Sıcak Havada Beton Dökümü
İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Gaziantep Şube Başkanı Metehan Gündüz, çok sıcak havalarda ve özellikle sıcaklığın hissedildiği gündüz saatlerinde beton dökümünden kaçınılması gerektiğini bildirdi.
Gündüz yaptığı açıklamada, Gaziantep'te özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında inşaatlarda uygulanan beton ve harçlı işler açısından sıcaklıkların oldukça yükseldiğini belirtti. Anormal hava koşullarında beton yapımı ile ilgili TS 1248'e göre, ortalama hava sıcaklığının ard arda üç gün süre ile artı 30 derecenin üstünde bulunduğu süredeki hava durumunu 'aşırı sıcak hava' olarak tanımlandığını kaydeden Gündüz, şunları söyledi:
"Sıcak hava koşulları beton üretimi, nakli, yerine yerleştirilmesi, kür edilmesini yani betonun tüm özelliklerini ve sonuçta dayanımını olumsuz etkilemektedir. Betonun karışım suyu ihtiyacının artması sonucu, dayanım azalması ve buharlaşmanın da etkisi ile rötre çatlakları ve oturmasının artması, geçirimsizliğinin azalması ve ömrünün azalması gibi olumsuz etkilere neden olmaktadır. Çok sıcak havalarda ve özellikle sıcaklığın hissedildiği gündüz saatlerinde beton dökümünden kaçınmak, betonun akşam veya
gece saatlerinde dökümünü sağlamak en doğru tercih olacaktır. Sıcak hava koşullarında beton dökümü için en uygun hava sıcaklığı 15 ila 30 derecedir. Ancak zorunluluk halinde, üretilecek beton için alınması gereken önlemler mutlak suretle uygulanmalıdır."
Gündüz, aşırı sıcak hava koşullarında beton dökümünde alınması gereken önlemleri ise şöyle sıraladı:
"Beton dökümü öncesinde hava tahminlerine bakılarak hareket edilmeli, çok riskli durumlarda, beton dökümü ertelenmeli veya döküm ertelenemiyorsa, uygun kimyasal katkılar kullanılmalı ve betonun bakımı-korunması da titizlikle yapılmalıdır. Çimento, su ve agrega olabildiğince soğuk tutulmalı, beton karışımına girecek agrega ve suyun soğuk olması sağlanmalıdır. Agrega, üretim bölgesinde stoklanmalı, karışım suyu ve çimento, güneşin etkisini azaltmak amacı ile beyaz boyalı tanklarda tutulmalıdır. Agrega
belirli aralıklarla ıslatılmalı, ancak karışımda agrega-su oranına dikkat edilmelidir. Erken priz alan çimento yerine, priz geciktirici, hidratasyon ısısı düşük veya katkılı çimentolar tercih edilmelidir. Beton dökümü öncesinde kalıplar ıslatılmalı ve bu sayede kalıp yüzeyinin ısısı düşürülmüş, betondaki suyun emilimi azaltılmış, beton ve yüzeyindeki nem miktarı artırılmış olur. İnşaat mahalline getirilen beton bekletilmeden yerleştirilmeli ve vibrasyon ile işlem tamamlanmalıdır. Gerekiyorsa priz
geciktirici katkı kullanılmalıdır. Dökümden, en az yarım saat sonra (beton yüzeyi zarar görmeyecek hale geldiğinde-sertleştiğinde) ve asgari 7 gün boyunca su kürü uygulanmalı, buharlaşma ve su kaybına karşı beton veya kalıp yüzeyleri su geçirmez örtüler ile, rüzgar etkisine karşı, rüzgar koruyucular ile örtülmelidir. Açıkta kalan beton yüzeyler ıslak çuval veya plastik örtüler ile kaplanabilir. Betona uygulanan kür düzenli ve periyodik aralıklarla yapılmalıdır. Düzensiz yapılan kür neticesi ıslanma-kuruma
sebebi ile betonda yüzeysel çatlaklar oluşarak betonun durabilitesini etkileyebilir. Bununla birlikte, yukarıda sayılanlardan özellikle katkı malzemeleri ile döküm tercih edildiğinde, hassas olunmalıdır. Donatılı betonlarda bazı katkılar korozyona neden olabilir. Bu nedenle katkı seçimine dikkat edilmelidir. Ayrıca, beton pratik olarak işlenebileceği en düşük kıvam sınıfında olmalıdır."
"Sıcak hava koşulları beton üretimi, nakli, yerine yerleştirilmesi, kür edilmesini yani betonun tüm özelliklerini ve sonuçta dayanımını olumsuz etkilemektedir. Betonun karışım suyu ihtiyacının artması sonucu, dayanım azalması ve buharlaşmanın da etkisi ile rötre çatlakları ve oturmasının artması, geçirimsizliğinin azalması ve ömrünün azalması gibi olumsuz etkilere neden olmaktadır. Çok sıcak havalarda ve özellikle sıcaklığın hissedildiği gündüz saatlerinde beton dökümünden kaçınmak, betonun akşam veya
gece saatlerinde dökümünü sağlamak en doğru tercih olacaktır. Sıcak hava koşullarında beton dökümü için en uygun hava sıcaklığı 15 ila 30 derecedir. Ancak zorunluluk halinde, üretilecek beton için alınması gereken önlemler mutlak suretle uygulanmalıdır."
Gündüz, aşırı sıcak hava koşullarında beton dökümünde alınması gereken önlemleri ise şöyle sıraladı:
"Beton dökümü öncesinde hava tahminlerine bakılarak hareket edilmeli, çok riskli durumlarda, beton dökümü ertelenmeli veya döküm ertelenemiyorsa, uygun kimyasal katkılar kullanılmalı ve betonun bakımı-korunması da titizlikle yapılmalıdır. Çimento, su ve agrega olabildiğince soğuk tutulmalı, beton karışımına girecek agrega ve suyun soğuk olması sağlanmalıdır. Agrega, üretim bölgesinde stoklanmalı, karışım suyu ve çimento, güneşin etkisini azaltmak amacı ile beyaz boyalı tanklarda tutulmalıdır. Agrega
belirli aralıklarla ıslatılmalı, ancak karışımda agrega-su oranına dikkat edilmelidir. Erken priz alan çimento yerine, priz geciktirici, hidratasyon ısısı düşük veya katkılı çimentolar tercih edilmelidir. Beton dökümü öncesinde kalıplar ıslatılmalı ve bu sayede kalıp yüzeyinin ısısı düşürülmüş, betondaki suyun emilimi azaltılmış, beton ve yüzeyindeki nem miktarı artırılmış olur. İnşaat mahalline getirilen beton bekletilmeden yerleştirilmeli ve vibrasyon ile işlem tamamlanmalıdır. Gerekiyorsa priz
geciktirici katkı kullanılmalıdır. Dökümden, en az yarım saat sonra (beton yüzeyi zarar görmeyecek hale geldiğinde-sertleştiğinde) ve asgari 7 gün boyunca su kürü uygulanmalı, buharlaşma ve su kaybına karşı beton veya kalıp yüzeyleri su geçirmez örtüler ile, rüzgar etkisine karşı, rüzgar koruyucular ile örtülmelidir. Açıkta kalan beton yüzeyler ıslak çuval veya plastik örtüler ile kaplanabilir. Betona uygulanan kür düzenli ve periyodik aralıklarla yapılmalıdır. Düzensiz yapılan kür neticesi ıslanma-kuruma
sebebi ile betonda yüzeysel çatlaklar oluşarak betonun durabilitesini etkileyebilir. Bununla birlikte, yukarıda sayılanlardan özellikle katkı malzemeleri ile döküm tercih edildiğinde, hassas olunmalıdır. Donatılı betonlarda bazı katkılar korozyona neden olabilir. Bu nedenle katkı seçimine dikkat edilmelidir. Ayrıca, beton pratik olarak işlenebileceği en düşük kıvam sınıfında olmalıdır."