Bakan Demir, ’Yapı Denetimi’ni Anlattı

Makina Mühendisleri Odası (MMO) Samsun Şubesi ile Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü’nün ortaklaşa düzenlediği "Yapı Denetimi Mevzuatı Amaç ve Kapsamı" konulu söyleşiye katılan Bayındırlık ve İskan Bakanı Mustafa Demir, mevzuatla ilgili konuları oda temsilcileri ve meslek üyeleri ile paylaştı. Söyleşiye Bakan Mustafa Demir ve Vali Hüseyin Aksoy’un yanı sıra MMO Samsun Şube Başkanı Kadir Gürkan, meslek odaları temsilcileri ve meslek mensupları katıldı.Sistemin etkin, sorgulanabilir ve sürekliliğini sağlayabilmek adına önerilerini bakanlık düzeyinde paylaştıklarını ve sürece katkı koymaya çalıştıklarını belirten MMO Samsun Şube Başkanı Kadir Gürkan, "Amacımız bilimin ve akılcılığın ışığında güvenli yapıların yapımını sağlayan sistemin oluşmasını sağlamak. Düzenleme yapılacak yeni mevzuatta; meslek odalarının sürece daha etkin katılımını sağlayacak yeni bir planlama, tasarım, üretim ve denetim süreci modeli oluşturulması, mesleki denetim ve sistemde yaralacak denetçilerin yeterlilik ve belgelendirme konularının bağlı oldukları meslek odalarınca yapılması, kapsam dışında tutulan bütün kamu yapılarının yasa kapsamına alınması, yapı denetim kuruluşlarının denetimi ve ceza sisteminde kademeli yaptırımlar uygulanması, yapı üretimi düzeninin asli öğelerinden olan müteahhitliğin tanımı netleştirilmeli, yapı ile ilgili uzmanlığı olmayan meslek sahiplerinin yapım işini üstlenmesinin engellenmesi, yapı denetim uygulamasını sağlam bir zemine oturtacak yapı sigortasıve mesleki sorumluluk sigortası sistemine biran önce geçilmesi, yapı denetim uygulamasını yönlendiren her türlü karar sistemi, konu ile ilgili tüm kurum ve kuruluşların yer alacağı süreçlerde oluşturulmalıdır" dedi.Yapı denetimi sistemi ile ilgili yapılan çalışmalardan ötürü Bakan Demir ve sürece destek verenlere teşekkür eden Vali Hüseyin Aksoy ise, "Yapı denetimi çok önemli bir konu ve yapı denetiminin eksikliğinden kaynaklanan birçok kaza ve ölümler oluyor. En belirginleri de depremlerden sonra sık sık dile getirdiğimiz hususlar. Depremler insanları öldürmüyor, binalar insanları öldürüyor. Çünkü binalarımız sağlıklı yapılmıyor. Bu uygulama bu anlamda geleceğimizi de garanti altına alabilecek ve bu alandayapılacak olan çalışmalarda bizlere çok önemli bir fırsatı da sunacak. Bu sistematik bir şekilde Türkiye genelinde uygulamaya geçilmesi, Türkiye’de artık bundan sonra yapılacak yapıların da istenilen standartlarda gerçekleştirileceğini bize göstermekte" diye konuştu. Bakan Mustafa Demir, "Müteahhitliğin tanımı, şantiye şefliği, fenni mesullük belgeli usta çalıştırma gibi sistemleri de son İmar Kanunu’nda yaptığımız değişiklikle birlikte özel yap-sat müteahhitliği dediğimiz müteahhitleri bir kayıt altına alıp sistemi sağlıklı işleten bir konuma taşıyoruz. Yasal düzenleme yapıldı, yönetmelik yayınlandı, 01.01.2012 tarihinde de bu kısmı sistem dahilinde çalıştırmayı hedefliyoruz" ifadelerini kaydetti.Denetimde kamu ve özel yapı kavramını doğru bulmadıklarını ifade eden Demir, "Mühendislik ve mimarlığın geri dönük baktığımızda etkin ve verimli uygulanmamasından kaynaklanan, planın gerçekten plancı olmayan meslektaşlarımız tarafından bir şekilde yapılması, kamunun bu konuda geçmişte gerektiği gibi sorumluluğunu yerine getirememesinden kaynaklanan özellikle projelendirme noktasındaki eksikliklerimiz, ruhsat veren sorumlu kuruluşların ruhsat almadan yapı yapmaya göz yumması veya ruhsatlı yapıları yapacakkadar plan çalışması ve görevlerini yerine getirememesinden kaynaklanan. Bugüne geldiğimizde bakıyoruz, yapı stokumuzun büyük bir bölümünün dayanıksız olduğunu görüyoruz. Biz bakanlık olarak denetimde kamu ve özel yapı kavramını doğru bulmuyoruz. Tüm yapılan yapıların sağlıklı denetimi noktasında bir çalışmamız var" dedi."Mimarlık ve mühendislik meslek yasalarını biran önce uygulamaya koymamız gerekiyor. Mimarlık ve mühendislik meslek yasası denilince bugün ki şekli yeterli olmadığı için bunu ifade ediyoruz. Mimarlık ve mühendisliğin, kimler tarafından, hangi eğitim ve tecrübelerden sonra, hangi ölçekte, nerde, ne zaman, nasıl kullanılacağını tespit yetkisini veya o süreci işletme yetkisini odalara, meslektaşlara vermek lazım. Başka yolu yok bu işin" diyerek mimarlık ve mühendislik meslek yasası hakkındaki görüşleriniaçıklayan Bakan Demir, yapı denetimi konusunda şu ifadelere yer verdi:"Dünyada bizim gibi merkezi bir sistemden idare edilen bir Yapı Denetimi Kanunu düzenlemesiyle birlikte yapı yapımını proje ruhsat ve eklerinin uygun yapımını denetleyen pek fazla bir ülke yok. Bu bize özgü bir şey oldu, 2001 yılında hayata geçti. ’Niye buna ihtiyaç oldu’ diye düşünüyoruz. Şuanda ruhsat yetkileri yerel yönetimlerde, bir belediyeye herhangi bir müteahhit, herhangi bir inşaatçı arkadaş ruhsat eklerine aykırı bir imalat yaptığında, yüzde 100’e yakınında belediye çok kısa bir sürede haberdaroluyor. Belediye, ’nasıl olsa iskanda bana gelecek’ diye oraya kadar görmezliğe vurabiliyor. Kayda ve zapta almayabiliyor. Zabıt tutuyor encümene getiriyor, orada bir yıkım kararı alınıyor, ceza kesiliyor, arkasından düzeltilmesiyle ilgili bir taahhüt alıyordu geçmişte, böyle devam ediyor. Aslında dünyada da böyle yapılıyor bu ifnaklanan birçok kaza ve ölüş, yerel yönetimlerin yetkisinde. Aykırılık varsa yıktırıyor, yıktırılacağını bildiği için vatandaş aykırı yapmıyor. Türkiye’de en büyük problemimiz bu.Bu takip olmayınca yapı yapma ve güvenli yapı yapma noktasında sıkıntılar oluşuyor. Bu yüzden Yapı Denetimi Kanunu’na ihtiyaç duyuldu. 19 ilde uygulanıyor, proje ruhsat ve eklerine uygun yapı yapma oranı yüzde 98’in üzerinde."Meslek mensuplarının sorularını da cevaplayan Demir, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:"Mimarlık, Mühendislik Meslek Yasası çıktığında proje müellifliğiyle de alakalı düzenlemeyi yaptığımızda meslek sigortası devreye girecek. O düzenlemeleri yapmadan sigorta kavramını devreye alamıyorsunuz. Çünkü sigorta düzenlenmiş bir alana girer, yarın neyle karşılaşacağını bilmediği alana girmez. Bir gün gelecek bir düzenleme yapacağız, mesela sıvacının yaptığı sıva işlerini sigortalatacak o usta. Yarın bir aksaklık olduğunda yapıyı kullanan, satın alan, aradan zaman geçtikten sonra yapımdankaynaklanan hata varsa gidecek o işin sigortasından onu tazmin edip düzeltme imkanı bulacak. Özellikle bu yapım alanında birçok ihtilafları, vatandaşları birçok konuda mağdur eden noktalar ortadan kalkmış olacak. Şu anda bu düzenlemelerimiz içinde bu yok ama gelecekte hedeflediğimiz noktalardan bir tanesi bu."