Kapatmaya tabela formülü

Anayasa Mahkemesi, tarihi bir karara imza atarak, kapatılma riski ile karşı karşıya kalan partilerin tabela değiştirerek yollarına devam etmelerine imkân tanıdı. Yüksek Mahkeme'nin, Siyasi Partiler Kanunu'nun, kendisini feshetse bile partiler hakkındaki kapatma davasının sürdürülerek, parti yöneticilerine siyaset yasağı konulabileceğini düzenleyen 108. maddesini 5'e karşı 10 üyenin oyuyla iptal ettiği açığa çıktı. Karara göre, aleyhinde kapatma davası açılan parti, kapatılacağı kuşkusu yoğunsa, kendisini feshederek, yeni bir isimle yoluna devam edebilecek. Böylece, partinin yöneticileri siyaset yasağından kurtulacak. Parti Hazine yardımı almıyorsa, herhangi bir maddi kaybı da olmayacağından, fesih kararını vermek çok daha kolay hale gelebilecek.
Yapısı değiştirilen ve üye sayısı 17'ye yükseltilen Anayasa Mahkemesi, yeni dönemde, önceki dönemdekinin aksine, görüşeceği dosyalarla ilgili internet sitesinde bilgi vermemeye de başladı. İşte bu dönemde, mahkemenin, siyasi yaşamı derinden etkileyecek tarihi bir içtihat oluşturduğu açığa çıktı. Yüksek Mahkeme, davada ön sorun olarak, kendisini fesheden parti hakkındaki kapatma davasının görüşülerek, eski yetkililerine siyaset yasağı konulmasına imkan tanıyan Siyasi Partiler Kanunu'nun 108. maddesinin anayasaya aykırılığını tartıştı. 15 üyenin katıldığı oturumda, mahkemenin, büyük bölümü son dönemde atanan aralarında Başkan Haşim Kılıç'ın da bulunduğu 10 üyesi, maddenin iptalinin gerektiği yönünde oy kullandı. Kritik düzenleme 5'e karşı 10 üyenin oyuyla iptal edildi.

Ne olacak?
Bundan sonra açılan davalar da "partiyi feshetme" siyasi yasaktan kurtulmanın bir yöntemi olarak uygulanabilecek. Örneğin, BDP aleyhinde son eylemleri nedeniyle bir dava açılırsa, BDP yönetimi, davanın biteceği aşamada yeni parti kurarak, hem açılmış davanın düşmesini sağlayacak hem de parti yöneticileri alacakları olası yasaklardan kurtulacak. Kendini feshetme yöntemini uygulayan partiler, devletten Hazine yardımı alıyorsa, hazine yardımı ancak seçimdeki oy oranına göre verilebildiğinden, kurdukları yeni partide bu yardımdan mahrum kalacak. Bu nedenle, özellikle hazine yardımı almayan partiler, fesih yöntemini uygulayarak, parti tabelasını değiştirme kararını daha kolay alabilecek. Yöntem, Ak Parti gibi iktidar partilerine karşı açılan davalarda da milletvekili olmayan partilileri yasaktan kurtarabilecek. Ancak Hazine yardımından yoksun kalma, hükümetin yeniden kurulması gerekliliği gibi faktörler, iktidar partileri açısından karar vermeyi daha güç hale getirebilecek.
Anayasada, temelli kapatılan partinin yerine başka adla kurulan partinin de kapatılacağı düzenleniyor. Ancak karara göre, feshedilen parti için temelli kapatma kararı verilemeyeceği için, yeni kurulan partinin bu nedenle kapatılması da söz konusu olamayacak.