca temizliğinin yaptırılmaması, kalitesiz ve standartlara uymayan yakıt kullanılması, soba-baca ve şofben-baca bağlantılarının yanlış yapılması, bacalar ile soba ve şofben cihazlarının standartlara uygun olmaması veya yanlış montajdan dolayı karbonmonoksit zehirlenmelerinin arttığını söyledi.

Bu nedenle yılda en az bir kere özellikle sonbahar öncesinde bacaların yetkili kuruluşa ya da belediye itfaiye müdürlüklerine mutlaka temizletilmesi gerektiğini anlatan Ballıkaya, ayrıca bağlantı ekipmanlarının da yılda en az bir kere periyodik olarak bakım, kontrol ve testlerinin yapılmasının gerekli olduğunu hatırlattı. Bakım, kontrol ve testlerin genellikle ihmal edildiğini ifade eden Makine Mühendisi ve Enerji Uzmanı Umut Barış Ballıkaya, sözlerini şöyle sürdürdü: "Sonbahar ve kış aylarında karbonmonoksit zehirlenmeleri artmaktadır. Tekniğine uygun imalatı, temizliği ve bakımı yapılmayan bacalar, zehirlenmelerin ve yangınların başlıca nedenidir. Bacalar standartlara uygun yaptırılmalı; baca çekişini artırmak için baca yalıtımı yaptırılmalıdır. Pencere veya duvar delinerek yapılan bacada delinen kısımda, sızdırmazlık sağlanmasına mutlaka dikkat edilmelidir. Soba yakmaya başlamadan önce sonbahar aylarında baca bakımları mutlaka yaptırılmalı ve bu bakımlar düzenli tekrarlanmalıdır.Bacaların yanı sıra, sobanın doğru kurulmaması ve yakılmaması da zehirlenmelerde önemli bir rol oynar." Sobaların aşırı doldurulmaması gerektiğini anlatan Ballıkaya, sözlerine şöyle devam etti: "Gereğinden fazla doldurulan sobanın duman yolu daralır ve soba içinde düzensiz ısı dağılımı olacağından baca çekişi zayıflar. Soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalıdır. Böylece soba içinde ortaya çıkan zehirli gazlar yanarak sobayı terk eder. Ayrıca yatmadan önce de sobaya kesinlikle yakıt koyulmamalıdır. Şofben zehirlenmeleri de genellikle gaz kaçaklarından değil, özellikle kışın yeterli havalandırma yapılmayan yerlerde, oksijen oranının düşmesi ve karbonmonoksit oranının yükselmesi sonucu gerçekleşmektedir." Şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz hava girmesi gerektiğini anlatan Ballıkaya, sözlerini şöyle tamamladı: "Şofben mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan, bina aydınlığına bağlı cihazlar asla çalıştırılmamalıdır. Şofbenin ve kombinin monte edileceği mekân yeterli büyüklükte olmalı, mümkünse banyo yerine balkona veya başka bir mekâna takılmalıdır ve ortam havalandırmasını sağlayan havalandırma menfezi kesinlikle kapatılmamalıdır. Şofbende gaz kaçağı hissedildiğinde; öncelikle gaz vanası ve tüp dedantörü kapatılmalı, elektrik düğmeleri açılıp kapatılmamalı, kibrit çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkarabilecek hiçbir işlem yapılmamalı, karşılıklı pencereler açılarak ortam havalandırılmalı, gaz şirketi yetkilisi veya şofben servisi hızla aranmalıdır. Vatandaşlarımız, kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesinin olup olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edilmelidir. Kullanılan yakıtın standartlara uygunluğu da mutlaka kontrol edilmeli, izin belgesi olmayan satıcılardan asla kömür alınmamalıdır. Yetkililer belgesiz ve kaçak kömür satışını engellemeli, halkın can güvenliğini tehlikeye atan bu tür eylemlere asla izin vermemelidirler. "